Πετρέλαιο: Οι νέες διαδρομές που φιλοδοξούν να μειώσουν την εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ

• Οι χώρες του Κόλπου επενδύουν σε νέες διαδρομές εξαγωγής πετρελαίου.
• Στόχος είναι η μείωση της εξάρτησης από το στρατηγικό πέρασμα του Ορμούζ.
• Η γεωπολιτική κρίση αναδιαμορφώνει τον ενεργειακό χάρτη της Μέσης Ανατολής.

Η αυξανόμενη αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αναγκάζει τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου να επιταχύνουν τον σχεδιασμό εναλλακτικών διαδρομών για τις εξαγωγές αργού. Νέοι αγωγοί ανακοινώνονται, υφιστάμενες υποδομές επεκτείνονται και παλαιότερα έργα επανέρχονται στο προσκήνιο, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η εξάρτηση από το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα πετρελαίου στον κόσμο.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό σημείο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ), το 2025 μέσω του συγκεκριμένου περάσματος διακινούνταν περίπου 14,95 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως.

Από αυτή την ποσότητα, περίπου 1,69 εκατ. βαρέλια αφορούν τις εξαγωγές του Ιράν. Όπως εκτιμά ο διευθυντής της εταιρείας ναυτιλιακών ερευνών BRS, Άντριου Γουίλσον, η Τεχεράνη δεν αναμένεται να εγκαταλείψει τη συγκεκριμένη διαδρομή, καθώς εξακολουθεί να ελέγχει το στρατηγικό πέρασμα και βασικός προορισμός των εξαγωγών της παραμένει η Κίνα.

Αντίθετα, μεγάλο μέρος των υπόλοιπων εξαγωγών θα μπορούσε σταδιακά να μεταφερθεί μέσω αγωγών, εφόσον ολοκληρωθούν τα έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και αυξηθεί η δυναμικότητα των υφιστάμενων υποδομών.

Σαουδική Αραβία: Επέκταση του αγωγού προς την Ερυθρά Θάλασσα

Η Σαουδική Αραβία διαθέτει ήδη μία από τις σημαντικότερες εναλλακτικές οδούς μεταφοράς πετρελαίου. Πριν από την έναρξη του πολέμου, περίπου 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως διοχετεύονταν μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης, ο οποίος συνδέει τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Αμπκάικ με το λιμάνι Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η Saudi Aramco αύξησε το 2025 τη δυναμικότητα του αγωγού στα 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ σχεδιάζει νέα επέκταση που θα μπορούσε να προσθέσει ακόμη 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα έως το τέλος της δεκαετίας.

ΗΑΕ: Νέος αγωγός εκτός Ορμούζ

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη μειώσει μέρος της εξάρτησής τους από τα Στενά του Ορμούζ μέσω του αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα της Χαμπσάν με το λιμάνι της Φουτζάιρα, στον Κόλπο του Ομάν.

Η υφιστάμενη υποδομή μπορεί να μεταφέρει έως 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ το Αμπού Ντάμπι ανακοίνωσε την επιτάχυνση της κατασκευής δεύτερου αγωγού, ο οποίος αναμένεται να λειτουργήσει το 2027, αυξάνοντας σημαντικά τις εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας χωρίς τη διέλευση από το Ορμούζ.

Ιράκ: Επιστροφή στον αγωγό της Μεσογείου

Το Ιράκ επιχειρεί επίσης να διαφοροποιήσει τις εξαγωγικές του διαδρομές. Στα μέσα Ιουλίου ανακοινώθηκε συμφωνία με τη Συρία για την επαναλειτουργία αγωγού που παρέμενε ανενεργός επί δεκαετίες, επιτρέποντας στο ιρακινό πετρέλαιο να εξάγεται μέσω λιμανιών της Μεσογείου.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι θα συντονίσουν τη διεθνή κοινοπραξία που θα αναλάβει την υλοποίηση του έργου, το οποίο προβλέπεται να μεταφέρει έως και 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι το σχέδιο ενδέχεται να αντιμετωπίσει σημαντικές πολιτικές και χρηματοδοτικές δυσκολίες.

Κουβέιτ και Μπαχρέιν αναζητούν εναλλακτικές

Σε αντίθεση με άλλες χώρες του Κόλπου, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν εξακολουθούν να εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς δεν διαθέτουν δικά τους δίκτυα αγωγών.

Σύμφωνα με το Institute for Energy Research (IER), οι δύο χώρες βρίσκονται σε συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία, εξετάζοντας το ενδεχόμενο σύνδεσής τους με το σαουδαραβικό δίκτυο αγωγών.

Ένας νέος ενεργειακός χάρτης

Παρότι κανένα από τα υπό εξέλιξη έργα δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τον ρόλο των Στενών του Ορμούζ, η επιτάχυνση των επενδύσεων αποτυπώνει μια σαφή στρατηγική αλλαγή.

Οι χώρες του Κόλπου επιδιώκουν να αποκτήσουν μεγαλύτερη ευελιξία στις εξαγωγές πετρελαίου και να περιορίσουν τον γεωπολιτικό κίνδυνο που συνεπάγεται η εξάρτηση από ένα μόνο θαλάσσιο πέρασμα. Εφόσον τα έργα ολοκληρωθούν, εκατομμύρια βαρέλια αργού θα μπορούν να φτάνουν στις διεθνείς αγορές μέσω εναλλακτικών διαδρομών, περιορίζοντας τον αντίκτυπο ενδεχόμενων κρίσεων στην περιοχή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τραμπ: Ξανά απειλεί το Ιράν με «πολύ ισχυρά» πλήγματα – Αναφορές για σχέδιο βομβαρδισμού ενεργειακών υποδομών
• Πόσο έτοιμες είναι οι ευρωπαϊκές τράπεζες για μια γεωπολιτική κρίση; Τι έδειξε το stress test της ΕΚΤ
• Μεταναστευτικό: Η Ιταλία «παγώνει» τη Σένγκεν με την Ισπανία