Γιατί η ΕΚΤ παρακολουθεί τον καιρό – Το κλιματικό κόστος στο καλάθι των τροφίμων
- 21/11/2026, 21:45
- SHARE
Η κλιματική αλλαγή αποκτά ολοένα πιο άμεσο αποτύπωμα στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι καύσωνες, η παρατεταμένη ξηρασία και οι διαταραχές στην αγροτική παραγωγή ενισχύουν τις πιέσεις στα τρόφιμα, με επιπτώσεις που μεταφέρονται σταδιακά από τις καλλιέργειες στο ράφι.
Ο Martin Kocher, διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, ανέφερε ότι η επίδραση της κλιματικής αλλαγής στη νομισματική πολιτική συζητείται «στα υψηλότερα επίπεδα» της Τράπεζας.
Όπως εξήγησε, τόσο στη Βιέννη όσο και στην ΕΚΤ εξετάζονται συστηματικά οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων στον πληθωρισμό, με τις έρευνες για την ξηρασία και το El Niño να καταδεικνύουν πρόσθετες ανοδικές πιέσεις.
Έως 0,8 μονάδες επιπλέον στον πληθωρισμό τροφίμων
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των οικονομολόγων της ΕΚΤ, η ζέστη και η ξηρασία του 2026 θα μπορούσαν να προσθέσουν 0,3 έως 0,8 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό τροφίμων της Ευρωζώνης κατά το επόμενο έτος. Η επίδραση αναμένεται να διαφέρει ανά χώρα και προϊόν.
Οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες έπληξαν καλλιέργειες σε κρίσιμη φάση της παραγωγής. Η μείωση της προσφοράς, σε συνδυασμό με το υψηλότερο ενεργειακό κόστος, δημιουργεί πιέσεις που χρειάζονται χρόνο για να περάσουν στις τελικές τιμές.
Οι προβολές της ΕΚΤ του Σεπτεμβρίου τοποθετούν την κορύφωση του πληθωρισμού τροφίμων στο 3,4% το τρίτο τρίμηνο του 2027, πριν από τη σταδιακή αποκλιμάκωσή του. Η πρόβλεψη συνυπολογίζει τόσο τις επιπτώσεις του καιρού όσο και τη μετακύλιση των προηγούμενων αυξήσεων στην ενέργεια.
Πρόκειται για εκτίμηση που αφορά τον ρυθμό αύξησης των τιμών των τροφίμων, όχι τον συνολικό πληθωρισμό της Ευρωζώνης.
Το παράδειγμα της Αυστρίας
Στην Αυστρία, το ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 0,1 ποσοστιαία μονάδα στον συνολικό πληθωρισμό, κατά την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2026 έως τον Ιούνιο του 2027.
Η εκτίμηση δείχνει ότι οι συνέπειες ενός καύσωνα δεν περιορίζονται στις ημέρες που καταγράφονται οι υψηλές θερμοκρασίες. Μπορούν να παραμένουν στην οικονομία για μήνες, μέσω της παραγωγής και της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ο Kocher υπογράμμισε ότι οι κεντρικές τράπεζες κατανοούν πλέον καλύτερα τη σύνδεση των κλιματικών φαινομένων με τους πληθωριστικούς κινδύνους και ενσωματώνουν αυτή τη γνώση στην ανάλυσή τους.
Το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος της ζέστης
Το αποτύπωμα του περασμένου καλοκαιριού ήταν ιδιαίτερα βαρύ. Έρευνα με επικεφαλής το London School of Hygiene & Tropical Medicine και το Imperial College London εκτίμησε περισσότερους από 50.000 θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη σε 854 ευρωπαϊκές αστικές περιοχές, το διάστημα Ιουνίου–Αυγούστου 2026.
Περίπου τα δύο τρίτα αποδίδονται, βάσει των μοντέλων της μελέτης, στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Για τις περιοχές που εξετάστηκαν, ο εκτιμώμενος απολογισμός ήταν ο υψηλότερος από το 2000.
Παράλληλα, εκτιμήσεις που μετέδωσε το Bloomberg τοποθετούν την απώλεια οικονομικής δραστηριότητας στην ΕΕ περίπου στα 17 δισ. ευρώ, ή στο 0,17% του ΑΕΠ της περιόδου Απριλίου–Σεπτεμβρίου.
Γιατί το κλίμα αφορά τις κεντρικές τράπεζες
Η συζήτηση εκτείνεται πέρα από τις τιμές των τροφίμων. Ο διοικητής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας, Olaf Sleijpen, ο οποίος προεδρεύει του Network for Greening the Financial System, επισημαίνει ότι οι κλιματικοί κίνδυνοι επηρεάζουν την παραγωγή, τις αξίες των περιουσιακών στοιχείων, τον πιστωτικό κίνδυνο και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Στην παρέμβασή του στην COP31 στην Αττάλεια, συνέδεσε την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας με τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Μετά τις χειραψίες, οι δεσμεύσεις: Τι συμφώνησαν Τραμπ, Σι και Πούτιν – Τι αναφέρεται στη «Διακήρυξη Ειρήνης»
- «Η νέα γενιά ρωτά. Ο Πρωθυπουργός απαντά»: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο CEO Initiative Forum 2026
- Fortune Greece Exclusive: Το μήνυμα του Mark Cuban στους Έλληνες επιχειρηματίες
- Γεωργιάδης στο Fortune Greece: Τι λέει για τους φόρους σε καπνικά, αλκοόλ και προϊόντα με ζάχαρη ή αλάτι