Οι 10 κανόνες της ιαπωνικής ανατροφής που κερδίζουν έδαφος παγκοσμίως
- Ιαπωνική ανατροφή παιδιών: Οι 10 βασικές αρχές που εφαρμόζουν οι γονείς στην Ιαπωνία
- Πώς η ιαπωνική φιλοσοφία βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν ενσυναίσθηση και αυτονομία
- Από το «Itadakimasu» μέχρι το «Douzo»: Οι καθημερινές συνήθειες που διαμορφώνουν πιο υπεύθυνα παιδιά
Ο «τέλειος» τρόπος για να μεγαλώσει κάποιος τα παιδιά του, δεν υπάρχει, ας το ξεκαθαρίσουμε. Όμως, όταν οι γονείς αισθάνονται εξαντλημένοι από την ένταση και το χάος της καθημερινότητας, ίσως αξίζει να κοιτάξουν λίγο προς την Ιαπωνία.
Και αυτό γιατί η ιαπωνική φιλοσοφία ανατροφής, όπως αναφέρει η The Independent δίνει έμφαση στην άνευ όρων αγάπη, τον σεβασμό, την κοινότητα και την αρμονία με τη φύση, με στόχο να διαμορφώσει παιδιά ευγενικά και υπεύθυνα αλλά και δημιουργικά.
Η συγγραφέας Λίσα Καταγιάμα έκανε τις εμπειρίες της από την παιδική της ηλικία στο Τόκιο βιβλίο, όπου καταγράφει και την δική της πορεία ως μητέρα στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την ίδια, «δεν υπάρχει μία προσέγγιση που να ταιριάζει σε όλους, όμως αξίες όπως ο σεβασμός, η κοινότητα και η ενσυνειδητότητα μπορούν να ενσωματωθούν ουσιαστικά στην καθημερινή οικογενειακή ζωή».
1. Οι ευγενικοί χαιρετισμοί είναι καθημερινή συνήθεια
Στην Ιαπωνία, ακόμη και τα πολύ μικρά παιδιά μαθαίνουν να χαιρετούν με ευγένεια και ζεστασιά. Οι γονείς και οι δάσκαλοι χρησιμοποιούν καθημερινά εκφράσεις όπως το «Ohayo gozaimasu» («καλημέρα»), καλλιεργώντας από νωρίς την ιδέα ότι η αναγνώριση του άλλου είναι ένδειξη σεβασμού. Η Καταγιάμα υποστηρίζει ότι όταν οι γονείς δίνουν το παράδειγμα με έναν ουσιαστικό χαιρετισμό, τα παιδιά μαθαίνουν πως ο κόσμος γύρω τους αξίζει προσοχή και ευγένεια.
2. Τα παιδιά μαθαίνουν να καθαρίζουν μόνα τους
Αν και για πολλούς γονείς είναι πιο εύκολο να τακτοποιούν οι ίδιοι το χάος, η συγγραφέας προειδοποιεί ότι έτσι τα παιδιά συνηθίζουν στην ιδέα ότι κάποιος άλλος θα «μαζεύει» πάντα πίσω τους. Στην ιαπωνική κουλτούρα, τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά στη φροντίδα του χώρου τους, είτε στο σπίτι είτε στο σχολείο. Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά η κατανόηση ότι όλοι συμβάλλουν στη λειτουργία της οικογένειας.
3. Σεβασμός ακόμη και στα αντικείμενα
Η ιαπωνική παράδοση επηρεάζεται από τον ανιμισμό — την αντίληψη ότι ακόμη και τα αντικείμενα έχουν «πνεύμα». Έτσι, τα παιδιά ενθαρρύνονται να φροντίζουν τα πράγματά τους με προσοχή και σεβασμό. Αυτό, σύμφωνα με την Καταγιάμα, καλλιεργεί σταδιακά μεγαλύτερη ενσυναίσθηση όχι μόνο απέναντι στα αντικείμενα, αλλά και στους ανθρώπους και το φυσικό περιβάλλον.
4. Σκέψου πώς αισθάνονται οι άλλοι
Μία από τις πιο βαθιά ριζωμένες αξίες της ιαπωνικής κοινωνίας είναι η συλλογική συνείδηση — η κατανόηση ότι οι πράξεις μας επηρεάζουν τους γύρω μας. Στα σχολεία της Ιαπωνίας, τα παιδιά συζητούν συχνά για το πώς οι συμπεριφορές τους επηρεάζουν τους άλλους. Η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοστεί και στο σπίτι, με απλές ερωτήσεις όπως: «Πώς πιστεύεις ότι ένιωσε ο άλλος με αυτό που έγινε;». Σύμφωνα με τη συγγραφέα, έτσι χτίζεται η ουσιαστική ενσυναίσθηση και όχι απλώς η τυπική συγγνώμη.
