Γιατί η ιστορική παρέμβαση ΗΠΑ – Ιαπωνίας δεν κατάφερε να σταματήσει την πτώση του γεν
- 12/08/2026, 09:45
- SHARE
Το ιαπωνικό γεν έχει ήδη διαγράψει περίπου τα μισά από τα κέρδη που κατέγραψε μετά την πρόσφατη ιστορική παρέμβαση ΗΠΑ–Ιαπωνίας στις αγορές συναλλάγματος, καθώς οι θεμελιώδεις παράγοντες που έχουν οδηγήσει το νόμισμα σε χαμηλά πολλών δεκαετιών αποδεικνύονται ισχυρότεροι από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα.
Το γεν διαπραγματεύεται πλέον πάνω από τις 159 μονάδες ανά δολάριο, έχοντας ενισχυθεί προσωρινά προς τις 155 μετά την παρέμβαση, όταν η ισοτιμία είχε ξεπεράσει τις 163 μονάδες.
Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα για τις αγορές: μπορεί μια παρέμβαση στις αγορές συναλλάγματος να ανατρέψει την πορεία του γεν χωρίς να αλλάξουν οι οικονομικοί λόγοι που ενισχύουν το δολάριο;
Η απάντηση των επενδυτών, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, φαίνεται να είναι αρνητική.
Το carry trade παραμένει ισχυρό
Στην καρδιά της αδυναμίας του ιαπωνικού νομίσματος βρίσκεται η μεγάλη διαφορά στις αποδόσεις μεταξύ Ιαπωνίας και ΗΠΑ.
Το κόστος δανεισμού στην Ιαπωνία παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο στις ΗΠΑ και σε άλλες μεγάλες αγορές. Αυτό ενθαρρύνει τους επενδυτές να δανείζονται σε γεν με χαμηλό κόστος και να τοποθετούν τα κεφάλαιά τους σε περιουσιακά στοιχεία με υψηλότερες αποδόσεις.
Πρόκειται για την κλασική στρατηγική carry trade.
«Η παρέμβαση φόβισε τις αγορές, αλλά δεν σταμάτησε τους νόμους της χρηματοοικονομικής αγοράς», σημειώνει ο Jesper Koll, expert director στη Monex Group. Όσο το κόστος χρήματος στην Ιαπωνία παραμένει χαμηλότερο από την απόδοση που μπορεί να επιτευχθεί στο εξωτερικό, οι συναλλαγές carry trade είναι πιθανό να επανέρχονται.
Με άλλα λόγια, η παρέμβαση μπορεί να αλλάξει προσωρινά τη συμπεριφορά των traders, αλλά δύσκολα μπορεί να αλλάξει μόνη της τα κίνητρα που καθοδηγούν τις διεθνείς ροές κεφαλαίων.
Η μεγάλη διαφορά στις αποδόσεις κρατά το δολάριο ψηλά
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω της πορείας των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων.
Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού Treasury βρίσκεται στο 4,686%, έναντι 2,846% για το αντίστοιχο 10ετές ιαπωνικό κρατικό ομόλογο.
Η διαφορά αυτή εξακολουθεί να προσφέρει σημαντικό κίνητρο στους επενδυτές να διακρατούν αμερικανικά ομόλογα και άλλα αμερικανικά assets αντί να τοποθετούν τα κεφάλαιά τους στην Ιαπωνία.
Όπως επισημαίνει ο Masahiko Loo, senior fixed income and currency strategist στη State Street Global Advisors, η παρέμβαση πέτυχε να περιορίσει την υπερβολική κερδοσκοπία και να αυξήσει το ρίσκο για όσους στοιχηματίζουν εναντίον του γεν.
Ωστόσο, δεν έχει εξαλείψει το πλεονέκτημα απόδοσης που εξακολουθεί να στηρίζει το δολάριο.
Η παρέμβαση, επομένως, μπορεί να θεωρηθεί περισσότερο επιτυχία στον περιορισμό της κερδοσκοπίας παρά αλλαγή των θεμελιωδών δεδομένων της αγοράς.
