Bloomberg: Είναι εφικτό ένα ευρωπαϊκό πυρηνικό οπλοστάσιο;
Για πρώτη φορά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ανοίγουν σοβαρά τη συζήτηση για τη δημιουργία ενός αυτόνομου πυρηνικού αποτρεπτικού μηχανισμού, μεταδίδει το Bloomberg. Αφορμή στάθηκε η απόφαση της Ουάσινγκτον, τον Μάρτιο του 2025, να διακόψει προσωρινά την παροχή κρίσιμων πληροφοριών πεδίου προς την Ουκρανία — μια κίνηση που είχε άμεσες στρατιωτικές συνέπειες στο μέτωπο.
Το επεισόδιο λειτούργησε ως καταλύτης. Για πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες, ανέδειξε με τον πιο ωμό τρόπο ότι η αμερικανική προστασία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη, την ώρα που η Ρωσία διαθέτει το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο παγκοσμίως.
Ο ρόλος της Γαλλίας και το «παράθυρο» Μακρόν
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η Γαλλία. Ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επαναφέροντας δημόσια το θέμα μετά τις εξελίξεις στην Ουκρανία.
Σήμερα, μόνο η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν πυρηνικά όπλα στην Ευρώπη, με περίπου 400 αναπτυγμένες κεφαλές συνολικά — αριθμός σαφώς μικρότερος από εκείνον των ΗΠΑ, αλλά επαρκής, σύμφωνα με ειδικούς, για την αποτροπή μεγάλης κλίμακας επίθεσης.
Ωστόσο, η ρωσική υπεροχή σε τακτικά πυρηνικά όπλα και η γεωγραφική εγγύτητα στην Ανατολική Ευρώπη καθιστούν την εξίσωση πολύ πιο σύνθετη.
Το κόστος και τα πολιτικά όρια
Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η πλήρης αντικατάσταση της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας από ευρωπαϊκά μέσα θεωρείται οικονομικά σχεδόν ανέφικτη. Το 2025, οι αμυντικές δαπάνες της Ευρώπης ξεπέρασαν τα 530 δισ. δολάρια, ενώ μόνο η συντήρηση των υφιστάμενων πυρηνικών δυνατοτήτων Γαλλίας και Βρετανίας κοστίζει περίπου 12 δισ. δολάρια ετησίως.
Η ανάπτυξη νέων εθνικών οπλοστασίων από χώρες χωρίς πυρηνικά θα απαιτούσε παραβίαση διεθνών συνθηκών, τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές εμπλουτισμού και, κυρίως, πολιτική συναίνεση που σήμερα μοιάζει ανύπαρκτη.
Πιο «ρεαλιστικά» σενάρια
Αντί για ένα πανευρωπαϊκό πυρηνικό πρόγραμμα, στο τραπέζι βρίσκονται πιο περιορισμένες λύσεις: στάθμευση γαλλικών μαχητικών με πυρηνική ικανότητα σε χώρες όπως η Πολωνία, ή βαθύτερη ενσωμάτωση ευρωπαϊκών κρατών σε γαλλικά σενάρια αποτροπής μέσω του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, ακόμη και αυτά τα σενάρια προσκρούουν σε πολιτικές αβεβαιότητες, όπως οι επερχόμενες εκλογές στη Γαλλία και οι επιφυλάξεις για τον επιμερισμό της ευθύνης — και του ρίσκου.
Ένα στρατηγικό δίλημμα χωρίς εύκολη απάντηση
Όπως προειδοποιούν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η πλήρης πυρηνική αυτονόμηση θα σήμαινε τη μετατροπή της Ευρώπης σε γεωπολιτική υπερδύναμη, με όλες τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν μπορεί να το κάνει, αλλά αν είναι έτοιμη να αναλάβει το κόστος, την ευθύνη και τις παγκόσμιες επιπτώσεις μιας τέτοιας επιλογής.
