ΕΕ–ΗΠΑ: Τι δυνατότητες έχει το «εμπορικό μπαζούκα» κατά Τραμπ
- Παρίσι και Βερολίνο ζητούν ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument
- Στο τραπέζι δασμοί έως 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα
- Η Γροιλανδία μετατρέπεται σε πυροκροτητή γεωοικονομικής κρίσης
- Κρίσιμη η στάση Ιταλίας και Πολωνίας ενόψει της έκτακτης Συνόδου
Η κλιμακούμενη ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ γύρω από την απόκτηση της Γροιλανδίας και η απειλή επιβολής τιμωρητικών δασμών φαίνεται πως λειτουργούν ως καταλύτης για μια σαφή μεταστροφή της ευρωπαϊκής στάσης.
Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, το Βερολίνο συντάσσεται πλέον με το Παρίσι, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προετοιμαστεί για την ενεργοποίηση του ισχυρότερου εμπορικού όπλου της Ένωσης: του Anti-Coercion Instrument (ACI).
Η συζήτηση αναμένεται να κυριαρχήσει στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, καθώς ολοένα και περισσότερες πρωτεύουσες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει τις απειλές της Ουάσινγκτον ως διαπραγματευτική υπερβολή.
Το «εμπορικό μπαζούκα» της Ευρώπης
Το Anti-Coercion Instrument, που δημιουργήθηκε ακριβώς για περιπτώσεις οικονομικού εκβιασμού τρίτων χωρών, δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να επιβάλει:
- δασμούς σε εισαγωγές,
- περιορισμούς σε εξαγωγές στρατηγικών προϊόντων,
- αποκλεισμό εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς,
- περιορισμούς πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η ενεργοποίησή του απαιτεί τη στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών-μελών και θεωρείται μέτρο ύστατης ανάγκης, καθώς ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Ωστόσο, σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη που μίλησε στο Politico, «η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και λίγες ημέρες» και πλέον διαμορφώνεται συναίνεση ότι «όλα τα εργαλεία πρέπει να βρίσκονται στο τραπέζι».
Στο επίκεντρο η ομιλία Τραμπ στο Νταβός
Καθοριστικό ρόλο για τις τελικές αποφάσεις αναμένεται να παίξει η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.
Παρά τις προσπάθειες Ευρωπαίων ηγετών να υπάρξουν κατ’ ιδίαν επαφές, στις Βρυξέλλες προετοιμάζονται ήδη για το ενδεχόμενο υλοποίησης των απειλών του.
Το περασμένο Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτάχθηκαν στις κινήσεις του για τη Γροιλανδία — μεταξύ αυτών η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία.
Λίγες ώρες αργότερα, προχώρησε σε νέα κλιμάκωση, απειλώντας με δασμούς έως 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.
Δύο παράλληλα σενάρια αντιποίνων
Πέρα από το ACI, στο τραπέζι βρίσκεται και ένα ήδη επεξεργασμένο πακέτο ευρωπαϊκών αντιποίνων, που προβλέπει δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα συνολικής αξίας 93 δισ. ευρώ.
Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η ΕΕ θα μπορούσε να κινηθεί σε δύο επίπεδα:
- άμεση επιβολή στοχευμένων δασμών,
- και ταυτόχρονη έναρξη της πιο σύνθετης διαδικασίας ενεργοποίησης του ACI.
Παρίσι–Βερολίνο: Μια νέα ισορροπία
Η σύμπλευση Γαλλίας και Γερμανίας αποτυπώνει μια βαθύτερη αλλαγή ισορροπιών στο εσωτερικό της Ένωσης.
«Υπάρχει μια αφύπνιση ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», δήλωσε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος, υπενθυμίζοντας ότι ο Εμανουέλ Μακρόν υποστηρίζει εδώ και καιρό τη χρήση του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα».
Στο Βερολίνο, την ίδια στιγμή, κερδίζει έδαφος η άποψη ότι μόνο μια αξιόπιστη απειλή μπορεί να αποτρέψει έναν γενικευμένο εμπορικό πόλεμο.
«Δεν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία μας, αλλά αν χρειαστεί, θα τα χρησιμοποιήσουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Κρίσιμη η στάση Ιταλίας και Πολωνίας
Καθοριστικός αναμένεται να είναι ο ρόλος της Ιταλίας, με την Τζόρτζια Μελόνι να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους με τον Τραμπ, καθώς και της Πολωνίας, η οποία έως τώρα τηρεί πιο επιφυλακτική στάση.
Η ευθυγράμμιση Παρισιού και Βερολίνου, ωστόσο, αυξάνει την πίεση προς τις δύο χώρες να στηρίξουν μια κοινή ευρωπαϊκή γραμμή.
Παράλληλα, η γερμανική βιομηχανία εμφανίζεται πιο πρόθυμη από ποτέ να στηρίξει σκληρότερη στάση. Ο πρόεδρος της ένωσης μηχανοκατασκευαστών VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, κάλεσε ανοιχτά τις Βρυξέλλες να εξετάσουν σοβαρά την ενεργοποίηση του ACI, ακόμη και αν το κόστος είναι υψηλό.
