Πώς η στήριξη της Άγκυρας στο Πακιστάν «έσβησε» τουρκικές επενδύσεις εκατομμυρίων

Στα πρώτα δημόσια σχόλιά της από τότε που η Ινδία ανακάλεσε την άδεια ασφαλείας της τουρκικής εταιρείας αεροπορικών υπηρεσιών Çelebi τον Μάιο του 2025, η πρόεδρος της εταιρείας Canan Celebioglou μίλησε για τον βαθύ πόνο που βίωσε: σχεδόν 500 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε επιχειρηματική αξία και 17 χρόνια σκληρής δουλειάς εξαφανίστηκαν «μέσα σε μία μόνο ημέρα».

Το Νέο Δελχί αφαίρεσε την άδεια ασφαλείας της Çelebi λίγες ημέρες μετά τη σύντομη τετραήμερη σύγκρουση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν τον Μάιο του 2025. Η Τουρκία παρείχε διπλωματική στήριξη στο Πακιστάν κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής σύγκρουσης, ενώ τα τουρκικά drones χρησιμοποιήθηκαν από το Islamabad για επιθέσεις εναντίον ινδικού εδάφους.

Η διπλωματική και στρατιωτική στήριξη που παρείχε η Τουρκία στο Πακιστάν αποτέλεσε καθοριστικό σημείο έντασης στις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ Ινδίας και Τουρκίας. Οι σχέσεις είχαν επιβαρυνθεί λόγω της συνεχούς ανάδειξης του ζητήματος του Κασμίρ από την Άγκυρα σε διεθνή φόρα, συμπεριλαμβανομένου του ΟΗΕ, κάτι που η Ινδία θεωρούσε παρέμβαση στις εσωτερικές της υποθέσεις.

Μετά τη σύγκρουση, ινδικές εμπορικές ενώσεις δεσμεύτηκαν να μποϊκοτάρουν τουρκικές εισαγωγές, ενώ δεκάδες επιχειρηματικές συμβάσεις και κοινοπραξίες ακυρώθηκαν. Παράλληλα, εκτεταμένες καμπάνιες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προέτρεπαν τους Ινδούς τουρίστες να αποφεύγουν τα ταξίδια στην Τουρκία. Η Çelebi έγινε το πιο ορατό παράδειγμα αυτής της ρήξης, χωρίς όμως να είναι η μόνη τουρκική εταιρεία που επηρεάστηκε από την υποστήριξη της Άγκυρας προς το Πακιστάν.

Στην πραγματικότητα, πολλές τουρκικές επιχειρήσεις βρέθηκαν να πληρώνουν βαρύ τίμημα για τη γεωπολιτική στάση της κυβέρνησης στο πλευρό του Islamabad στη Νότια Ασία.

Κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Sindoor, το Πακιστάν φέρεται να εξαπέλυσε περισσότερα από 350 τουρκικά drones εναντίον της Ινδίας, μεταξύ των οποίων Bayraktar TB2 και YIHA. Τα drones αυτά χρησιμοποιήθηκαν για εντοπισμό στόχων και πιθανές επιθετικές επιχειρήσεις, όμως τα περισσότερα καταρρίφθηκαν από την Ινδία, αναδεικνύοντας τη στενή στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Άγκυρας και Islamabad.

Αναφορές έκαναν λόγο και για παρουσία Τούρκων στρατιωτικών συμβούλων στο Πακιστάν, ενώ δύο Τούρκοι στρατιωτικοί φέρονται να σκοτώθηκαν από ινδικά πλήγματα. Ο πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan καταδίκασε τη στρατιωτική δράση της Ινδίας και εξέφρασε δημόσια στήριξη προς τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Shehbaz Sharif.

Το BCAS (Γραφείο Ασφάλειας Πολιτικής Αεροπορίας της Ινδίας) ανακάλεσε στις 15 Μαΐου 2025 τις άδειες ασφαλείας των ινδικών θυγατρικών της Çelebi, οδηγώντας ουσιαστικά στην αποχώρηση της εταιρείας από την αγορά. Η εταιρεία παρείχε υπηρεσίες επίγειας εξυπηρέτησης σε μεγάλα αεροδρόμια όπως Delhi, Mumbai, Bengaluru, Hyderabad και Chennai, ενώ η κυβέρνηση επικαλέστηκε λόγους εθνικής ασφάλειας και πιθανής κατασκοπείας.

Η Çelebi προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο του Δελχί, όμως η προσφυγή απορρίφθηκε. Η εταιρεία υποστήριξε ότι λειτουργούσε επί 17 χρόνια χωρίς παραβιάσεις και ότι είχε λάβει ανανέωση αδειών μέχρι το 2022, όμως η ινδική πλευρά τόνισε ότι οι υποδομές αεροδρομίων εμπεριέχουν κρίσιμα δεδομένα εθνικής ασφάλειας.

Η πρόεδρος Canan Celebioglou περιέγραψε την κατάρρευση ως απότομη και καταστροφική, σημειώνοντας ότι περίπου 10.000 εργαζόμενοι μετακινήθηκαν μέσα σε μία ημέρα και ότι η αξία των 400–500 εκατομμυρίων δολαρίων εξαφανίστηκε σχεδόν ακαριαία. Η Ινδία αντιπροσώπευε περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων εσόδων της εταιρείας.

Πέρα από την Çelebi, επηρεάστηκαν και άλλες τουρκικές εταιρείες όπως η Asis Elektronik και η Gülermak, με ακυρώσεις ή επανεξετάσεις συμβολαίων σε έργα υποδομών και μετρό στην Ινδία. Επίσης, τερματίστηκαν ή περιορίστηκαν συνεργασίες με την Turkish Airlines, ενώ ναυπηγικά έργα με τουρκική συμμετοχή τέθηκαν υπό αμφισβήτηση.

Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η Ινδία ενίσχυσε στρατηγικές σχέσεις με χώρες όπως η Αρμενία, η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ, ενώ προωθεί εμπορικούς διαδρόμους όπως ο IMEC (India–Middle East–Europe Corridor) και η πρωτοβουλία I2U2, που παρακάμπτουν την Τουρκία.

Το διμερές εμπόριο Ινδίας – Τουρκίας ανέρχεται σε περίπου 8,5 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η οικονομική ισχύς της Ινδίας είναι πολλαπλάσια αυτής του Πακιστάν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ερώτημα που αναδύεται είναι γιατί ο Recep Tayyip Erdogan φαίνεται να επιλέγει μια στρατηγική που δημιουργεί τόσο έντονες οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες για την Τουρκία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Λαγκάρντ για επιτόκια: Δεν δεσμευόμαστε για νέες αυξήσεις – Στόχος ο πληθωρισμός στο 2%
• Νησί Χαργκ: Τι θα σήμαινε ένα πλήγμα στο πετρελαϊκό κέντρο του Ιράν για το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο
• Απειλή ή ευκαιρία για τις τράπεζες τα e-περιουσιακά στοιχεία;