Atlantic Council: Γιατί ο Mythos, και όχι ο πόλεμος στο Ιράν, είναι ο σημαντικότερος γεωπολιτικός κίνδυνος 

Παρότι ο κόσμος ανησυχεί για το Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ και την προεδρία του Donald Trump, αξίζει να θυμηθούμε ότι η γεωπολιτική της τεχνητής νοημοσύνης (AI) θα έχει σχεδόν σίγουρα πολύ πιο μακροχρόνιες συνέπειες από όλα αυτά.

Ζούμε μια μεταμόρφωση ανάλογης κλίμακας με τη Δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση των τελών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα. Ωστόσο, η Επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσεται πολύ ταχύτερα και με πολύ λιγότερο χρόνο προσαρμογής για τους παγκόσμιους ηγέτες, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους, παρά τις σημαντικές δυνατότητες της AI.

Η Βιομηχανική Επανάσταση αναδιαμόρφωσε την ιστορία. Μετέφερε την ισχύ από τη γεωργία στη βιομηχανία, από τις γαιοκτητικές αριστοκρατίες στους μεγιστάνες της παραγωγής και από τις αυτοκρατορίες στα εθνικά κράτη που μπορούσαν να παράγουν, να κινητοποιούν και να καινοτομούν σε μεγάλη κλίμακα. Από αυτή την αναταραχή προέκυψαν ο καπιταλισμός και ο κομμουνισμός, η μαζική πολιτική και ο μαζικός πόλεμος, και τελικά οι καταστροφές δύο παγκοσμίων πολέμων.

Πώς, λοιπόν, διαμορφώνεται η γεωπολιτική της Επανάστασης της Τεχνητής Νοημοσύνης; Ο αγώνας του 20ού αιώνα για ενέργεια, πρώτες ύλες και πυρηνική ισχύ θα ενταθεί ακόμη περισσότερο, δεδομένης της τεράστιας ενεργειακής κατανάλωσης των κέντρων δεδομένων. Όμως θα συνοδευτεί και από έναν ανταγωνισμό για υπολογιστική ισχύ, κυριαρχία στα δεδομένα και αλγοριθμική υπεροχή. Τα κράτη που θα ηγηθούν στην AI δεν θα αναπτυχθούν μόνο ταχύτερα οικονομικά, αλλά θα κυβερνούν διαφορετικά, θα πολεμούν διαφορετικά και θα ασκούν επιρροή με τρόπους που είναι δύσκολο να προβλεφθούν.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να εξετάσει κανείς την πρόσφατη εμφάνιση του Mythos, του προηγμένου συστήματος τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic, του οποίου οι δυνατότητες είναι τόσο δυνητικά ανατρεπτικές και ισχυρές ώστε οι δημιουργοί του περιορίζουν προς το παρόν τη χρήση του. Σύμφωνα με αναφορές, μπορεί αυτόνομα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται άγνωστες μέχρι πρότινος ευπάθειες λογισμικού —χιλιάδες από αυτές— σε συστήματα που στηρίζουν βασικές λειτουργίες της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής δραστηριότητας, των επικοινωνιών και των κρίσιμων υποδομών. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζές σας, οι υπηρεσίες διαδικτύου και τα συστήματα επεξεργασίας νερού καθίστανται πιο ευάλωτα.

Στο Atlantic Council, κατά τη διάρκεια των Εαρινών Συνόδων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας νωρίτερα αυτόν τον μήνα, παγκόσμιοι χρηματοοικονομικοί ηγέτες και κεντρικοί τραπεζίτες εξέφρασαν σε ιδιωτικές συνομιλίες ανησυχίες για το Mythos εξίσου συχνά με εκείνες για τη χαμηλή ανάπτυξη, τις τιμές της ενέργειας και τα επίπεδα του διεθνούς χρέους.

