Έκρηξη στη Βιολάντα: Τα κρίσιμα ερωτήματα και το εκτός σχεδίων πυρασφάλειας υπόγειο
- Πολύμηνη διαρροή προπανίου σε βάθος 60 εκατοστών κάτω από το έδαφος
- Το αέριο μετακινήθηκε έως 25 μέτρα από το σημείο διαρροής
- Σπινθήρας από εξοπλισμό προκάλεσε τη φονική έκρηξη
- Συνελήφθησαν ιδιοκτήτης, μηχανικός και υπεύθυνος ασφαλείας – αφέθηκαν ελεύθεροι
- Σοβαρά ερωτήματα για ελέγχους, αδειοδοτήσεις και μέτρα ασφάλειας
Σε κρίσιμα ευρήματα κατέληξαν οι έρευνες της Πυροσβεστικής για τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο μπισκότων Βιολάντα στα Τρίκαλα, που προκάλεσε τον θάνατο πέντε εργαζομένων. Σύμφωνα με το πόρισμα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, η τραγωδία οφείλεται σε εκτεταμένη και πολύμηνη διαρροή προπανίου στο υπέδαφος των εγκαταστάσεων.
Η διαρροή εντοπίστηκε σε βάθος περίπου 60 εκατοστών κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, κατά μήκος του αγωγού που συνέδεε τις δεξαμενές προπανίου με τη μονάδα παραγωγής. Οι υψηλές συγκεντρώσεις αερίου, όπως καταγράφηκαν από τα ανιχνευτικά μέσα, είχαν μετακινηθεί έως και 25 μέτρα μακριά από το σημείο διαφυγής.
Το χρονικό της έκρηξης
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αυτοψίας, οι δύο δεξαμενές προπανίου συνολικής χωρητικότητας 14.000 λίτρων βρίσκονταν στον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου και τροφοδοτούσαν τους φούρνους μέσω υπεδάφιων σωληνώσεων, τοποθετημένων σε βάθος έως 80 εκατοστών και κάτω από άσφαλτο.
Η μακρόχρονη διαρροή δεν είχε εντοπιστεί από τους υπεύθυνους της μονάδας, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση προπανίου σε υπόγειο χώρο του κτιρίου. Εκεί, σπινθήρας από ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό φέρεται να προκάλεσε την έκρηξη που ισοπέδωσε τη γραμμή παραγωγής.
Η ύπαρξη εκτεταμένου σχηματισμού πάγου στο υπέδαφος, στοιχείο που καταγράφηκε κατά τη διερεύνηση, ενίσχυσε το συμπέρασμα περί μακροχρόνιας διαφυγής αερίου.
Συλλήψεις και απολογίες
Τα ευρήματα οδήγησαν στη σύλληψη του ιδιοκτήτη της εταιρείας, του μηχανικού και του υπεύθυνου ασφαλείας. Και οι τρεις απολογήθηκαν ενώπιον των αρμόδιων αρχών και, μετά από πολύωρες καταθέσεις, αφέθηκαν ελεύθεροι με εντολή εισαγγελέα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο ιδιοκτήτης φέρεται να υποστήριξε ότι δεν είχε αντιληφθεί τη διαρροή, αποδίδοντας τις αναφορές για έντονη οσμή σε αποχετευτικό πρόβλημα των εγκαταστάσεων.
Καταγγελίες εργαζομένων και «σημείο μηδέν»
Ωστόσο, μαρτυρίες εργαζομένων και συγγενών των θυμάτων αναφέρουν ότι το τελευταίο διάστημα υπήρχαν επανειλημμένα παράπονα για μυρωδιά καυσίμου στον χώρο εργασίας.
Φωτογραφικά ντοκουμέντα που ήρθαν στο φως αποτυπώνουν το λεγόμενο «σημείο μηδέν», όπου εντοπίστηκε η ρωγμή στον αγωγό από τον οποίο διέρρεε το προπάνιο. Για τον εντοπισμό της, οι πυροσβέστες χρειάστηκε να σκάψουν την άσφαλτο σε όλο το μήκος της υπόγειας σωλήνωσης.
Τα ερωτήματα για την ασφάλεια
Παράλληλα, σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για το κατά πόσο τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι κανόνες ασφαλείας, τόσο κατά την κατασκευή των εγκαταστάσεων όσο και κατά τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με όσα προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία από το 2010, τα συστήματα αερίου σε βιομηχανικές μονάδες οφείλουν να ελέγχονται σε τακτική βάση. Ειδικότερα, το δίκτυο σωληνώσεων πρέπει να επιθεωρείται μηνιαίως από πιστοποιημένο φορέα, οι αισθητήρες να ελέγχονται ανά έξι μήνες και η μελέτη πυρασφάλειας να επικαιροποιείται κάθε τρία χρόνια.
Όπως ανέφεραν εκπρόσωποι εργαζομένων, έλεγχος είχε πραγματοποιηθεί έναν χρόνο πριν από το δυστύχημα, με παρατηρήσεις που αφορούσαν μεταξύ άλλων τη θερμική καταπόνηση και τις διεξόδους διαφυγής, χωρίς ωστόσο να είναι γνωστό αν ακολούθησε επανέλεγχος.
Αντιδράσεις και κινητοποιήσεις
Μετά την τραγωδία, ο κλάδος τροφίμων και ποτών προκήρυξε πανελλαδική απεργία για τις 2 Φεβρουαρίου, με βασικό αίτημα την ενίσχυση των μέτρων υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας.
Την ίδια ώρα, οι οικογένειες των πέντε εργαζομένων παραμένουν βυθισμένες στο πένθος, καταγγέλλοντας ότι οι προειδοποιήσεις για την οσμή αερίου δεν εισακούστηκαν, με αποτέλεσμα μια τραγωδία που ανέδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο τα κενά στην εργασιακή ασφάλεια.
