ΕΚΤ και BlackRock προειδοποιούν για την κλιματική αλλαγή: Τα «καμπανάκια» για την παγκόσμια οικονομία
- Η ΕΚΤ διαπιστώνει ότι οι αλλεπάλληλες κλιματικές κρίσεις (πλημμύρες, ξηρασίες, πυρκαγιές) δημιουργούν ένα «χρόνιο αποτύπωμα» που πλήττει την παραγωγικότητα της εργασίας και διαταράσσει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
- Σύμφωνα με τη BlackRock, οι χρηματοπιστωτικές αγορές δεν έχουν ενσωματώσει (τιμολογήσει) πλήρως τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στις αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων, πιέζοντας το ευρωπαϊκό ΑΕΠ.
- Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη ενεργοποιήσει μειώσεις έως 5% στην αξία των εγγυήσεων που καταθέτουν οι τράπεζες, θωρακίζοντας το σύστημα απέναντι στους κινδύνους μετάβασης σε μια πιο πράσινη οικονομία.
Η κλιματική αλλαγή έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί αποκλειστικά ένα περιβαλλοντικό ζήτημα, λαμβάνοντας πλέον διαστάσεις ενός πρωτογενούς και συστημικού μακροοικονομικού κινδύνου. Κορυφαίοι θεσμικοί και επενδυτικοί φορείς, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η BlackRock, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι ο πλανήτης έχει εισέλθει σε μια φάση όπου τα ακραία καιρικά φαινόμενα μετατρέπονται σε μια χρόνια απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Όπως επισημαίνει η επικεφαλής του Κέντρου Κλιματικής Αλλαγής της ΕΚΤ, Ιρένε Χέμεσκερκ, οι αλλεπάλληλες φυσικές καταστροφές αφήνουν πλέον ένα σαφές «χρόνιο αποτύπωμα» στις οικονομίες. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις αυτής της νέας πραγματικότητας είναι ήδη ορατές: σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, αυξημένα κόστη προσαρμογής για τις επιχειρήσεις και, κυρίως, αισθητή πτώση στην παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού.
Αγορές: Ο κίνδυνος που δεν έχει τιμολογηθεί
Την ίδια στιγμή, ο ιδιωτικός τομέας παρακολουθεί με έντονη ανησυχία τις εξελίξεις. Το κορυφαίο στέλεχος της BlackRock, Λουίζ Κόι-Χένκελ, προειδοποιεί ότι οι αγορές δεν έχουν ακόμη τιμολογήσει πλήρως αυτούς τους μακροπρόθεσμους κλιματικούς κινδύνους.
Υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στην απορρόφηση ενός στιγμιαίου σοκ (π.χ. μιας τοπικής πλημμύρας) και στη διαχείριση μιας σταδιακής αλλά διαρκούς υποβάθμισης των οικονομικών συνθηκών. Ήδη, διακεκριμένοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το ΑΕΠ της Ευρώπης θα δεχθεί σημαντικές πιέσεις μέσα στο τρέχον έτος, ακριβώς λόγω των αλυσιδωτών επιπτώσεων που προκαλούν οι ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως οι εκτεταμένες ξηρασίες και οι καταστροφικές πυρκαγιές.
Το “δίχτυ ασφαλείας” και τα νέα εργαλεία της ΕΚΤ
Μπροστά σε αυτό το αβέβαιο τοπίο, η ΕΚΤ έχει ήδη αρχίσει να θωρακίζει το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, ενσωματώνοντας αυστηρότερα κριτήρια κλιματικού κινδύνου. Σε μια κίνηση ουσίας, η κεντρική τράπεζα εφαρμόζει πλέον μειώσεις στην αξία (haircuts) με ανώτατο όριο το 5% για τις εγγυήσεις (collaterals) που χρησιμοποιούν οι εμπορικές τράπεζες προκειμένου να αντλήσουν ρευστότητα.
Η συγκεκριμένη πολιτική τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούνιο και αφορά, αρχικά, εταιρικά ομόλογα που εκτίθενται στον «κίνδυνο μετάβασης» προς μια οικονομία χαμηλών ρύπων. Από το επόμενο έτος, ο μηχανισμός αυτός αναμένεται να επεκταθεί και στις πιστωτικές απαιτήσεις, ενώ δεν αποκλείεται στο μέλλον να καλύψει και τους άμεσους, φυσικούς κινδύνους (physical risks) που προκαλεί η κλιματική κρίση.
Η πορεία, ωστόσο, παραμένει δυναμική. Η Χέμεσκερκ ξεκαθάρισε ότι όσο βελτιώνεται η ποιότητα και ο όγκος των δεδομένων, η ΕΚΤ θα επανεκτιμά τη στρατηγική της, συνεχίζοντας να προσαρμόζει τα εργαλεία της. Το κρίσιμο μήνυμα, όμως, παραμένει κοινό: η καθυστέρηση στη μείωση των εκπομπών πολλαπλασιάζει το οικονομικό κόστος. Με την κλιματική αλλαγή να κινείται ταχύτερα από τις προβλέψεις των επιστημονικών μοντέλων, ο εφησυχασμός των κυβερνήσεων και των αγορών δεν αποτελεί πλέον επιλογή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
Πηγή: bloomberg.com
