Πώς η Ελλάδα προσελκύει hedge funds και δισεκατομμυριούχους
Πρόσφατα, κορυφαίο hedge fund του Λονδίνου, με γραφεία σε όλο τον κόσμο, δέχθηκε μια απρόσμενη προσέγγιση από μια ομάδα ασυνήθιστων «μνηστήρων»: εκπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης.
«Η Ελλάδα ήρθε στο γραφείο και κατέθεσε μια πολύ ελκυστική πρόταση…» δήλωσε στέλεχος του fund.
Η Ελλάδα αυτό το καλοκαίρι έριξε το γάντι στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελβετία και τις χώρες του Κόλπου, με ένα νέο φορολογικό καθεστώς σχεδιασμένο για να προσελκύσει επενδυτές και να τους ενθαρρύνει να εγκαταστήσουν σημαντικές δραστηριότητες στην Αθήνα.
Η χώρα προσφέρει εδώ και χρόνια ορισμένες φορολογικές ελαφρύνσεις σε εύπορους ιδιώτες, αλλά τον Ιούνιο, έπειτα από διαβουλεύσεις με διαχειριστές hedge funds, αθόρυβα εισήγαγε κίνητρα ειδικά σχεδιασμένα προς όφελος των εταιρειών private equity και των hedge funds. Τα στελέχη που πληρούν τις προϋποθέσεις και μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα καταβάλλουν φόρο 5% στα bonus και στο carried interest, δηλαδή στα κέρδη των διαχειριστών επενδύσεων από επιτυχημένες συμφωνίες, έναντι του κανονικού συντελεστή 15%.
Αυτή την εβδομάδα, η Αθήνα πέτυχε την πιο προβεβλημένη επιτυχία της μέχρι σήμερα, όταν έγινε γνωστό ότι ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge fund Chris Rokos μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Ελλάδα.
Ο Βασίλης Καρατζάς, σύμβουλος του υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, προσέγγιζε τον Rokos επί μήνες, καθώς εκείνος εξέταζε πού θα μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία. Ο Πιερρακάκης δήλωσε ότι ο Rokos είχε περάσει μία ώρα μαζί του στο γραφείο του, λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωσή του.
Ο Rokos ακολούθησε αρκετούς άλλους προβεβλημένους εύπορους ιδιώτες που έχουν εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο τα τελευταία χρόνια, αντιδρώντας στη φορολογική αυστηροποίηση υπό την κυβέρνηση των Εργατικών, στο αυστηρό καθεστώς φόρου κληρονομιάς και στην κατάργηση των φορολογικών ελαφρύνσεων για τους λεγόμενους «non-doms».
Η Ελλάδα έχει επίσης προσελκύσει ενδιαφέρον από επενδυτικές εταιρείες του Κόλπου, δήλωσε ο Καρατζάς, εν μέσω της περιφερειακής σύγκρουσης που πυροδότησαν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν τον Φεβρουάριο. Ο Καρατζάς, ο οποίος σχεδίασε τη φορολογική πρόταση της Ελλάδας, δήλωσε ότι η Αθήνα έχει πραγματοποιήσει συζητήσεις με διάφορα μεγάλα hedge funds σχετικά με την εγκατάσταση δραστηριοτήτων τους στη χώρα.
Από το 2019, η Ελλάδα επιτρέπει σε εύπορους ιδιώτες —τόσο αλλοδαπούς όσο και Έλληνες— των οποίων η φορολογική κατοικία βρίσκεται στη χώρα, να εξαιρούν τα εισοδήματά τους από το εξωτερικό από την ελληνική φορολογία, καταβάλλοντας έναν ετήσιο κατ’ αποκοπήν φόρο ύψους 100.000 ευρώ. Πρόκειται για μια παρόμοια, αλλά φθηνότερη, ρύθμιση από εκείνη της Ιταλίας, όπου ένα καθεστώς κατ’ αποκοπήν φόρου ύψους 300.000 ευρώ ετησίως έχει προσελκύσει στελέχη από τον κλάδο του private equity, τραπεζίτες και επιχειρηματίες.
Κρίσιμο είναι επίσης ότι οι αλλοδαποί απαλλάσσονται από τον ελληνικό φόρο κληρονομιάς για περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται εκτός Ελλάδας.
Η νέα προνομιακή φορολογική μεταχείριση για τις εταιρείες private equity και τα hedge funds συνοδεύεται από έναν σημαντικό όρο: η ελληνική δραστηριότητα που απασχολεί τα συγκεκριμένα στελέχη πρέπει να δαπανά τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ ετησίως για τη λειτουργία της στη χώρα. Το όριο αυτό σχεδιάστηκε από την κυβέρνηση ώστε να διασφαλίσει ότι τα funds θα δημιουργούν πραγματικές δραστηριότητες και όχι απλώς μια τυπική παρουσία.