Ισορροπία επίθεσης-άμυνας 

Το Mythos προσφέρει μια ματιά σε έναν μελλοντικό κόσμο όπου η ισορροπία επίθεσης-άμυνας στον κυβερνοχώρο, στα στρατιωτικά πεδία μάχης και πέρα από αυτά, γέρνει δραματικά υπέρ εκείνων που μπορούν πρώτοι να αξιοποιήσουν και να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης (AI).

Γι’ αυτό μου το Mythos, και όχι το Ιράν, είναι το πιο καθοριστικό γεωπολιτικό προειδοποιητικό σήμα στη σημερινή στιγμή. (Αν και αξίζει να σημειωθεί ότι ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος είπε πως η OpenAI και η Google δεν απέχουν πολύ, έχοντας παρόμοιες δυνατότητες.)

Πόλεμοι όπως αυτός που εξελίσσεται γύρω από το Ιράν είναι θανατηφόροι, επικίνδυνοι και σημαντικοί. Αλλά είναι γνώριμοι. Μπορούμε να αναλύσουμε τη δυναμική τους, να υπολογίσουμε τι συνιστά αποτροπή και έτσι να περιορίσουμε την κλιμάκωσή τους και να αποφύγουμε λανθασμένους υπολογισμούς, βασιζόμενοι σε ένα γνωστό «εγχειρίδιο».

Μην πιστέψετε ούτε στιγμή όποιον προσπαθεί να σας καθησυχάσει ότι είμαστε προετοιμασμένοι για τον νέο κόσμο προκλήσεων που εισάγει η AI. Οι δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες δεν κατανοούν τα συστήματα που καλούνται να ρυθμίσουν. Η εξελισσόμενη δικαστική υπόθεση μεταξύ των επιχειρηματιών τεχνολογίας Elon Musk και Sam Altman στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας αυτή την εβδομάδα υπογραμμίζει πώς ο μικροπρεπής ανταγωνισμός μεταξύ των γιγάντων της βιομηχανίας AI καλύπτει την ικανότητά μας να βρούμε κάποιο είδος εθνικού κοινού σκοπού. Η δυσπιστία των Αμερικανών απέναντι στην AI αυξάνεται, και δημοσκοπήσεις της Gallup δείχνουν ότι σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι της Gen Z πιστεύουν πως οι κίνδυνοι της AI στον χώρο εργασίας υπερτερούν των οφελών. 

Τα αυταρχικά καθεστώτα, και ιδιαίτερα η Κίνα, θα αντιμετωπίσουν λιγότερα προβλήματα με την κοινή γνώμη και κινούνται γρήγορα για να αξιοποιήσουν την AI ώστε να αποκτήσουν στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών — και για να επιτηρούν και να ελέγχουν τους ίδιους τους πολίτες τους. Και ενώ οι αμερικανικές εταιρείες AI μπορεί να έχουν εμπορικό προβάδισμα στα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, η Κίνα προχωρά μπροστά στην εφαρμογή της AI στη ρομποτική και τη βιομηχανική παραγωγή — και ενδεχομένως στον πόλεμο.

Φυσικά, η AI μπορεί να ενδυναμώσει υπερβολικά όσους επιδιώκουν το καλό. Αλλά ο επίμονος απαισιόδοξος μέσα μου ανησυχεί εξίσου για το τι μπορεί να εξαπολύσουν υπερ-ενδυναμωμένοι κακοποιοί.

Η υπόσχεση είναι εξίσου συγκλονιστική με τον κίνδυνο. Αυτό που κάνει τη στιγμή αυτή διαφορετική είναι το μέγεθος του καλού και του κακού που μπορεί να προκύψει, και η πραγματικότητα ότι και τα δύο μπορεί να εμφανιστούν ταυτόχρονα.