Όλα τα βλέμματα στην Bank of Japan
Το ενδιαφέρον των επενδυτών στρέφεται πλέον στην Bank of Japan (BoJ) και στην επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής, που είναι προγραμματισμένη για τον Σεπτέμβριο.
Για αρκετούς αναλυτές, το μεγαλύτερο σοκ για τις αγορές δεν ήταν η ίδια η παρέμβαση, αλλά η απροθυμία της BoJ να προχωρήσει σε πιο επιθετική σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.
Αυτό δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα της χώρας ή το τεράστιο δημόσιο χρέος περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων των Ιαπώνων policymakers.
Χωρίς υψηλότερα ιαπωνικά επιτόκια ή σημαντική αποκλιμάκωση των αμερικανικών αποδόσεων, οι επενδυτές εξακολουθούν να έχουν ισχυρό κίνητρο να μεταφέρουν κεφάλαια στο εξωτερικό.
Ο John Wood, chief investment officer for Asia στη Lombard Odier, εκτιμά ότι η τελευταία παρέμβαση θα έχει πιθανότατα περιορισμένη χρονική επίδραση, υποστηρίζοντας ότι η BoJ ίσως χρειαστεί τουλάχιστον δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων προκειμένου να περιοριστεί ουσιαστικά η αδυναμία του γεν.
Δεν είναι μόνο τα επιτόκια το πρόβλημα
Η αδυναμία του ιαπωνικού νομίσματος, ωστόσο, δεν εξηγείται αποκλειστικά από τη νομισματική πολιτική.
Η Crédit Agricole CIB εντοπίζει ένα βαθύτερο πρόβλημα: την «ασυμμετρία επενδυτικής ισχύος» μεταξύ ΗΠΑ και Ιαπωνίας.
Οι τεράστιες επενδύσεις στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων τεχνολογιών, συνεχίζουν να προσελκύουν διεθνή κεφάλαια.
Στην Ιαπωνία, την ίδια στιγμή, η σχεδιαζόμενη ώθηση στις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις δεν έχει ακόμη αποκτήσει την απαιτούμενη δυναμική.
Αυτό οδηγεί σε ένα διαφορετικό συμπέρασμα: για να ανακάμψει διατηρήσιμα το γεν, δεν αρκούν μόνο οι αυξήσεις επιτοκίων. Χρειάζεται να γίνει η ίδια η ιαπωνική οικονομία πιο ελκυστικός επενδυτικός προορισμός.
Η διατηρήσιμη ενίσχυση του γεν προϋποθέτει, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, την αύξηση της ελκυστικότητας των ιαπωνικών assets.
Αν οι επιχειρήσεις και οι επενδυτές μπορούν να βρουν υψηλότερες και πιο ελκυστικές αποδόσεις στο εξωτερικό, οι ροές κεφαλαίων θα συνεχίσουν να κατευθύνονται εκτός Ιαπωνίας.
Αντίθετα, περισσότερες επενδύσεις στο εσωτερικό, υψηλότερη παραγωγικότητα και ισχυρότερες προοπτικές ανάπτυξης θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μια πιο σταθερή ανάκαμψη του ιαπωνικού νομίσματος.
Με αυτή την έννοια, η νομισματική παρέμβαση μπορεί να αγοράσει χρόνο, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και την αλλαγή των επενδυτικών κινήτρων.
Οι 160 μονάδες ανά δολάριο ως «κόκκινη γραμμή»
Για την αγορά, ιδιαίτερη σημασία έχει πλέον το επίπεδο των 160 γεν ανά δολάριο.
Ο Loo χαρακτηρίζει το συγκεκριμένο επίπεδο «πολιτική γραμμή στην άμμο», υποδηλώνοντας ότι μια νέα, απότομη κίνηση πάνω από τις 160 μονάδες θα μπορούσε να προκαλέσει νέα παρέμβαση των ιαπωνικών αρχών.
