FT: Πώς το «έξυπνο» σύστημα συνόρων της ΕΕ έφερε χάος στα αεροδρόμια και καθυστερήσεις στους ταξιδιώτες

• Το Entry/Exit System αποδεικνύεται ανεπαρκές για την πίεση της υψηλής ταξιδιωτικής κίνησης, με πολλά αεροδρόμια να αντιμετωπίζουν ουρές και επιχειρησιακή ασφυξία.
• Αεροπορικές εταιρείες αναγκάζονται να παίρνουν δύσκολες αποφάσεις, ακόμη και να αναχωρούν με επιβάτες πίσω στην ουρά, ώστε να μην παραβιάζουν τους κανόνες για τα πληρώματα.
• Μεγάλο μέρος της τουριστικής βιομηχανίας της Ευρώπης, ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα, κινδυνεύει να πληγεί αν το σύστημα δεν προσαρμοστεί στις πραγματικές ανάγκες του καλοκαιριού.

Με στόχο να παρουσιαστεί ως «το πιο σύγχρονο σύστημα στον κόσμο» για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της, η Ευρωπαϊκή Ένωση επένδυσε χρόνια στην ανάπτυξη του Entry/Exit System (EES). Το νέο σύστημα αντικαθιστά τη σφραγίδα στο διαβατήριο με ψηφιακή καταγραφή φωτογραφίας, δακτυλικών αποτυπωμάτων και προσωπικών στοιχείων των ταξιδιωτών που εισέρχονται από τρίτες χώρες. Στην πράξη, όμως, η εφαρμογή του έχει αποδειχθεί πολύ πιο σύνθετη και προβληματική από ό,τι υπολόγιζαν οι Βρυξέλλες.

Όπως σημειώνουν οι Financial Times, ένα χρόνο μετά την ενεργοποίηση του συστήματος, τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια βιώνουν μια δύσκολη πραγματικότητα. Πολύωρες ουρές, καθυστερήσεις και ασφυκτική πίεση στις υποδομές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία ενόψει της κορύφωσης της θερινής ταξιδιωτικής περιόδου. Οι χειριστές μεγάλων αεροδρομίων, από τη Ρώμη έως τα ελληνικά νησιά, μιλούν ήδη για σοβαρή απορρύθμιση της λειτουργίας τους.

Από την υπόσχεση της ασφάλειας στην επιχειρησιακή αδυναμία

Η κεντρική ιδέα πίσω από το EES ήταν απλή: να δημιουργηθεί ένα ενιαίο ψηφιακό εργαλείο που θα επιτρέπει στις αρχές να ελέγχουν ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει από τον χώρο Σένγκεν, διευκολύνοντας παράλληλα τον εντοπισμό υπόπτων και την παρακολούθηση της υπέρβασης της νόμιμης παραμονής. Το πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη δεν λειτούργησε σαν ενιαίο ψηφιακό κράτος, αλλά ως 27 διαφορετικά συστήματα που έπρεπε να συνδεθούν μεταξύ τους.

Οι Financial Times περιγράφουν ένα τεχνολογικό «παζλ» που δεν δούλεψε ποτέ όπως σχεδιάστηκε. Τα κράτη-μέλη επέμειναν να διατηρήσουν εθνικά λογισμικά και να προμηθευτούν ξεχωριστά τον εξοπλισμό, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα ανομοιογενές και δύσκαμπτο πλαίσιο. Στο Λονδίνο, στον τερματικό του Eurostar στο St Pancras, ακόμη και μήνες μετά την έναρξη της εφαρμογής, πολλά μηχανήματα παρέμεναν τυλιγμένα σε συσκευασία, καθώς ένα σφάλμα λογισμικού εμπόδιζε τη μεταφορά δεδομένων προς τις γαλλικές αρχές.

