Κούβα: Ανοίγει την οικονομία της στην αγορά – Ιστορικές μεταρρυθμίσεις μετά από 70 χρόνια
Με ομόφωνη απόφαση της Εθνοσυνέλευσης, η κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας υιοθέτησε 176 προτάσεις οικονομικής μεταρρύθμισης που επηρεάζουν σχεδόν κάθε τομέα της οικονομικής δραστηριότητας. Το πακέτο, που παρουσιάστηκε από τον πρωθυπουργό Μανουέλ Μαρέρο, θεωρείται από αναλυτές το πιο φιλόδοξο σχέδιο οικονομικών αλλαγών από την επικράτηση της επανάστασης του Φιντέλ Κάστρο πριν από σχεδόν επτά δεκαετίες.
Οι μεταρρυθμίσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από τη λειτουργία επιχειρήσεων και τραπεζών έως τη φορολογία, τους μισθούς, τις ξένες επενδύσεις και την αγορά συναλλάγματος, σηματοδοτώντας μια σαφή απομάκρυνση από το αυστηρά κεντρικά σχεδιασμένο οικονομικό μοντέλο που χαρακτήριζε τη χώρα επί δεκαετίες.
Ο οικονομολόγος Ντανιέλ Τοράλμπας χαρακτήρισε το πακέτο ως το βαθύτερο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων στην οικονομική ιστορία της Κούβας από το 1959 μέχρι σήμερα.
Ανοίγει ο δρόμος για ιδιωτικές και ξένες επενδύσεις
Στα σημαντικότερα μέτρα περιλαμβάνεται η δυνατότητα μετατροπής κρατικών επιχειρήσεων σε εταιρείες συμμετοχών ή ανώνυμες εταιρείες, η άρση του ορίου των 100 εργαζομένων για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και η συμμετοχή ξένων κεφαλαίων στον ιδιωτικό τομέα.
Παράλληλα, τομείς που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σχεδόν αποκλειστικά υπό κρατικό έλεγχο, όπως:
- Η γεωργία
- Ο τουρισμός
- Οι τραπεζικές υπηρεσίες
- Η αγορά συναλλάγματος
ανοίγουν πλέον σε εγχώριες και διεθνείς επενδύσεις.
Οι νέοι κανόνες επιτρέπουν επίσης στους πολίτες να διατηρούν ιδιωτικές επιχειρήσεις ενώ ταυτόχρονα συμμετέχουν σε άλλες εταιρικές δραστηριότητες, ενώ θεσπίζεται μεγαλύτερη ευελιξία στις μισθολογικές διαπραγματεύσεις.
Η κρίση επιταχύνει τις αλλαγές
Οι αποφάσεις λαμβάνονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κουβανική οικονομία αντιμετωπίζει μία από τις σοβαρότερες κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας της.
Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης, σοβαρές ελλείψεις τροφίμων, καυσίμων, φαρμάκων και πόσιμου νερού, ενώ η πολιτική «μέγιστης πίεσης» της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ έχει επιδεινώσει περαιτέρω τις συνθήκες μέσω αυστηρότερων περιορισμών και ενεργειακού αποκλεισμού.
Από το 2021 η Αβάνα είχε ήδη κάνει ένα πρώτο βήμα επιτρέποντας τη λειτουργία μικρών και μεσαίων ιδιωτικών επιχειρήσεων. Σήμερα περισσότερες από 10.000 τέτοιες εταιρείες δραστηριοποιούνται στη χώρα, απασχολώντας περίπου το ένα τρίτο του ενεργού εργατικού δυναμικού.
«Μεταρρύθμιση για τη διάσωση του σοσιαλισμού»
Παρά το εύρος των αλλαγών, η κουβανική ηγεσία επιμένει ότι δεν εγκαταλείπει το πολιτικό και ιδεολογικό της μοντέλο.
Ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ υπογράμμισε ότι στόχος των μεταρρυθμίσεων είναι η διόρθωση αδυναμιών του συστήματος και η ενίσχυση της βιωσιμότητας του σοσιαλισμού και όχι η αντικατάστασή του.
Την ίδια γραμμή υιοθέτησε και ο ιστορικός ηγέτης Ραούλ Κάστρο, ο οποίος, παρά τα 95 του χρόνια, εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική επιρροή στο Κομμουνιστικό Κόμμα και στήριξε δημόσια το πακέτο μεταρρυθμίσεων.
Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί πλέον στην πράξη, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των μέτρων. Ωστόσο, η έκταση των αλλαγών δείχνει ότι η Αβάνα αναγνωρίζει πως η επιβίωση του οικονομικού μοντέλου της απαιτεί βαθιές προσαρμογές σε μια νέα γεωπολιτική και οικονομική πραγματικότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Στεγαστικό: Στο τραπέζι πλαφόν στα ενοίκια και νέο «Σπίτι μου» – Το σχέδιο για τις 800.000 κλειστές κατοικίες
- Οι 17 ώρες που άλλαξαν τη Μέση Ανατολή: Το παρασκήνιο της συμφωνίας Τραμπ – Ιράν
- Η «σκληρή» πλευρά της ΕΚΤ: Τι «βλέπει» η BofA για πληθωρισμό και επιτόκια
- Ξέσπασμα Τραμπ: «Ανόητοι αυτοί που νομίζουν ότι δεν ήμουν αρκετά αυστηρός με το Ιράν»
