Πακέτο ΔΕΘ έως 2 δισ. ευρώ: Οι αλλαγές που εξετάζονται για επαγγελματίες και επιχειρήσεις

• Η αρχική «μαγιά» για τις παρεμβάσεις του 2027 ανέρχεται σε 1,5 δισ. ευρώ και, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να πλησιάσει τα 2 δισ. ευρώ.
• Εξετάζεται «πάγωμα» της επόμενης αύξησης του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος ή μείωσή του κατά 10%-20% για συγκεκριμένους επαγγελματίες.
• Τρία σενάρια βρίσκονται στο τραπέζι για την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα.
• Η πορεία των τιμών ενέργειας και η έκταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα κρίνουν πόσος δημοσιονομικός χώρος θα διατεθεί σε μόνιμες ελαφρύνσεις.

Με πέντε βασικά σενάρια φορολογικών και εισοδηματικών παρεμβάσεων προετοιμάζεται η κυβέρνηση για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, έχοντας στη διάθεσή της έναν αρχικό δημοσιονομικό χώρο περίπου 1,5 δισ. ευρώ για το 2027.

Το ύψος του πακέτου θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να πλησιάσει ακόμη και τα 2 δισ. ευρώ. Οι τελικές αποφάσεις, ωστόσο, θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις τους στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και συνολικά της ενέργειας.

Στον βασικό κορμό του σχεδιασμού περιλαμβάνονται στοχευμένες διορθώσεις στην τεκμαρτή φορολόγηση των περίπου 670.000 ελεύθερων επαγγελματιών, διεύρυνση των υφιστάμενων εκπτώσεων, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις, μείωση της προκαταβολής φόρου για τις μικρομεσαίες εταιρείες και ένα ευρύτερο πλέγμα εισοδηματικών μέτρων.

Οι παρεμβάσεις παραμένουν υπό επεξεργασία και οι αποφάσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν όσο το δυνατόν πιο κοντά στη ΔΕΘ.

Οι αλλαγές στα τεκμήρια των 670.000 επαγγελματιών

Στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας βρίσκεται μια νέα παρέμβαση στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, χωρίς να ανατραπεί ο βασικός πυρήνας της μεταρρύθμισης που εφαρμόστηκε με τον νόμο Χατζηδάκη.

Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να διορθωθούν συγκεκριμένες στρεβλώσεις που έχουν διαπιστωθεί κατά την εφαρμογή του συστήματος και να περιοριστούν οι περιπτώσεις στις οποίες το τεκμαρτό εισόδημα αποκλίνει σημαντικά από την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι αλλαγές προγραμματίζεται να αφορούν το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή τα εισοδήματα που θα δηλωθούν το 2027.

Το δημοσιονομικό κόστος των διορθώσεων στα τεκμήρια επιδιώκεται να μην ξεπεράσει τα 100-150 εκατ. ευρώ, ώστε να μην επηρεαστεί ουσιαστικά η απόδοση του μέτρου στα φορολογικά έσοδα.

«Πάγωμα» της αύξησης ή μείωση έως 20%

Το σημαντικότερο ζήτημα αφορά τη σύνδεση του ελάχιστου τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος με τον κατώτατο μισθό.

Με το ισχύον καθεστώς, κάθε αύξηση του κατώτατου μισθού οδηγεί αυτομάτως σε αντίστοιχη αναπροσαρμογή της ελάχιστης φορολογικής βάσης των επαγγελματιών, ακόμη και αν τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα της δραστηριότητάς τους δεν έχουν μεταβληθεί.

Για την αντιμετώπιση αυτής της στρέβλωσης εξετάζονται δύο βασικά σενάρια:

• Να μην εφαρμοστεί η επόμενη αναπροσαρμογή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που θα προκαλούσε η αύξηση του κατώτατου μισθού.
• Να μειωθεί το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα κατά 10%-20% για συγκεκριμένες κατηγορίες ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων.

Κεντρικός στόχος είναι να περιοριστεί η αυτόματη αύξηση της φορολογικής βάσης σε περιπτώσεις όπου η πορεία της πραγματικής δραστηριότητας δεν ακολουθεί την άνοδο του κατώτατου μισθού.