Η AI ήδη επιταχύνει τα εξής επιτεύγματα: την έγκαιρη διάγνωση και πιο εξατομικευμένη θεραπεία του καρκίνου, νέες προσεγγίσεις για την επιβράδυνση και αντιμετώπιση του Αλτσχάιμερ, τον σχεδιασμό σωτήριων φαρμάκων μέσα σε μήνες αντί για χρόνια, και τη βελτιστοποίηση των πάντων, από τα ενεργειακά δίκτυα μέχρι την παραγωγή τροφίμων. Μπορεί να επεκτείνει τη δημιουργικότητα με τρόπους που μόλις αρχίζουμε να φανταζόμαστε και να ξεκλειδώσει αυξήσεις παραγωγικότητας που θα ανεβάσουν το βιοτικό επίπεδο παγκοσμίως.

Ταυτόχρονα, η AI ενέχει τους εξής διαγενεακούς κινδύνους: την εργαλειοποίηση της βιολογίας, τη διάβρωση της αλήθειας μέσα από συνθετικά μέσα, τη συγκέντρωση ισχύος στα χέρια λίγων χωρών ή εταιρειών, και την εκτόπιση εργαζομένων με ρυθμούς που ξεπερνούν την ικανότητά μας να προσαρμοστούμε.

Να το σημείο καμπής: Θα αντιμετωπίσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι εταίροι τους την AI ως έναν ανταγωνιστικό αγώνα που πρέπει να κερδηθεί με κάθε κόστος, ή ως μια μεταμορφωτική δύναμη που απαιτεί νέους κανόνες και δικλείδες ασφαλείας, νέες μορφές διεθνούς συνεργασίας, και ακόμη και νέους θεσμούς;

Η ιστορία προσφέρει μια προειδοποίηση. Η Βιομηχανική Επανάσταση παρήγαγε τεράστιο πλούτο και καινοτομία, αλλά γέννησε επίσης ιδεολογικό εξτρεμισμό και συγκρούσεις σε κλίμακα που ο κόσμος δεν είχε ξαναδεί, συμπεριλαμβανομένων των βιομηχανοποιημένων στρατοπέδων θανάτου του Χίτλερ και των επιθέσεων που έληξαν τον πόλεμο στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.

Χρειάστηκαν δεκαετίες και δύο παγκόσμιοι πόλεμοι πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους σε καιρό πολέμου εγκαθιδρύσουν μια σταθερή διεθνή τάξη, η οποία περιλάμβανε την ίδρυση των Ηνωμένων Εθνών, του ΝΑΤΟ, των θεσμών του Bretton Woods και άλλων οργανισμών. Η εποχή της AI μπορεί να μη μας δώσει τόσο χρόνο.

Το υφιστάμενο παγκόσμιο σύστημα κανόνων και θεσμών βρίσκεται ήδη υπό πίεση από τη δυσπιστία, τον κατακερματισμό και πλέον τον πόλεμο. Δεν διαθέτει τους μηχανισμούς για να διαχειριστεί μια τεχνολογική πρόκληση τέτοιας ιστορικής κλίμακας. Οι αμερικανικές αγορές επιβραβεύουν την ταχύτητα και την κλίμακα, αλλά όχι τον διεθνή συντονισμό.

Αν αντιμετωπίσουμε αυτή τη μετασχηματιστική στιγμή με στενά, συναλλακτικά ένστικτα, κινδυνεύουμε να επαναλάβουμε τα πιο σκοτεινά κεφάλαια του εικοστού αιώνα — αυτή τη φορά με ψηφιακή ταχύτητα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το Business Monitor στους Δελφούς: Η νέα ισχύς περνά από την άμυνα, την καινοτομία και το AI
• Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το σχέδιο του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου
• ΟΠΕΚ+: Αύξηση παραγωγής «στα χαρτιά» εν μέσω κρίσης στο Ορμούζ
• Αγορά ακινήτων: Πώς η υψηλή τιμή μπλοκάρει τις πωλήσεις – Πόσο «τιμωρούνται» οι υπερβολές