«Ο βασικός στόχος είναι να έρθουν εδώ και να δημιουργήσουν πραγματικές επιχειρήσεις», δήλωσε ο Καρατζάς στους Financial Times. «Είτε έρχεσαι σωστά είτε δεν έρχεσαι καθόλου».
Η Rokos Capital Management αναμένεται να ξεκινήσει με σχετικά μικρή παρουσία στην Αθήνα, αλλά η δραστηριότητά της θα μπορούσε τελικά να αυξηθεί σε περίπου 50 άτομα, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν την κατάσταση. Η RCM αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει επίσης προσπαθήσει να διαμορφώσει τα κίνητρα κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι διαχειριστές επενδύσεων να μπορούν να εγκαταστήσουν δραστηριότητες στη χώρα χωρίς να δημιουργούνται απρόβλεπτες φορολογικές υποχρεώσεις για τις διεθνείς επιχειρήσεις τους. Αυτό αποτελεί βασική διαφορά σε σχέση με την Ιταλία, δήλωσε η Elsa Littlewood, partner φορολογίας ιδιωτών στην BDO.
Τα στελέχη που μετακομίζουν από το εξωτερικό μπορούν επίσης ήδη να επωφεληθούν από το λεγόμενο καθεστώς 5C της Ελλάδας, βάσει του οποίου το εισόδημα από επιλέξιμη απασχόληση απαλλάσσεται κατά 50% από τον φόρο για επτά χρόνια.
Εκτός από το Λονδίνο και τον Κόλπο, κυβερνητικοί αξιωματούχοι αναμένουν ενδιαφέρον και από την Ελβετία. Ωστόσο, αρκετοί άνθρωποι που γνωρίζουν την πρόταση προειδοποίησαν ότι η Ελλάδα πρέπει να αποδείξει την αξιοπιστία της ως σοβαρός προορισμός για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τις επιχειρήσεις.
«Η Ελλάδα είναι καλή για τις δημιουργικές βιομηχανίες, αλλά για τις επιχειρήσεις το αποτέλεσμα παραμένει αβέβαιο», δήλωσε Ευρωπαίος επιχειρηματίας των μέσων ενημέρωσης, ο οποίος εγκατέλειψε το Λονδίνο για την Αθήνα πέρυσι, έπειτα από περισσότερες από δύο δεκαετίες στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Η ζωή είναι φθηνότερη και έχεις τον ήλιο».
Ένας Έλληνας επενδυτής με έδρα το Λονδίνο δήλωσε ότι γνώριζε τουλάχιστον 20 ελληνικές οικογένειες που μετακόμισαν από το Λονδίνο στην Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια. «Κατά βάθος, θα προτιμούσαν να μείνουν στο Λονδίνο, αλλά ο φόρος κληρονομιάς δεν τους άφησε άλλη επιλογή», είπε, αναφερόμενος στον βρετανικό φόρο 40% επί περιουσιακών στοιχείων που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο, ακόμη και για αλλοδαπούς.
«Οι ερωτήσεις από πελάτες υψηλής καθαρής περιουσίας μας στο Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με την Ελλάδα έχουν σίγουρα αυξηθεί, αλλά σε αυτό το στάδιο δεν αποτελεί τον προτιμώμενο προορισμό», δήλωσε ο Vincent Lazimi, partner στη δικηγορική εταιρεία Jeantet στο Παρίσι. «Είναι κυρίως η Ιταλία και η Ελβετία, μερικές φορές το Ντουμπάι και μερικές φορές η Ελλάδα».
Ο Καρατζάς, ωστόσο, πιστεύει ότι η βελτιωμένη δημοσιονομική θέση της Ελλάδας θα αρχίσει να αλλάζει τα δεδομένα.
«Η Ελλάδα έχει δημοσιονομική ασφάλεια για την επόμενη δεκαετία», είπε. «Επειδή το χρέος μας έχει αναδιαρθρωθεί, έχουμε μια προβλέψιμη δημοσιονομική πορεία και δεν χρειάζεται να αυξήσουμε τους φόρους μας».
Η άφιξη διεθνών hedge funds θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο πέρα από τον σχετικά μικρό αριθμό υψηλά αμειβόμενων στελεχών που αναμένεται να μετακομίσουν, σύμφωνα με τον Βασίλη Βίζα, επικεφαλής φορολογικών και νομικών υπηρεσιών της PwC Ελλάδας.
«Υπάρχουν λιγότεροι από δώδεκα αδειοδοτημένοι διαχειριστές hedge funds στην Ελλάδα και σε μεγάλο βαθμό διαχειρίζονται ελληνικά περιουσιακά στοιχεία», δήλωσε ο Βίζας. «Για πρώτη φορά, θα μπορούσαμε να έχουμε ανθρώπους που βρίσκονται εδώ και διαχειρίζονται σημαντικά διεθνή περιουσιακά στοιχεία».