Σε άλλα σημεία της Ευρώπης, τα kiosks αποτυπωμάτων τέθηκαν προσωρινά εκτός λειτουργίας επειδή είχαν υπερθερμανθεί ή επειδή η συσσώρευση επιβατών τα έκανε πρακτικά αδύνατα στη χρήση. Το αποτέλεσμα ήταν να χαθεί ο αρχικός στόχος της αυτοματοποίησης και να επιστρέψει η ήπειρος σε εικόνες που θυμίζουν παλιότερες, πιο αργές και χειροκίνητες διαδικασίες.

Ο αντίκτυπος στις αεροπορικές και στους επιβάτες

Η πίεση αυτή περνά πλέον απευθείας στις αεροπορικές εταιρείες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πτήσεις καθυστερούν τόσο ώστε το πλήρωμα να φτάνει στα όρια εργασίας που επιβάλλουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί ασφάλειας. Έτσι, οι εταιρείες βρίσκονται μπροστά σε ένα δίλημμα: είτε περιμένουν και ρισκάρουν να ακυρωθεί η πτήση επειδή το πλήρωμα θα έχει υπερβεί το επιτρεπτό όριο, είτε απογειώνονται χωρίς όλους τους επιβάτες.

Σύμφωνα με τα παραδείγματα που καταγράφουν οι Financial Times, πτήση της easyJet στο Μιλάνο αναχώρησε με μόλις 34 επιβάτες από τους 156 που είχαν ήδη εκδώσει εισιτήριο, ενώ σε άλλη περίπτωση πτήση της Ryanair από την Αθήνα απογειώθηκε αφήνοντας δεκάδες ταξιδιώτες πίσω στον τερματικό. Το φαινόμενο αυτό, όπως λένε στελέχη της αγοράς, μοιάζει με «whack-a-mole»: μόλις αντιμετωπιστεί η συμφόρηση σε ένα σημείο, ξεσπά σε ένα άλλο.

Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη επειδή έρχεται στην πιο κερδοφόρα περίοδο του ευρωπαϊκού αεροπορικού κλάδου. Το καλοκαίρι αποτελεί τη «σοδειά» των αεροπορικών εταιρειών, όταν τα γεμάτα αεροπλάνα καλύπτουν τις ζημιές των αδύναμων χειμερινών μηνών. Αν οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις πολλαπλασιαστούν, οι επιπτώσεις μπορούν να επηρεάσουν από τα έσοδα μέχρι τις προσλήψεις και τη ρευστότητα των εταιρειών.

Τι λέει η Κομισιόν και τι ζητά η αγορά

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξακολουθεί να υπερασπίζεται το EES, υποστηρίζοντας ότι ήδη έχει βοηθήσει στον εντοπισμό δεκάδων χιλιάδων περιπτώσεων και ότι οι «περιορισμένες» διαταραχές είναι προσωρινές. Οι υποστηρικτές του συστήματος υποστηρίζουν ότι, με τον χρόνο, η διαδικασία θα γίνει ταχύτερη, καθώς οι ταξιδιώτες θα έχουν ήδη καταχωριστεί και η δεύτερη διέλευση θα απαιτεί λιγότερα βήματα.

Όμως η αεροπορική βιομηχανία και οι διαχειριστές αεροδρομίων ζητούν ένα πιο ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα. Όπως επισημαίνουν, το σύστημα πρέπει να προσαρμοστεί στις πραγματικές αιχμές κίνησης και όχι να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε μια ήσυχη Τρίτη και σε ένα Σάββατο αιχμής του Αυγούστου. Γι’ αυτό και αρκετές χώρες έχουν ζητήσει προσωρινές χαλαρώσεις, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που έχουν ήδη εφαρμόσει ευελιξία σε συγκεκριμένες περιόδους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Simon Porte Jacquemus: Ποιος είναι ο σχεδιαστής που έβαλε τη μόδα κάτω από τον ήλιο της Μεσογείου
• Πώς οι ιστορικοί καύσωνες αλλάζουν τις συνήθειες των Ευρωπαίων στο αλκοόλ
• Παντρεύτηκαν Τέιλορ Σουίφτ και Τράβις Κέλσι – Ο γάμος και οι λαμπεροί καλεσμένοι