Το σχέδιο του Τραμπ για τη Γάζα – Τι ακολουθεί μετά τον αφοπλισμό της Χαμάς

• Η Χαμάς προβλέπεται να αποχωρήσει από τη διακυβέρνηση και να παραδώσει τη διοίκηση στη νέα Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας.
• Ο αφοπλισμός των ένοπλων οργανώσεων και η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων θα πραγματοποιούνται σταδιακά και υπό ανεξάρτητη επαλήθευση.
• Ισραήλ και Χαμάς διαφωνούν για το ποια πλευρά πρέπει να κάνει πρώτη το κρίσιμο βήμα, γεγονός που απειλεί την εφαρμογή του σχεδίου.

Ένα νέο μοντέλο μεταβατικής διακυβέρνησης για τη Λωρίδα της Γάζας, το οποίο συνδυάζει τον αφοπλισμό της Χαμάς, τη δημιουργία τεχνοκρατικής παλαιστινιακής διοίκησης και τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης κατέληξε σε συμφωνία για τον «πλήρη αφοπλισμό» της Χαμάς και των υπόλοιπων ένοπλων οργανώσεων στη Γάζα.

Η ανακοίνωση αποτελεί βασικό βήμα για την εφαρμογή της δεύτερης φάσης του ευρύτερου σχεδίου 20 σημείων του Τραμπ για τον τερματισμό της σύγκρουσης, τη μεταβατική διοίκηση και την ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα. Ωστόσο, το Ισραήλ δεν έχει ακόμη εγκρίνει επισήμως τη νέα συμφωνία, ενώ η Χαμάς συνδέει την εφαρμογή της με την προηγούμενη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.

Ποιος θα κυβερνά τη Γάζα

Τη διοίκηση του παλαιστινιακού θύλακα προβλέπεται να αναλάβει η Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας – NCAG, ένα μεταβατικό σώμα Παλαιστίνιων τεχνοκρατών.

Η επιτροπή συγκροτήθηκε στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης του αμερικανικού σχεδίου και έχει αποστολή να αναλάβει:

• τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών,
• τη διαχείριση της ανοικοδόμησης,
• την εποπτεία των οικονομικών της Γάζας,
• τη συγκρότηση νέας παλαιστινιακής αστυνομικής δύναμης,
• τον συντονισμό της διαδικασίας αφοπλισμού.

Η NCAG σχεδιάστηκε ως πολιτικά ουδέτερη και τεχνοκρατική μεταβατική διοίκηση, χωρίς άμεσο κυβερνητικό ρόλο για τη Χαμάς. Η αρχική σύνθεσή της περιλαμβάνει Παλαιστίνιους τεχνοκράτες και επικεφαλής της έχει οριστεί ο πρώην αξιωματούχος της Παλαιστινιακής Αρχής Αλί Σάαθ.

Ο ρόλος του Συμβουλίου Ειρήνης

Πάνω από τη νέα παλαιστινιακή διοίκηση θα βρίσκεται το Συμβούλιο Ειρήνης, ένα διεθνές εποπτικό όργανο του οποίου προεδρεύει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Το Συμβούλιο προβλέπεται να επιβλέπει:

• τη μεταβίβαση της πολιτικής εξουσίας,
• την εφαρμογή των σταδίων αφοπλισμού,
• την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων,
• την είσοδο και κατανομή ανθρωπιστικής βοήθειας,
• τη χρηματοδότηση και εκτέλεση των έργων ανοικοδόμησης.

Το αρχικό σχέδιο προβλέπει ότι η τεχνοκρατική παλαιστινιακή επιτροπή θα λειτουργεί υπό διεθνή εποπτεία για μια μεταβατική περίοδο, μέχρι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια μονιμότερη πολιτική διευθέτηση.

Πώς θα αφοπλιστεί η Χαμάς

Η διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σταδιακά και ανά περιοχή.

Το σχέδιο περιλαμβάνει:

• την παράδοση των όπλων της πολιτικής αστυνομίας της Χαμάς,
• τη συγκέντρωση και αποθήκευση των βαρέων όπλων,
• την καταστροφή σηράγγων και στρατιωτικών υποδομών,
• την εξάλειψη των εγκαταστάσεων παραγωγής όπλων,
• τη συλλογή ή καταγραφή των φορητών και προσωπικών όπλων,
• τον αφοπλισμό των υπόλοιπων ένοπλων παλαιστινιακών οργανώσεων.

Τα όπλα προβλέπεται να παραδοθούν ή να τεθούν υπό τον έλεγχο της νέας παλαιστινιακής διοίκησης και όχι απευθείας του Ισραήλ.

Κάθε στάδιο θα πρέπει να πιστοποιείται από ανεξάρτητο μηχανισμό επαλήθευσης, πριν προχωρήσουν η επόμενη φάση του αφοπλισμού και η αντίστοιχη απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων.

Διεθνής δύναμη σταθεροποίησης

Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη συγκρότηση Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης, η οποία θα αναπτυχθεί στη Γάζα για να υποστηρίξει τη μετάβαση.