5. Η αξία του «Douzo»
Η λέξη «douzo» σημαίνει περίπου «ορίστε» ή «πάρε», όμως στην ιαπωνική κουλτούρα κρύβει μια βαθύτερη έννοια: τη χαρά της προσφοράς. Η Καταγιάμα προτείνει στους γονείς να ενθαρρύνουν τα παιδιά να μοιράζονται συνειδητά, ειδικά σε στιγμές διεκδίκησης παιχνιδιών ή αντικειμένων, ώστε να κατανοούν ότι η γενναιοδωρία είναι από μόνη της ανταμοιβή.
6. Διαφορετικά παπούτσια μέσα και έξω από το σπίτι
Η αφαίρεση των παπουτσιών στην είσοδο του σπιτιού αποτελεί βασικό στοιχείο της ιαπωνικής καθημερινότητας. Πέρα από την καθαριότητα, η συγγραφέας τονίζει ότι αυτή η μικρή τελετουργία λειτουργεί και συμβολικά: σηματοδοτεί τη μετάβαση από την ένταση της εξωτερικής ζωής στην ηρεμία του σπιτιού.
7. Ένα πράγμα τη φορά
Πολλοί γονείς λειτουργούν διαρκώς υπό πίεση και σε γρήγορους ρυθμούς, κάτι που — όπως σημειώνει η Καταγιάμα – επηρεάζει και τα παιδιά, τα οποία δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν και να αυτορρυθμιστούν. Η ιαπωνική κουλτούρα, επηρεασμένη από τον Ζεν Βουδισμό, δίνει έμφαση στην πλήρη προσοχή σε μία δραστηριότητα κάθε φορά, είτε πρόκειται για το φαγητό είτε για μια απλή καθημερινή διαδικασία. Αυτό βοηθά τα παιδιά να μάθουν να επιβραδύνουν, να συγκεντρώνονται και να λειτουργούν με μεγαλύτερη ηρεμία.
8. Ευγνωμοσύνη πριν από το φαγητό
Πριν από κάθε γεύμα, τα παιδιά στην Ιαπωνία λένε «Itadakimasu», μια φράση που εκφράζει ευγνωμοσύνη για το φαγητό και για όλους όσοι συνέβαλαν ώστε να φτάσει στο τραπέζι. Ακόμη κι αν μια οικογένεια δεν υιοθετήσει τη συγκεκριμένη λέξη, μια μικρή συνήθεια πριν από το φαγητό – μια παύση ή μια σύντομη έκφραση ευχαριστίας – μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να συνδεθούν περισσότερο με τη στιγμή και με τους ανθρώπους γύρω τους.
9. Μην παίρνεις πάντα το μεγαλύτερο κομμάτι
Η έννοια του enryo στην Ιαπωνία σχετίζεται με την αυτοσυγκράτηση και την ευγένεια απέναντι στους άλλους. Σε ένα κοινό γεύμα, για παράδειγμα, πολλοί αποφεύγουν να πάρουν το τελευταίο κομμάτι φαγητού, δείχνοντας σεβασμό προς την ομάδα. Για τα παιδιά, αυτή η πρακτική μπορεί να γίνει ένα σημαντικό μάθημα: ότι η δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στη διεκδίκηση, αλλά και στην ικανότητα αυτοσυγκράτησης.
10. Ηρεμία πρώτα από όλα
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ιαπωνία υιοθέτησε τον ειρηνισμό ως βασική κοινωνική αξία, κάτι που επηρέασε βαθιά και την κουλτούρα της καθημερινότητας. Η Καταγιάμα υποστηρίζει ότι οι γονείς χρειάζεται πρώτα να καλλιεργήσουν τη δική τους εσωτερική ηρεμία. Όχι παθητικότητα, αλλά μια συνειδητή επιλογή ψυχραιμίας και σταθερότητας. Όπως λέει, «όσο περισσότερο εξασκείσαι στην ηρεμία, τόσο περισσότερο αυτή μεταδίδεται και στα παιδιά σου».
Με πληροφορίες από The Independent