Στο μικροσκόπιο χρόνια λειτουργίας, τζίρος και μισθοδοσία

Αλλαγές εξετάζονται και στις προσαυξήσεις που αυξάνουν το τεκμαρτό εισόδημα ανάλογα με τα χρόνια άσκησης της δραστηριότητας, το ύψος της μισθοδοσίας και τον κύκλο εργασιών.

Σήμερα, για τους επαγγελματίες χωρίς προσωπικό προβλέπεται προσαύξηση:

• 10% για δραστηριότητα από 7 έως 9 έτη.
• 20% για δραστηριότητα από 10 έως 12 έτη.
• 30% για περισσότερα από 12 έτη λειτουργίας.

Για τις επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζομένους, το ελάχιστο εισόδημα αυξάνεται επιπλέον κατά 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, με ανώτατο όριο τα 15.000 ευρώ.

Προβλέπεται επίσης προσαύξηση κατά 5% επί της διαφοράς ανάμεσα στον κύκλο εργασιών της επιχείρησης και στον μέσο τζίρο του αντίστοιχου κλάδου βάσει ΚΑΔ.

Οι συγκεκριμένοι συντελεστές επανεξετάζονται, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλούν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ τεκμαρτού και πραγματικού εισοδήματος.

Ποιοι μπορεί να αποκτήσουν μεγαλύτερη έκπτωση

Το δεύτερο μέτωπο παρεμβάσεων αφορά τη διεύρυνση των εκπτώσεων και των εξαιρέσεων από το τεκμαρτό σύστημα.

Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει:

• Την ένταξη περισσότερων επαγγελματιών σε καθεστώς μειωμένου τεκμαρτού εισοδήματος.
• Την αύξηση των ποσοστών έκπτωσης για συγκεκριμένες ομάδες.
• Την επέκταση των απαλλαγών για νέους επαγγελματίες σε περιοχές με χαμηλό πληθυσμό ή περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα.
• Την προσθήκη κατηγοριών που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες συνθήκες κατά την άσκηση της δραστηριότητάς τους.

Με το ισχύον πλαίσιο, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 50% για:

• Άτομα με αναπηρία από 67% έως 79%.
• Επαγγελματίες που κατοικούν και δραστηριοποιούνται σε οικισμούς με λιγότερους από 500 κατοίκους ή σε μικρά νησιά.
• Πολύτεκνους.
• Γονείς μονογονεϊκών οικογενειών με ανήλικα παιδιά.
• Γονείς με εξαρτώμενα τέκνα που έχουν αναπηρία τουλάχιστον 67%.

Στο τραπέζι βρίσκεται τόσο η διεύρυνση των δικαιούχων όσο και η ενίσχυση των υφιστάμενων μειώσεων.

Οι τρεις εναλλακτικές για το τέλος επιτηδεύματος

Το τρίτο μεγάλο μέτωπο είναι η οριστική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.

Το τέλος έχει ήδη καταργηθεί από το 2025 για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις. Πλέον εξετάζεται η επέκταση της κατάργησης στις εταιρείες και στις υπόλοιπες νομικές οντότητες, όπως οι ΙΚΕ, οι Ο.Ε., οι Ε.Ε., οι Α.Ε. και οι ΕΠΕ.

Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επεξεργάζονται τρία εναλλακτικά σενάρια:

1. Πλήρης κατάργηση από το 2027: Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται για όλα τα νομικά πρόσωπα από την 1η Ιανουαρίου 2027.
2. Σταδιακή κατάργηση σε δύο χρόνια: Μέρος της ελάφρυνσης εφαρμόζεται το 2027 και η πλήρης απαλλαγή ολοκληρώνεται το 2028.
3. Προτεραιότητα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις: Οι μικρές και μεσαίες εταιρείες απαλλάσσονται από το 2027 και οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις ακολουθούν έναν χρόνο αργότερα.

Το τρίτο σενάριο βασίζεται στην εκτίμηση ότι μια πάγια επιβάρυνση 800 ή 1.000 ευρώ επηρεάζει περισσότερο τη ρευστότητα και τις επενδυτικές δυνατότητες μιας μικρής επιχείρησης απ’ ό,τι ενός μεγάλου ομίλου.

Το δημοσιονομικό εμπόδιο των 240 εκατ. ευρώ

Η άμεση και πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος δυσχεραίνεται από τα έσοδα που εξασφαλίζει σήμερα στο Δημόσιο, τα οποία εκτιμώνται σε περίπου 240 εκατ. ευρώ ετησίως.

