Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: Οι κόκκινες γραμμές της Ελλάδας και το παζάρι των 1,76 τρισ. ευρώ

• Νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός 2028-2034 ύψους 1,76 τρισ. ευρώ στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής.
• Στο τραπέζι νέοι φόροι σε κρυπτονομίσματα, ψηφιακές πλατφόρμες και online τυχερά παιχνίδια.
• Η Ελλάδα επιμένει στη διατήρηση των πόρων συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ζητώντας παράλληλα περισσότερη χρηματοδότηση για άμυνα και ενέργεια.

Το μέλλον της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την επόμενη επταετία βρέθηκε στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, με τους ηγέτες της ΕΕ να καλούνται να γεφυρώσουν σημαντικές διαφορές γύρω από το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034.

Στο τραπέζι βρέθηκε το σχέδιο προϋπολογισμού ύψους 1,76 τρισ. ευρώ, που αντιστοιχεί περίπου στο 1,23% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, με στόχο τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών για την ανταγωνιστικότητα, την άμυνα, την ενεργειακή μετάβαση, τη γεωργία, τη συνοχή και τον διεθνή ρόλο της Ένωσης.

Παρά την πρόοδο που καταγράφηκε στη δομή του νέου πλαισίου, οι ηγέτες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν ούτε στο τελικό ύψος του προϋπολογισμού ούτε στον τρόπο χρηματοδότησής του. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έδωσε εντολή στην Ιρλανδική Προεδρία να παρουσιάσει έως τον Οκτώβριο νέο «διαπραγματευτικό κουτί» (Negotiating Box), με στόχο την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2026 και την έγκριση της σχετικής νομοθεσίας εντός του 2027, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ.

Πρόοδος στη δομή, διαφωνίες στους αριθμούς

Σύμφωνα με ανώτατο Ευρωπαίο αξιωματούχο, έχει σημειωθεί πρόοδος στην αρχιτεκτονική του νέου προϋπολογισμού, με την Κυπριακή Προεδρία να έχει διαμορφώσει γενικές συγκλίσεις σε βασικούς πυλώνες, όπως το Ταμείο Εθνικής Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Επόμενης Γενιάς (NRPP), το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και το πρόγραμμα Global Europe.

Ωστόσο, το δυσκολότερο σκέλος της διαπραγμάτευσης παραμένει η λεγόμενη «δημοσιονομική εξίσωση». Παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει ένα σχέδιο που προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ, αρκετά κράτη-μέλη θεωρούν υπερβολικό το μέγεθός του και αντιδρούν σε ενδεχόμενη αύξηση των εθνικών τους εισφορών.

Οι «φειδωλοί» απέναντι στους δικαιούχους

Ήδη διαμορφώνονται δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, όπως η Γερμανία, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία και οι σκανδιναβικές χώρες, οι οποίες ζητούν περιορισμό των δαπανών και αυστηρότερη στόχευση των κονδυλίων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το Βερολίνο είχε ζητήσει ακόμη και μείωση κατά 400 δισ. ευρώ της αρχικής πρότασης της Κομισιόν.

Από την άλλη πλευρά, οι χώρες που στηρίζονται περισσότερο στα κονδύλια συνοχής και στις αγροτικές ενισχύσεις εμφανίζονται απρόθυμες να δεχθούν περικοπές σε τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι για την ανάπτυξη και τη σύγκλιση των οικονομιών τους.

Νέοι φόροι για να χρηματοδοτηθεί η Ευρώπη

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται και η συζήτηση για τους νέους «ίδιους πόρους» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή νέες πηγές εσόδων πέρα από τις εισφορές των κρατών-μελών.

Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για φορολόγηση των ψηφιακών πλατφορμών, των κρυπτονομισμάτων και των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της ΕΡΤ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι τρεις αυτές πηγές θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 68 δισ. ευρώ ετησίως στα ευρωπαϊκά ταμεία.

Ωστόσο, για την υιοθέτηση νέων ίδιων πόρων απαιτείται ομοφωνία, κάτι που καθιστά τις διαπραγματεύσεις ιδιαίτερα απαιτητικές.

Οι ελληνικές κόκκινες γραμμές

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσήλθε στη Σύνοδο Κορυφής με σαφείς θέσεις υπέρ ενός ευρωπαϊκού προϋπολογισμού που θα ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες της Ένωσης.

Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι η πρόταση που έχει κατατεθεί αποτελεί μια πρώτη βάση συζήτησης, επιμένοντας παράλληλα στη διατήρηση των πόρων της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, που αποτελούν βασικούς πυλώνες χρηματοδότησης για τη χώρα.

Παράλληλα, η Αθήνα ζητά μεγαλύτερη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για την άμυνα, την ενέργεια και την ανταγωνιστικότητα, ενώ υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας δεν πρέπει να οδηγήσει σε διεύρυνση των ανισοτήτων μεταξύ των κρατών-μελών.

Το πολιτικό διακύβευμα

Η πίεση για συμφωνία είναι μεγάλη, καθώς το 2027 αποτελεί εκλογική χρονιά για εννέα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πολωνία και η Ελλάδα.

Στις Βρυξέλλες επικρατεί η εκτίμηση, ότι τυχόν καθυστέρηση θα μπορούσε να τροφοδοτήσει περαιτέρω τον ευρωσκεπτικισμό και τις λαϊκιστικές φωνές που αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Παράλληλα, οι ηγέτες συζήτησαν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, ενώ αίσθηση προκάλεσε η αποκάλυψη του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ότι έχει δώσει εντολή για τη δημιουργία διαύλου επικοινωνίας με τη Μόσχα, διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν πρόκειται για διαπραγματεύσεις αλλά για μια πρώτη διπλωματική γέφυρα επαφών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Στεγαστικό: Στο τραπέζι πλαφόν στα ενοίκια και νέο «Σπίτι μου» – Το σχέδιο για τις 800.000 κλειστές κατοικίες
• Πόσο κόστισε ο πόλεμος με το Ιράν; Το Πεντάγωνο ζητά άλλα 80 δισ. δολάρια από το Κογκρέσο
• Μητσοτάκης από Βρυξέλλες: Η πτώση του πετρελαίου πρέπει να φανεί στην αγορά