FT: Πώς η πετρελαϊκή Orlen έχασε 400 εκατ. δολάρια αγοράζοντας πετρέλαιο με… κρυπτονομίσματα
- Το συνολικό κόστος για την πολωνική Orlen ανέρχεται στα 1,6 δισ. ζλότι (περίπου 400 εκατ. δολάρια), περιλαμβάνοντας προκαταβολές που χάθηκαν και υπέρογκα κόστη αναμονής για άδεια δεξαμενόπλοια.
- Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια μεταφέρθηκαν σε μεσάζοντες στο Ντουμπάι για να μετατραπούν στο κρυπτονόμισμα Tether (USDT), με εκατομμύρια ψηφιακά δολάρια να παραδίδονται χέρι με χέρι σε φυσικά USB sticks στη Βενεζουέλα.
- Τρία πρώην υψηλόβαθμα στελέχη της θυγατρικής της Orlen αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις και ποινές φυλάκισης έως και 25 ετών, ενώ η υπόθεση έχει προκαλέσει πολιτικό σεισμό στη Βαρσοβία.
Όπως αναφέρει δημοσίευμα των FT, η υπόθεση ξεκίνησε το φθινόπωρο του 2023, όταν η κυβέρνηση Μπάιντεν προχώρησε σε προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας. Αυτό δημιούργησε ένα στενό «παράθυρο» έξι μηνών για νόμιμες συναλλαγές με τον πετρελαϊκό τομέα της χώρας. Η Orlen Trading Switzerland (OTS), η ελβετική θυγατρική του πολωνικού ενεργειακού κολοσσού, είδε μια χρυσή ευκαιρία για υψηλά περιθώρια κέρδους και διαφοροποίηση των πηγών της μακριά από το ρωσικό αργό.
Στα τέλη Νοεμβρίου του 2023, η OTS υπέγραψε μια μεγάλη συμφωνία ύψους 345 εκατ. δολαρίων με την εταιρεία Hannon International, με έδρα το Ντουμπάι, για την αγορά 6 εκατομμυρίων βαρελιών βαρέος αργού τύπου Merey 16. Μέσα σε ελάχιστες ημέρες, η πολωνική εταιρεία κατέβαλε προκαταβολικά το ιλιγγιώδες ποσό των 230 εκατ. δολαρίων. Ένα επιπλέον ποσό, περίπου 100 εκατ. δολαρίων, κατευθύνθηκε σε έναν δεύτερο μεσάζοντα, την Horizon Global.
Η διαδρομή του χρήματος: Από το Ντουμπάι στα USB sticks του Καράκας
Καθώς η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας, η PDVSA, ήταν ουσιαστικά αποκομμένη από το παραδοσιακό δυτικό τραπεζικό σύστημα, είχε αρχίσει να απαιτεί πληρωμές σε κρυπτονομίσματα, και συγκεκριμένα στο stablecoin USDT (Tether), το οποίο είναι «κλειδωμένο» στην ισοτιμία του δολαρίου.
Εδώ ξεκινά ο σκοτεινός λαβύρινθος της υπόθεσης. Η Hannon, στην προσπάθειά της να μετατρέψει τα δολάρια σε USDT για να πληρώσει την PDVSA, φέρεται να μετέφερε 135 εκατ. δολάρια στην Horizon Global, αλλά έλαβε πίσω μόνο 85 εκατ. σε crypto, δημιουργώντας την πρώτη «τρύπα» 50 εκατ. δολαρίων.
Η κατάσταση έλαβε κινηματογραφικές διαστάσεις τον Ιανουάριο του 2024. Στελέχη της Hannon ταξίδεψαν στο Καράκας για να παραδώσουν τα κρυπτονομίσματα σε τοπικούς μεσάζοντες προκειμένου να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση του πετρελαίου. Σε συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ένα ξενοδοχείο και αργότερα σε ένα ιταλικό delicatessen στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, παραδόθηκαν φυσικά USB sticks που περιείχαν ψηφιακά κλειδιά αξίας 60 εκατ. και 50 εκατ. USDT αντίστοιχα. Λίγο μετά, η επαφή με τους συγκεκριμένους μεσάζοντες χάθηκε μυστηριωδώς.
Τα άδεια δεξαμενόπλοια και ο λογαριασμός των 72 εκατ. δολαρίων
Όσο τα εκατομμύρια της Orlen «εξατμίζονταν» σε ψηφιακά πορτοφόλια, τρία ναυλωμένα supertankers είχαν φτάσει από τα μέσα Δεκεμβρίου στα ανοιχτά του τερματικού σταθμού José της Βενεζουέλας, περιμένοντας να φορτώσουν.
Ο χρόνος περνούσε και το πετρέλαιο δεν ερχόταν. Το κόστος σταλιών (demurrage) –δηλαδή οι αποζημιώσεις αναμονής των πλοίων– άρχισε να συσσωρεύεται με τρομακτικούς ρυθμούς. Όταν η Orlen αποφάσισε τελικά να τραβήξει την πρίζα της συμφωνίας στις 28 Μαρτίου 2024, μόνο τα ναυτιλιακά κόστη είχαν φτάσει τα 72 εκατ. δολάρια. Το νούμερο αυτό είναι σοκαριστικό, αν αναλογιστεί κανείς ότι το αρχικό προσδοκώμενο κέρδος από ολόκληρη τη συμφωνία δεν ξεπερνούσε τα 30 εκατ. δολάρια.
Πολιτικές αναταράξεις και ποινικές διώξεις
Τον Απρίλιο του 2024, η Ουάσιγκτον επανέφερε τις αυστηρές κυρώσεις στη Βενεζουέλα, κλείνοντας οριστικά το «παράθυρο» της ευκαιρίας. Στην Πολωνία, ωστόσο, ο λογαριασμός είχε μόλις φτάσει. Η νέα κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ ξεκίνησε έρευνες σε βάθος για τα πεπραγμένα της κρατικής εταιρείας.
Τον Αύγουστο του 2026, απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε τρία πρώην στελέχη της Orlen Trading Switzerland, συμπεριλαμβανομένου του πρώην επικεφαλής της, για ελλιπή εποπτεία και κακοδιαχείριση. Αν καταδικαστούν, αντιμετωπίζουν ποινές κάθειρξης που αγγίζουν τα 25 χρόνια. Η Orlen βρίσκεται πλέον σε διαδικασία διαιτησίας προσπαθώντας να ανακτήσει τα χρήματά της από τους μεσάζοντες, οι οποίοι δηλώνουν αδυναμία πληρωμής.
Η ειρωνεία της υπόθεσης ολοκληρώθηκε λίγες εβδομάδες μετά την αποχώρηση της Orlen. Στις 15 Απριλίου 2024, ένα από τα δεξαμενόπλοια που είχε προηγουμένως ναυλώσει η πολωνική εταιρεία, κατάφερε τελικά να φορτώσει το βαρύ αργό από τον ίδιο τερματικό σταθμό. Όμως το φορτίο δεν είχε προορισμό την Ευρώπη, αλλά το διυλιστήριο της Reliance Industries στην Ινδία. Κάποιος άλλος κατάφερε να πάρει το πετρέλαιο, ενώ η Orlen έμεινε με άδεια χέρια και μια ανεπανόρθωτη οικονομική ζημιά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
Πηγή: ft.com
