«Σπίτι μου ΙΙ»: Πάνω από 21.000 εγκεκριμένοι δανειολήπτες δεν βρήκαν σπίτι

• Περισσότεροι από 21.000 εγκεκριμένοι δικαιούχοι του «Σπίτι μου ΙΙ» δεν κατάφεραν να βρουν κατοικία, παρά την προέγκριση δανείου από τις τράπεζες.
• Μόλις 17.000 από τους 38.000 εγκεκριμένους αιτούντες προχώρησαν ή βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωση αγοράς ακινήτου, ενώ πάνω από το 55% έμεινε εκτός αγοράς.
• Η περιορισμένη προσφορά κατοικιών και η άνοδος των τιμών έως και 30% αναδεικνύουν το δομικό πρόβλημα της ελληνικής στεγαστικής αγοράς.

Το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» ολοκληρώνεται αφήνοντας πίσω του ένα ηχηρό μήνυμα για την ελληνική αγορά κατοικίας: το πρόβλημα δεν είναι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, αλλά η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών που μπορούν να αγοραστούν.

Παρά το έντονο ενδιαφέρον των πολιτών και τις ευνοϊκές συνθήκες δανεισμού, περισσότεροι από τους μισούς δικαιούχους που εξασφάλισαν τραπεζική έγκριση δεν κατάφεραν τελικά να βρουν ακίνητο που να πληροί τα κριτήρια του προγράμματος.

Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία, 38.000 υποψήφιοι αγοραστές έλαβαν προέγκριση δανείου, ωστόσο μόνο 17.000 προχώρησαν ή βρίσκονται στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης της αγοράς κατοικίας. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 21.000 νοικοκυριά, ή πάνω από το 55% των εγκεκριμένων δικαιούχων, έμειναν εκτός αγοράς, παρά το γεγονός ότι κρίθηκαν πιστοληπτικά κατάλληλα από τις τράπεζες.

Παράταση για 6.000 αγοραστές που βρίσκονται ένα βήμα πριν από τα συμβόλαια

Αν και το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε στις αρχές Ιουνίου, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών χορήγησε παράταση έως τις 31 Αυγούστου για την ολοκλήρωση των εκκρεμών συμβάσεων.

Η παράταση αφορά περίπου 6.000 δικαιούχους που έχουν ήδη εξασφαλίσει δανειακή έγκριση, έχουν εντοπίσει ακίνητο και διαθέτουν την απαραίτητη Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, χωρίς όμως να έχουν ολοκληρώσει ακόμη τη διαδικασία αγοράς.

Τα συγκεκριμένα δάνεια θα χρηματοδοτηθούν από πόρους της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με τις συνολικές δεσμεύσεις του προγράμματος να φτάνουν πλέον τα 1,8 δισ. ευρώ, έναντι συνολικού προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ.

Μέχρι σήμερα έχουν ήδη εκταμιευθεί περίπου 1,2 δισ. ευρώ σε περισσότερους από 11.000 δικαιούχους, ενώ απομένουν περίπου 630 εκατ. ευρώ που αντιστοιχούν στους αγοραστές που βρίσκονται στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης των συναλλαγών.

Το 55% έμεινε εκτός παρά την έγκριση χρηματοδότησης

Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο του προγράμματος αφορά όσους δεν κατάφεραν να αγοράσουν κατοικία, παρότι είχαν ήδη λάβει το «πράσινο φως» από τις τράπεζες.

Η αδυναμία εύρεσης ακινήτου συνδέεται κυρίως με δύο παράγοντες:

• Τη χαμηλή διαθεσιμότητα κατοικιών που πληρούσαν τα κριτήρια του προγράμματος.
• Την αύξηση των ζητούμενων τιμών στις περιοχές υψηλής ζήτησης.

Σε πολλές περιπτώσεις, τα διαθέσιμα ακίνητα απαιτούσαν εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης, γεγονός που αύξανε σημαντικά το συνολικό κόστος αγοράς. Ωστόσο, η ανάγκη για πρόσθετη χρηματοδότηση συχνά δεν μπορούσε να υποστηριχθεί από τα εισοδήματα των ενδιαφερομένων, οδηγώντας αρκετούς στην εγκατάλειψη της διαδικασίας.

Άνοδος τιμών έως και 30% λόγω των προγραμμάτων στήριξης

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς ακινήτων, τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» συνέβαλαν σε αύξηση των τιμών κατοικίας που σε ορισμένες περιοχές έφτασε έως και το 30%.

Η εξέλιξη αυτή περιόρισε σημαντικά το όφελος από το επιδοτούμενο επιτόκιο, καθώς η αυξημένη ζήτηση μεταφράστηκε σε υψηλότερες τιμές πώλησης.

Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα προβλέπει επιδότηση επιτοκίου κατά 50% για όλη τη διάρκεια του δανείου, με το μέσο επιτόκιο να διαμορφώνεται σήμερα περίπου στο 2,3%, δηλαδή περίπου στο μισό ενός αντίστοιχου συμβατικού στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο.

Το μεγάλο μάθημα για τη στεγαστική πολιτική

Τα αποτελέσματα του «Σπίτι μου ΙΙ» επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για την επόμενη φάση της στεγαστικής πολιτικής στην Ελλάδα.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επιδότηση της ζήτησης μέσω φθηνών δανείων δεν αρκεί όταν δεν συνοδεύεται από ουσιαστικά μέτρα αύξησης της προσφοράς κατοικιών. Η περιορισμένη διαθεσιμότητα ακινήτων, σε συνδυασμό με τις ανατιμήσεις, απορρόφησε σημαντικό μέρος των ωφελειών του προγράμματος.

Το γεγονός ότι περισσότεροι από ένας στους δύο εγκεκριμένους δικαιούχους δεν κατάφεραν να αγοράσουν σπίτι, παρά την εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, αποτελεί ίσως το πιο ηχηρό συμπέρασμα που αφήνει πίσω του το «Σπίτι μου ΙΙ» και ταυτόχρονα μια σαφή ένδειξη ότι η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης απαιτεί πολιτικές που θα αυξήσουν το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα και όχι μόνο τη χρηματοδοτική δυνατότητα των αγοραστών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το… ακριβό μάθημα του Ορμούζ: Γιατί οι χώρες επενδύουν ξανά στην ενεργειακή αυτονομία
• ΤτΕ: Συνεχίζεται το ράλι στα ακίνητα – Πού αυξήθηκαν περισσότερο οι τιμές
• Γιατί ο χρυσός δεν κέρδισε από τον πόλεμο – Τι δείχνουν οι αγορές μετάλλων
• Business Monitor: AI, Finance και το μέλλον της καινοτομίας στο νέο επεισόδιο!