Το «μοντέλο Βενεζουέλας» και το άγνωστο μετά – Οι επιλογές Τραμπ για το Ιράν
- Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέρχεται με σκληρή ρητορική κατά του Ιράν
- Απειλή για νέα επίθεση εντός οκτώ μηνών αν δεν υπάρξει συμφωνία
- Σε θέση μάχης αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή
- Τρεις βασικές απαιτήσεις από την Τεχεράνη, σύμφωνα με τους New York Times
Με σκληρή επιθετική ρητορική επανήλθε την Τετάρτη ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν, υπονοώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε νέα επίθεση «με ταχύτητα και βία», εφόσον η Τεχεράνη δεν συμφωνήσει σε μια σειρά όρων που θέτει η αμερικανική κυβέρνηση.
Η απειλή για ενδεχόμενη δεύτερη επίθεση μέσα σε διάστημα οκτώ μηνών διατυπώθηκε τη στιγμή που το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln, μαζί με πολεμικά πλοία, βομβαρδιστικά και μαχητικά αεροσκάφη, έλαβαν θέσεις σε απόσταση βολής από το Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έδωσε λεπτομέρειες για τη συμφωνία που ζητά, περιοριζόμενος να δηλώσει ότι μια «τεράστια αρμάδα» κατευθύνεται προς την περιοχή και ότι η Τεχεράνη θα πρέπει να συνάψει συμφωνία.
Οι τρεις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον
Σύμφωνα με αξιωματούχους των ΗΠΑ και της Ευρώπης, όπως μεταδίδουν οι New York Times, στις συνομιλίες έχουν τεθεί τρεις βασικές απαιτήσεις προς το Ιράν:
- μόνιμη παύση κάθε δραστηριότητας εμπλουτισμού ουρανίου και εγκατάλειψη των υφιστάμενων αποθεμάτων,
- περιορισμός της εμβέλειας και του αριθμού των βαλλιστικών πυραύλων,
- διακοπή κάθε υποστήριξης προς οργανώσεις που θεωρούνται «δορυφόροι» της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή, όπως η Χάμας, η Χεζμπολάχ και οι Χούτι στην Υεμένη.
Η αμερικανική εφημερίδα σημειώνει, πάντως, ότι από τις απαιτήσεις απουσιάζει οποιαδήποτε αναφορά στην προστασία των διαδηλωτών στο Ιράν, παρά τις παλαιότερες δεσμεύσεις Τραμπ για στήριξη όσων είχαν βγει στους δρόμους τον Δεκέμβριο.
Πόσο ρεαλιστικές είναι οι απαιτήσεις
Αναλύοντας το περιεχόμενο των όρων, οι New York Times επισημαίνουν ότι η πλήρης εγκατάλειψη του εμπλουτισμού ουρανίου θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθεί. Αν και οι βασικές εγκαταστάσεις στο Νατάνζ και στο Φόρντο υπέστησαν σοβαρές ζημιές τον περασμένο Ιούνιο, ο εμπλουτισμός θα μπορούσε θεωρητικά να πραγματοποιηθεί σε μικρές, δυσδιάκριτες εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, αν το Ιράν αποκτούσε πρόσβαση σε ουράνιο εμπλουτισμένο στο 60% — επίπεδο λίγο χαμηλότερο από εκείνο που απαιτείται για πυρηνικό όπλο — θα μπορούσε δυνητικά να παράγει καύσιμο για περιορισμένο αριθμό όπλων. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει αποκτήσει πρόσβαση σε τέτοια αποθέματα.
Η απαίτηση για περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων θεωρείται από αναλυτές ακόμη πιο δύσκολη, καθώς πρόκειται για το βασικό αποτρεπτικό μέσο του Ιράν απέναντι σε ενδεχόμενες επιθέσεις από το Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχει προειδοποιήσει ότι νέες επιθέσεις θα μπορούσαν να ακολουθήσουν εάν η Τεχεράνη επιχειρήσει επανεξοπλισμό.
Αντιθέτως, η διακοπή της στήριξης προς συμμαχικές οργανώσεις χαρακτηρίζεται ως η πιο ρεαλιστική απαίτηση, καθώς η ιρανική οικονομία βρίσκεται σε βαθιά κρίση, με περιορισμένα περιθώρια χρηματοδότησης εξωτερικών επιχειρήσεων.
Το «μοντέλο Βενεζουέλας» και το άγνωστο μετά
Οι New York Times εκτιμούν ότι ο Τραμπ εμφανίζεται ενθαρρυμένος από το παράδειγμα της Βενεζουέλας, χρησιμοποιώντας την απειλή μιας τακτικής «αποκεφαλισμού» του καθεστώτος ως μέσο εκφοβισμού της ιρανικής ηγεσίας και των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε σε βουλευτές ότι η στρατιωτική συγκέντρωση γύρω από το Ιράν είναι κυρίως αμυντική, καθώς δεκάδες χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες στην περιοχή βρίσκονται εντός εμβέλειας ιρανικών drone και βαλλιστικών πυραύλων.
Ωστόσο, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο προληπτικής δράσης, σημειώνοντας πως, σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος, «δεν υπάρχει απλή απάντηση» για το ποιος θα αναλάβει την εξουσία. «Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί στη συνέχεια», παραδέχθηκε.