Η σημασία δεν έγκειται απλώς στο ότι «10 πλούσιοι άνθρωποι θα έρθουν εδώ και θα ξοδεύουν πολλά χρήματα», πρόσθεσε ο Βίζας, αλλά στη δυνατότητα δημιουργίας ενός οικοσυστήματος διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, με παρόχους υπηρεσιών γύρω από διεθνείς εταιρείες, το οποίο μέχρι σήμερα δεν υπήρχε στην Ελλάδα.
Η εισροή νέων κατοίκων ενδέχεται να περιοριστεί από την έλλειψη υψηλής ποιότητας χώρων γραφείων, κατοικιών κατάλληλων για στελέχη που μετακομίζουν και θέσεων σε διεθνή σχολεία.
Η Inspired Education Group, η οποία διαθέτει ιδιωτικά σχολεία σε όλο τον κόσμο, εισήλθε στην ελληνική αγορά εκπαίδευσης τον Σεπτέμβριο του 2024, εξαγοράζοντας το γνωστό Κολλέγιο Μωραΐτη και την Εκπαιδευτική Αναγέννηση στην Αθήνα. Κατασκευάζει ένα τρίτο σχολείο, δυναμικότητας 1.300 μαθητών, στην ανάπτυξη του Ελληνικού, το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, το οποίο θα προσφέρει τόσο ελληνικά όσο και διεθνή προγράμματα σπουδών.
«Με τη νέα κυβέρνηση αισθανθήκαμε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη όσον αφορά τη σταθερότητα και τις ευκαιρίες ανάπτυξης στην Ελλάδα», δήλωσε ο Nadim Nsouli, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Inspired. «Βλέπουμε ανθρώπους από τη Νότια Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή να μετακομίζουν στην Αθήνα. Προς το παρόν δεν είναι οι άνθρωποι από το Λονδίνο· η Αθήνα δεν θεωρείται ακόμη χρηματοπιστωτικό κέντρο».
Η αγορά κατοικιών στην Αθήνα έχει ανακάμψει και οι τιμές έχουν ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα, δήλωσε ο Δημήτρης Μανουσάκης, επικεφαλής της Savills Greece. «Υπάρχει σοβαρή έλλειψη νεόδμητων διαμερισμάτων», είπε.
Τα νότια προάστια της πόλης, μια παραθαλάσσια ζώνη που έχει ονομαστεί Αθηναϊκή Ριβιέρα, έχουν προσελκύσει μεγάλο αριθμό ξένων αγοραστών από την Ασία, την Αραβική Χερσόνησο και το Ισραήλ, πρόσθεσε.
Ορισμένοι ξένοι αγοραστές σύντομα θα αντιμετωπίσουν υψηλότερο κόστος συναλλαγών: νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η ελληνική κυβέρνηση επιδίωξε να αυξήσει τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων για αγοραστές εκτός ΕΕ από 3% σε 15%.
Η κυβερνητική προσπάθεια να προσελκύσει επενδυτικές εταιρείες αποτελεί εντυπωσιακή ανατροπή για μια χώρα που πριν από μία δεκαετία δυσκολευόταν να κρατήσει το κεφάλαιο εντός των συνόρων της. Οι ελληνικές τράπεζες υπέστησαν κεφαλαιακούς περιορισμούς το 2015, στο αποκορύφωμα της κρίσης δημόσιου χρέους, ενώ η χώρα πέρασε χρόνια αυξάνοντας τους φόρους καθώς προσπαθούσε να αποκαταστήσει τα δημόσια οικονομικά της.
Ωστόσο, μπορεί να χρειάζεται ακόμη προσπάθεια για να πειστεί η διεθνής χρηματοπιστωτική κοινότητα να μετακομίσει στην Ελλάδα σε μεγάλη κλίμακα.
Το στέλεχος του hedge fund που δέχθηκε την παρουσίαση της ελληνικής κυβέρνησης δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι δεν φαίνονταν ακόμη έτοιμοι να μετακομίσουν στη χώρα. «Το εξετάσαμε, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδιαφερόμενοι», είπε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- ΥΠΕΝ: Πώς θα μειωθεί το ρεύμα κατά 30% έως το 2029 – Οι έξι άξονες για το ενεργειακό κόστος
- ΔΕΘ: Ο «χάρτης» των μέτρων έως το 2030 – Ποιοι κερδίζουν, πόσα και πότε
- Οι 10 καλοπληρωμένες δουλειές που θα αναπτυχθούν στην εποχή της AI
- Πώς θα λειτουργεί ο νέος «κουμπαράς για τη νέα γενιά» – Πού θα επενδύονται τα χρήματα
Πηγή: Financial Times