Η δύναμη θα έχει ως βασικές αρμοδιότητες:

• την εκπαίδευση της νέας παλαιστινιακής αστυνομίας,
• την επιτήρηση της παράδοσης των όπλων,
• την προστασία κρίσιμων υποδομών,
• τη διατήρηση της ασφάλειας μεταξύ των παλαιστινιακών διοικητικών ζωνών και των ισραηλινών θέσεων,
• την υποστήριξη της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Η παλαιστινιακή αστυνομία αναμένεται σταδιακά να αναλάβει την καθημερινή ασφάλεια, ενώ η διεθνής δύναμη θα λειτουργεί ως μηχανισμός εποπτείας και σταθεροποίησης κατά τη μεταβατική περίοδο.

Πώς θα αποχωρήσει το Ισραήλ

Η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων δεν προβλέπεται να γίνει άμεσα ή ταυτόχρονα από ολόκληρη τη Γάζα.

Αντίθετα, θα πραγματοποιείται σε διαδοχικά στάδια, παράλληλα με:

• την παράδοση του οπλισμού,
• την ανάληψη του ελέγχου από την NCAG,
• την ανάπτυξη της νέας παλαιστινιακής αστυνομίας,
• την επιβεβαίωση ότι οι στρατιωτικές υποδομές έχουν καταστραφεί.

Οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσύρονται από κάθε περιοχή μόνο όταν πιστοποιείται ότι έχουν εκπληρωθεί τα αντίστοιχα κριτήρια ασφαλείας και αφοπλισμού.

Η διαφωνία για το ποιος κάνει το πρώτο βήμα

Το μεγαλύτερο εμπόδιο αφορά τη σειρά εφαρμογής της συμφωνίας.

Η Χαμάς επιμένει ότι δεν θα παραδώσει τα όπλα της πριν από την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων και την αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Αντίθετα, το Ισραήλ διαμηνύει ότι δεν θα αποσύρει τις δυνάμεις του εάν προηγουμένως η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί πλήρως και η Γάζα δεν έχει αποστρατιωτικοποιηθεί.

Η αμερικανική πλευρά επιχειρεί να γεφυρώσει τη διαφορά μέσω μιας διαδικασίας παράλληλων, σταδιακών και ανεξάρτητα επαληθευμένων κινήσεων. Ωστόσο, η αμοιβαία δυσπιστία δημιουργεί τον κίνδυνο κάθε πλευρά να περιμένει την άλλη να κινηθεί πρώτη.

Πόσο θα διαρκέσει η μετάβαση

Η πλήρης διαδικασία αφοπλισμού, αποχώρησης και μεταφοράς της εξουσίας εκτιμάται ότι θα χρειαστεί αρκετούς μήνες.

Οι πρώτες εκτιμήσεις ανεβάζουν τη διάρκεια σε περίπου 200 έως 320 ημέρες, αν και το χρονοδιάγραμμα δεν θεωρείται δεσμευτικό και θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή κάθε επιμέρους σταδίου.

Παράλληλα, η ανοικοδόμηση της Γάζας θα αποτελέσει πολύ πιο μακροχρόνια διαδικασία, καθώς απαιτεί την αποκατάσταση κατοικιών, νοσοκομείων, δικτύων ύδρευσης και ηλεκτροδότησης, δρόμων και βασικών δημόσιων υπηρεσιών.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας

Το σχέδιο Τραμπ επιχειρεί να δημιουργήσει μια Γάζα χωρίς στρατιωτικό και πολιτικό έλεγχο της Χαμάς, αλλά και χωρίς μόνιμη ισραηλινή κατοχή.

Η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από τέσσερις βασικές προϋποθέσεις:

• την πραγματική παράδοση των όπλων,
• τη σταδιακή αποχώρηση του Ισραήλ,
• τη δυνατότητα της τεχνοκρατικής διοίκησης να κυβερνήσει αποτελεσματικά,
• την εξασφάλιση διεθνούς χρηματοδότησης και ασφάλειας.

Η συμφωνία διαμορφώνει ένα πλαίσιο για τη νέα διακυβέρνηση της Γάζας. Δεν εξασφαλίζει, όμως, από μόνη της την εφαρμογή του.

Η βαθιά δυσπιστία μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, οι διαφορετικές ερμηνείες για τη σειρά των βημάτων και η αβεβαιότητα γύρω από τη διεθνή δύναμη καθιστούν τη μετάβαση εξαιρετικά εύθραυστη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πληθωρισμός: Στο 2,7% στην Ελλάδα με φρένο σε τρόφιμα και υπηρεσίες – Αυξημένος στο 2,9% στην Ευρωζώνη
• Τράπεζα της Ελλάδος: Σταθερά τα επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων τον Ιούνιο
• Στα 6.000 ευρώ το αφορολόγητο για τα ηλεκτρονικά φιλοδωρήματα: Τι ισχύει για τους εποχικούς