Λίζα Κουκ: Το Who is Who της κυβερνήτη της Fed το μέλλον της οποίας είναι στα χέρια του Ανώτατου Δικαστηρίου
Το μέλλον της διοικήτριας της Federal Reserve, Λίζα Κουκ, έμοιαζε ήδη προδιαγεγραμμένο πριν φτάσει η υπόθεσή της στο Ανώτατο Δικαστήριο. Στη συνέχεια όμως, το υπουργείο Δικαιοσύνης έστειλε κλητεύσεις στην κεντρική τράπεζα, ανεβάζοντας κατακόρυφα την ένταση. Με μια ποινική έρευνα να βαραίνει τη Fed, οι προφορικές αγορεύσεις της Τετάρτης θεωρούνται προάγγελος μιας απόφασης με ιστορικές διαστάσεις.
Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι δεν είχε καμία ανάμειξη στις κλητεύσεις. Ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, που αναμένεται να δώσει το «παρών», έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η έρευνα εντάσσεται σε μια εκστρατεία πολιτικής αντεκδίκησης — ισχυρισμός που είχε προβάλει και η ίδια η Κουκ όταν ο Τραμπ επιχείρησε να την αποπέμψει τον Αύγουστο του 2025.
Παιδικά χρόνια και οικογενειακό υπόβαθρο
Η Λίζα ΝτεΝέλ Κουκ γεννήθηκε το 1964 στο Μίλτζβιλ της Τζόρτζια. Ο πατέρας της ήταν ιερέας σε κρατικό ψυχιατρικό νοσοκομείο, ενώ η μητέρα της εργαζόταν ως νοσηλεύτρια και έγινε η πρώτη Αφροαμερικανίδα με μόνιμη πανεπιστημιακή θέση στο Georgia College and State University.
Η Κουκ και οι αδελφές της ήταν από τους πρώτους μαύρους μαθητές που φοίτησαν σε σχολεία που μέχρι τότε ήταν φυλετικά διαχωρισμένα. Έχει μιλήσει δημόσια για τη βία που υπέστη εκείνη την περίοδο, λέγοντας ότι ακόμη φέρει σωματικά σημάδια από ξυλοδαρμούς.
Το κίνημα των Πολιτικών Δικαιωμάτων διατρέχει ολόκληρη την οικογένειά της. Ξάδελφός της ήταν ο Φλόιντ ΜακΚίσικ ο πρεσβύτερος, ένας από τους οργανωτές της Πορείας στην Ουάσινγκτον, ενώ ο θείος της, Σάμιουελ ΝτιΜπουά Κουκ, υπήρξε συμφοιτητής του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στο Morehouse College και το 1966 έγινε ο πρώτος μαύρος καθηγητής με μόνιμη θέση σε λευκό πανεπιστήμιο του Νότου, στο Duke.
Η ίδια έχει πει ότι από την οικογένειά της πήρε τη βαθιά πίστη του κινήματος των Πολιτικών Δικαιωμάτων πως, με προετοιμασία, επιμονή και πίστη, η κοινωνία μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο.
Σπουδές και ακαδημαϊκή πορεία
Το 1986 αποφοίτησε από το Spelman College με πτυχίο φιλοσοφίας και φυσικής και έγινε η πρώτη φοιτήτρια του ιδρύματος που κέρδισε την ιδιαίτερα τιμητική υποτροφία Marshall. Δύο χρόνια αργότερα απέκτησε δεύτερο πτυχίο στη φιλοσοφία, την πολιτική και τα οικονομικά από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Σπούδασε επίσης στο Πανεπιστήμιο Cheikh Anta Diop στη Σενεγάλη, εμπειρία που —όπως έχει πει— την οδήγησε σχεδόν τυχαία να στραφεί στην οικονομική επιστήμη. Αργότερα ολοκλήρωσε το διδακτορικό της στα οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, με διατριβή που αφορούσε τις πιστωτικές αγορές στη Ρωσία πριν και μετά τη σοβιετική περίοδο.
Ο διορισμός στη Federal Reserve
Το 2022 ο Τζο Μπάιντεν πρότεινε την Κουκ για το Διοικητικό Συμβούλιο της Federal Reserve. Παρότι τέτοιοι διορισμοί συνήθως περνούν με διακομματική στήριξη, η υποψηφιότητά της συνάντησε έντονες αντιδράσεις. Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές υποστήριξαν ότι δεν είχε επαρκή εμπειρία στη νομισματική πολιτική, ενώ οι Δημοκρατικοί απάντησαν ότι τα προσόντα της ήταν αδιαμφισβήτητα.
Τελικά, στις 10 Μαΐου 2022, η Κάμαλα Χάρις έδωσε την καθοριστική ψήφο για την επιβεβαίωσή της. Η Κουκ έγινε έτσι η πρώτη μαύρη γυναίκα στην ιστορία άνω των 100 ετών της Fed. Το 2023 επαναδιορίστηκε για πλήρη θητεία έως το 2038.
Η σύγκρουση με τον Τραμπ
Τον Αύγουστο του 2025, ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Στεγαστικής Χρηματοδότησης, Μπιλ Πάλτι, παρέπεμψε την υπόθεση της Κουκ στο υπουργείο Δικαιοσύνης, επικαλούμενος σοβαρές καταγγελίες για στεγαστική απάτη. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Τραμπ ζήτησε δημόσια την παραίτησή της και στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι την απολύει — κάτι που δεν είχε επιχειρηθεί ποτέ ξανά απέναντι σε μέλος της Fed.
Η κατηγορία βασιζόταν στον ισχυρισμό ότι η Κουκ είχε δηλώσει δύο διαφορετικά ακίνητα ως κύρια κατοικία. Οι δικηγόροι της αρνήθηκαν κατηγορηματικά οποιαδήποτε απάτη και υποστήριξαν ότι, ακόμη κι αν υπήρχε ζήτημα, δεν αφορούσε τη συμπεριφορά της εντός του αξιώματός της.
Ομοσπονδιακή δικαστής μπλόκαρε προσωρινά την απόπειρα αποπομπής, κρίνοντας ότι η απομάκρυνση μέλους της Fed μπορεί να γίνει μόνο για λόγους που σχετίζονται με την άσκηση των καθηκόντων του. Το υπουργείο Δικαιοσύνης άσκησε έφεση, όμως το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε προσωρινά ότι η Κουκ παραμένει στη θέση της μέχρι να εκδικαστεί πλήρως η υπόθεση.
Η στάση της Fed
Η Fed επιχείρησε αρχικά να κρατήσει αποστάσεις, δηλώνοντας ότι επιθυμεί μια γρήγορη και ξεκάθαρη δικαστική απόφαση ώστε να αρθεί η αβεβαιότητα. Στο μεταξύ, η Κουκ συνέχισε κανονικά να συμμετέχει στις συνεδριάσεις και στις αποφάσεις για τα επιτόκια.
Οι δικηγόροι της υποστήριξαν ότι το γεγονός πως η κατάσταση παραμένει σταθερή εδώ και μήνες χωρίς προβλήματα δείχνει ότι το δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται καλύτερα αν η Κουκ παραμείνει στο αξίωμά της έως ότου ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία.
