Η Ευρώπη «μόνη»; – Η κρισιμότητα της Διάσκεψης του Μονάχου και το Άρθρο 5
Στη Γερμανία μεταβαίνει, σήμερα Παρασκευή, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, εκπροσωπώντας την ελληνική κυβέρνηση, προκειμένου να συμμετάσχει στην 62η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC), που θα πραγματοποιηθεί από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026.
Ως το κορυφαίο φόρουμ για την πολιτική διεθνούς ασφάλειας, η MSC 2026 θα φιλοξενήσει για άλλη μια χρονιά συζητήσεις υψηλού επιπέδου σχετικά με τις γεωπολιτικές προκλήσεις της εποχής μας, με ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα ενεργειακής ασφάλειας, αναφέρει το ΥΠΕΝ.
Στη φετινή Διάσκεψη αναμένονται περίπου 65 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, εκπρόσωποι από διεθνείς οργανισμούς, ειδικοί σε θέματα άμυνας και ασφάλειας, ακαδημαϊκοί και ηγέτες της βιομηχανίας από περισσότερες από 115 χώρες.
O κ. Παπασταύρου θα συμμετάσχει σε συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης για τον IMEC, ενώ θα είναι κεντρικός ομιλητής σε πάνελ με θέμα την διασφάλιση του ενεργειακού μέλλοντος της Ευρώπης. Αναμένεται να έχει και επιμέρους κατ΄ ιδίαν συναντήσεις με ομολόγους του και μέλη εθνικών αντιπροσωπειών.
Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου διεξάγεται σε κλίμα έντονης αβεβαιότητας
Ένας χρόνος έχει περάσει από την «εκρηκτική» ομιλία του JD Vance στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, όταν κατηγόρησε την Ευρώπη ότι η μεγαλύτερη απειλή της προέρχεται από το εσωτερικό της — από τις πολιτικές της για τη μετανάστευση και την ελευθερία του λόγου. Το σοκ εκείνης της στιγμής αποδείχθηκε προάγγελος βαθύτερων ανακατατάξεων.
Έκτοτε, ο Λευκός Οίκος υπό τον Donald Trump προχώρησε σε επιβολή τιμωρητικών δασμών, σε επιθετική εμπορική πολιτική και σε μια διαφορετική προσέγγιση στο ουκρανικό, με όρους που κρίνονται ευνοϊκότεροι για τη Μόσχα. Παράλληλα, η ρητορική περί προσάρτησης της Γροιλανδίας — έστω και ως διαπραγματευτική υπερβολή — δοκίμασε τα όρια της διατλαντικής εμπιστοσύνης.
Η φετινή διάσκεψη, με επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής τον Marco Rubio, πραγματοποιείται σε ένα τοπίο στρατηγικής αβεβαιότητας. Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSS) καλεί ρητά την Ευρώπη να «σταθεί στα πόδια της» και να αναλάβει «την κύρια ευθύνη για τη δική της άμυνα», σηματοδοτώντας μια σαφή μετατόπιση από το μεταπολεμικό μοντέλο αμερικανικής εγγύησης ασφαλείας.
Πόσο αντέχει το δημοσιονομικό σχέδιο Τραμπ;
12/02/2026Το Άρθρο 5
Το κομβικό ερώτημα αφορά το ΝΑΤΟ και ειδικότερα το Άρθρο 5 — τη ρήτρα συλλογικής άμυνας που από το 1949 θεωρείται ακρογωνιαίος λίθος της δυτικής ασφάλειας. Τυπικά παραμένει ενεργό. Πολιτικά, όμως, η απόλυτη βεβαιότητα που χαρακτήριζε τη διατλαντική σχέση έχει κλονιστεί.
Ο Sir Alex Younger, πρώην επικεφαλής της MI6, επισημαίνει ότι η συμμαχία δεν έχει καταρρεύσει, αλλά δεν θα επιστρέψει στην προηγούμενη μορφή της. Η αμερικανική δυσαρέσκεια εστιάζει στην ανισορροπία ευθυνών: μια Ευρώπη 500 εκατομμυρίων πολιτών που ζητά από τις ΗΠΑ των 300 εκατομμυρίων να αποτρέψουν τη Ρωσία των 140 εκατομμυρίων.
Πέρα από την άμυνα: Βαθύτερη στρατηγική ρήξη
Οι διαφορές, ωστόσο, υπερβαίνουν τις αμυντικές δαπάνες. Η ομάδα Τραμπ συγκρούεται με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε ζητήματα εμπορίου, μεταναστευτικής πολιτικής και ελευθερίας του λόγου. Παράλληλα, στην Ευρώπη εντείνεται η ανησυχία για τη στάση του Λευκού Οίκου απέναντι στον Vladimir Putin και για τη ρητορική που μεταθέτει ευθύνες στην Ουκρανία.
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε ενόψει της Διάσκεψης, ο Tobias Bunde επισημαίνει ότι η μεταπολεμική στρατηγική των ΗΠΑ — βασισμένη στον πολυμερισμό, την οικονομική ολοκλήρωση και τη σύνδεση δημοκρατίας–στρατηγικού πλεονεκτήματος — έχει πλέον αμφισβητηθεί ανοιχτά.
Το Center for Strategic and International Studies περιγράφει τη νέα αμερικανική στρατηγική ως «σοκαριστική προειδοποίηση» για την Ευρώπη και ως στιγμή βαθιάς απόκλισης αντιλήψεων. Παρά τις εντάσεις, το ίδιο κείμενο αναγνωρίζει ότι η Ευρώπη παραμένει «στρατηγικά και πολιτισμικά ζωτικής σημασίας» για τις ΗΠΑ.