Το ενδεχόμενο μιας ακόμη παρέμβασης δεν μπορεί να αποκλειστεί, ιδιαίτερα εάν η πτώση του γεν γίνει γρήγορη ή άτακτη.
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι μια νέα παρέμβαση εάν οι διαφορές στις αποδόσεις και οι διεθνείς ροές κεφαλαίων παραμένουν αμετάβλητες;
Η αμερικανική στήριξη αυξάνει το κόστος του στοιχήματος κατά του γεν
Η Ουάσιγκτον και το Τόκιο επιχειρούν παράλληλα να ενισχύσουν την αποτρεπτική ισχύ της παρέμβασης, αναδεικνύοντας τον ρόλο της διευκόλυνσης repo της Federal Reserve για ξένες και διεθνείς νομισματικές αρχές.
Ο μηχανισμός μπορεί να προσφέρει πρόσβαση σε δολάρια με εξασφάλιση αμερικανικών κρατικών ομολόγων, περιορίζοντας την ανάγκη της Ιαπωνίας να πουλά αμερικανικά Treasuries προκειμένου να χρηματοδοτήσει μια παρέμβαση στην αγορά συναλλάγματος.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Scott Bessent έχει επίσης εκφράσει στήριξη για την ενίσχυση αυτού του μηχανισμού.
Η εξέλιξη αυξάνει δυνητικά το κόστος για όσους στοιχηματίζουν εναντίον του γεν, όμως δεν εξαφανίζει το carry trade ούτε αλλάζει τη βασική σχέση κινδύνου και απόδοσης.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι επομένως σύνθετη.
Η παρέμβαση ΗΠΑ–Ιαπωνίας κατάφερε να προκαλέσει ένα ισχυρό, έστω προσωρινό, σοκ στην αγορά και να περιορίσει την κερδοσκοπία. Παράλληλα, έστειλε ένα σαφές μήνυμα ότι οι αρχές δεν είναι διατεθειμένες να αφήσουν το γεν να διολισθήσει ανεξέλεγκτα.
Δεν κατάφερε όμως να αλλάξει τις θεμελιώδεις δυνάμεις που ευνοούν το δολάριο.
Η υψηλότερη αμερικανική απόδοση, η ζήτηση για αμερικανικά assets, οι υψηλές τιμές πετρελαίου που επιβαρύνουν μια χώρα όπως η Ιαπωνία που εξαρτάται από εισαγωγές ενέργειας και η επιμονή του carry trade εξακολουθούν να ασκούν πίεση στο ιαπωνικό νόμισμα.
Το επόμενο μεγάλο τεστ θα έρθει από την Bank of Japan.
Εάν η BoJ προχωρήσει σε πιο αποφασιστική ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής, ενώ παράλληλα υποχωρήσουν οι αμερικανικές αποδόσεις, οι συνθήκες για το γεν θα μπορούσαν να βελτιωθούν.
Εάν όμως τα επιτόκια παραμείνουν χαμηλά στην Ιαπωνία και οι αποδόσεις στις ΗΠΑ διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, οι αγορές είναι πιθανό να συνεχίσουν να αναζητούν τις υψηλότερες αποδόσεις εκτός Ιαπωνίας.
Και αυτό είναι το βασικό πρόβλημα για το γεν: «Το να φοβίσεις τις αγορές είναι εύκολο. Το να τις κάνεις να αλλάξουν συμπεριφορά απαιτεί αλλαγή κινήτρων και εμπιστοσύνη», όπως συνοψίζει ο Jesper Koll.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Οι Ευρωπαίοι βλέπουν τον πληθωρισμό να υποχωρεί, αλλά εξακολουθούν να περιορίζουν τις δαπάνες τους
- ΕΚΤ: Θωρακίζει το Ευρωσύστημα απέναντι στους κλιματικούς κινδύνους με νέα κριτήρια
- Η Wall Street φοβάται πλέον τον… AI λογαριασμό – Πώς χάθηκαν 797 δισ. δολάρια των «Magnificent Seven» σε μία ημέρα
Πηγή: CNBC