Τα κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα καταβάλλουν ετήσιο τέλος:

• 800 ευρώ, εφόσον η έδρα τους βρίσκεται σε περιοχή με πληθυσμό έως 200.000 κατοίκους.
• 1.000 ευρώ, εφόσον η έδρα βρίσκεται σε μεγαλύτερη αστική περιοχή.
• 600 ευρώ επιπλέον για κάθε υποκατάστημα.

Για τις αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, το τέλος ανέρχεται σε 400 ευρώ σε περιοχές έως 200.000 κατοίκους και σε 500 ευρώ στις μεγαλύτερες περιοχές, ενώ επιβάλλονται επιπλέον 300 ευρώ για κάθε υποκατάστημα.

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η απώλεια εσόδων μπορεί να καλυφθεί μέσω της ανάπτυξης, της αυξημένης εισπραξιμότητας των φόρων, της ενίσχυσης της φορολογικής συμμόρφωσης και της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης.

Σενάριο για μείωση της προκαταβολής φόρου

Η τέταρτη παρέμβαση που εξετάζεται αφορά τη μείωση της προκαταβολής φόρου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στόχος του μέτρου θα είναι η ενίσχυση της ρευστότητας των εταιρειών, καθώς η προκαταβολή φόρου δεσμεύει κεφάλαια για φορολογική υποχρέωση της επόμενης χρήσης.

Προς το παρόν δεν έχουν οριστικοποιηθεί το ύψος της μείωσης, οι επιχειρήσεις που θα ενταχθούν ούτε το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης.

Ευρύτερο πακέτο και νέα αύξηση του κατώτατου μισθού

Το πέμπτο σενάριο αφορά την αξιοποίηση του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου για ένα ευρύτερο πακέτο φορολογικών και εισοδηματικών μέτρων.

Σε αυτό θα μπορούσε να ενταχθεί και η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, καθώς και πρόσθετες παρεμβάσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, από το 2027 αναμένεται να εφαρμοστούν οι αλλαγές στη φορολογική κλίμακα των ελεύθερων επαγγελματιών. Οι αλλαγές εκτιμάται ότι θα περιορίσουν τη συνολική φορολογική επιβάρυνση για αρκετές κατηγορίες φορολογουμένων, με μεγαλύτερα οφέλη για νέους επαγγελματίες και οικογένειες με παιδιά.

Οι δύο «δεξαμενές» που μπορούν να ανεβάσουν το πακέτο

Δύο πρόσθετοι παράγοντες μπορούν να διευρύνουν τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και να οδηγήσουν το πακέτο πιο κοντά στα 2 δισ. ευρώ.

Η πρώτη πιθανή πηγή είναι η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για δαπάνες που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.

Η δεύτερη αφορά τα πρόσθετα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιο μέρος αυτών των εισπράξεων θα αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως μόνιμο και διατηρήσιμο, ώστε να μπορεί να χρηματοδοτήσει σταθερές φορολογικές μειώσεις.

Ο παράγοντας Μέση Ανατολή

Καθοριστική για το τελικό ύψος του πακέτου θα είναι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή όσο πλησιάζει η ΔΕΘ.

Μια παρατεταμένη κλιμάκωση, η οποία θα προκαλούσε νέες αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος, θα μπορούσε να καταστήσει αναγκαία έκτακτα μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σε αυτή την περίπτωση, μέρος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου θα πρέπει να διατηρηθεί ως «μαξιλάρι», περιορίζοντας τις δυνατότητες για μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις.

Στο ευνοϊκό σενάριο, όπου η γεωπολιτική ένταση αποκλιμακώνεται και οι ενεργειακές τιμές σταθεροποιούνται, η κυβέρνηση θα μπορεί να κινηθεί προς το ανώτερο εύρος του πακέτου και να διαθέσει μεγαλύτερο μέρος των πόρων στις παρεμβάσεις που ήδη εξετάζονται.

 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Σε στάση επιφυλακής η ΕΚΤ για τον πληθωρισμό – Τι θα αποφασίσει για τα επιτόκια
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Εκλογές το φθινόπωρο ή την άνοιξη;
• Οι αριθμοί μετρούν, όμως οι άνθρωποι τους δημιουργούν
• Μost Admired Companies in Greece: Οι εταιρείες που ξεχώρισαν το 2026