ΕΚΤ: Τα γεωπολιτικά σοκ γίνονται μόνιμος κίνδυνος για τις τράπεζες της Ευρωζώνης
- Η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι τα γεωπολιτικά σοκ αποτελούν πλέον διαρθρωτικό κίνδυνο για την Ευρωζώνη.
- Στο επίκεντρο της εποπτείας για την περίοδο 2026–2028 η επιχειρησιακή ανθεκτικότητα των τραπεζών.
- Έμφαση σε κυβερνοασφάλεια, τρίτους παρόχους, τεχνητή νοημοσύνη και κρυπτονομίσματα.
- Κρίσιμη θεωρείται η ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης και η ευρωπαϊκή ασφάλιση καταθέσεων.
Σαφές μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές τράπεζες ότι η περίοδος της σχετικής προβλεψιμότητας έχει παρέλθει έστειλε ο Φρανκ Έλντερσον, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και αντιπρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.
Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Έλντερσον υπογράμμισε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν πλέον μετατραπεί σε διαρθρωτικό παράγοντα κινδύνου, επηρεάζοντας τις τράπεζες τόσο άμεσα όσο και έμμεσα.
«Οι γεωπολιτικές εξελίξεις δεν αποτελούν πλέον παροδικά σοκ, αλλά μόνιμο στοιχείο του περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Δύο βασικές εποπτικές προτεραιότητες έως το 2028
Στο πλαίσιο της νέας εποπτικής στρατηγικής της ΕΚΤ για την περίοδο 2026–2028, τίθενται δύο κεντρικοί άξονες:
Πρώτον, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τραπεζών απέναντι σε γεωπολιτικά και μακροοικονομικά σοκ. Η ΕΚΤ θα αξιολογεί πλέον ειδικά γεωπολιτικά σενάρια ανά ίδρυμα, εξετάζοντας τον πιθανό αντίκτυπό τους στους ισολογισμούς και στη λειτουργία των τραπεζών.
Παράλληλα, αν και έχει καταγραφεί πρόοδος στη διαχείριση κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση, η Τράπεζα προειδοποιεί ότι οι φυσικοί κίνδυνοι ενδέχεται να ενταθούν εάν τα μέτρα προσαρμογής αποδειχθούν ανεπαρκή.
Δεύτερον, η διασφάλιση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας, με στόχο να αποτρέπονται διαταραχές σε κρίσιμες τραπεζικές λειτουργίες. Στο επίκεντρο βρίσκονται:
- η κυβερνοασφάλεια,
- η διαχείριση κινδύνων από τρίτους παρόχους,
- και η αναβάθμιση των συστημάτων αναφοράς και παρακολούθησης κινδύνων.
Τεχνητή νοημοσύνη, crypto και ψηφιακό ευρώ
Η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι η ψηφιοποίηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της μελλοντικής ανταγωνιστικότητας του τραπεζικού κλάδου, ωστόσο ξεκαθαρίζει ότι η καινοτομία πρέπει να γίνεται με ελεγχόμενο τρόπο.
Οι τράπεζες καλούνται να ενσωματώνουν πλήρως στους μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνων τις επιπτώσεις από την τεχνητή νοημοσύνη και τα κρυπτονομίσματα, ενώ –σε περίπτωση εισαγωγής του ψηφιακού ευρώ– θα έχουν τη δυνατότητα να αναβαθμίσουν περαιτέρω τα επιχειρηματικά τους μοντέλα και τις υπηρεσίες πληρωμών.
Πολυπλοκότητα κανόνων και ανάγκη απλοποίησης
Ο Έλντερσον αναγνώρισε ότι το εποπτικό και ρυθμιστικό πλαίσιο έχει καταστεί ιδιαίτερα σύνθετο, την ώρα που οι διαθέσιμοι εποπτικοί πόροι παραμένουν περιορισμένοι.
Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΤ προωθεί την απλοποίηση διαδικασιών, ώστε οι εποπτικές αρχές να επικεντρώνονται στους ουσιαστικούς κινδύνους, μειώνοντας τα περιττά βάρη συμμόρφωσης χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Τραπεζική ένωση και ευρωπαϊκή ασφάλιση καταθέσεων
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην ανάγκη ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης. Σύμφωνα με τον αξιωματούχο της ΕΚΤ, ένα κοινό ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλισης καταθέσεων θα ενίσχυε σημαντικά την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, περιορίζοντας τον κατακερματισμό και επιτρέποντας στις τράπεζες να αναπτυχθούν και να διαφοροποιηθούν ευκολότερα.
«Ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας απέδειξε αντοχή σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Αυτό όμως δεν επιτρέπει εφησυχασμό», κατέληξε, τονίζοντας ότι ο έγκαιρος εντοπισμός και η αποφασιστική δράση παραμένουν κρίσιμες.
