Η Ολλανδία «δουλεύει» τέσσερις ημέρες την εβδομάδα – Και δεν χάνει σε πλούτο
Χωρίς θορυβώδεις μεταρρυθμίσεις και πολιτικές συγκρούσεις, η τετραήμερη εργασία έχει γίνει καθημερινότητα σε μεγάλο μέρος της ολλανδικής αγοράς. Οι εργαζόμενοι δεν συμπιέζουν πενθήμερο σε τέσσερις ημέρες, ούτε δέχονται μειώσεις μισθών. Απλώς εργάζονται λιγότερο.
Η φιλοσοφία πίσω από το μοντέλο δεν είναι η χαλάρωση, αλλά η ισορροπία ζωής και εργασίας. Όπως σημειώνουν εργοδότες και ιδρυτές επιχειρήσεων, οι προηγούμενες γενιές «αντάλλαξαν» οικογενειακό χρόνο με επαγγελματική επιτυχία – κάτι που οι νεότεροι δεν είναι διατεθειμένοι να επαναλάβουν.
«Δουλεύουν πιο έξυπνα, όχι περισσότερο»
Η αλλαγή δεν ήταν τεχνική αλλά πολιτισμική. Η βασική παραδοχή είναι ότι ο χρόνος παρουσίας δεν ισοδυναμεί με παραγωγικότητα. Οι εργαζόμενοι των 32 ωρών, υποστηρίζεται, οργανώνουν καλύτερα τον χρόνο τους και αποδίδουν πιο στοχευμένα.
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και μεγάλες επιχειρήσεις υιοθέτησαν το μοντέλο, ενώ η μεγαλύτερη συνδικαλιστική οργάνωση της χώρας, η FNV, πιέζει για επίσημη θεσμοθέτηση της τετραήμερης εβδομάδας. Ήδη, η νομοθεσία επιτρέπει στους εργαζομένους να ζητούν μείωση ωραρίου.
Υψηλό ΑΕΠ, λίγες ώρες
Τα στοιχεία ενισχύουν το αφήγημα. Οι Ολλανδοί εργάζονται 32,1 ώρες εβδομαδιαίως, έναντι 36 ωρών κατά μέσο όρο στην ΕΕ, και όμως η χώρα διατηρεί από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ευρώπη και τον ΟΟΣΑ.
Το δεδομένο αυτό αμφισβητεί ευθέως την παραδοσιακή αντίληψη ότι η ανταγωνιστικότητα απαιτεί εξαντλητικά ωράρια.
Το «αδύναμο σημείο»: η παραγωγικότητα
Ωστόσο, το μοντέλο δεν είναι χωρίς ρίσκα. Όπως επισημαίνει η οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Daniela Glocker, η παραγωγικότητα στην Ολλανδία δεν αυξάνεται τα τελευταία 15 χρόνια.
Αν η χώρα θέλει να διατηρήσει το επίπεδο ζωής της, έχει δύο επιλογές:
- Να αυξήσει την παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας ή να διευρύνει το εργατικό δυναμικό, κυρίως μέσω μετανάστευσης
- Η πρόκληση γίνεται εντονότερη λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, ενώ σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι απασχολούνται ήδη μερικώς – το υψηλότερο ποσοστό στον ΟΟΣΑ.
Ευκαιρία για κλάδους με ελλείψεις
Τα συνδικάτα βλέπουν την τετραήμερη εργασία ως λύση για κλάδους που «διψούν» για προσωπικό, όπως η υγεία και η εκπαίδευση. Ένα πιο ελκυστικό ωράριο, υποστηρίζουν, μπορεί να κρατήσει εργαζομένους στην αγορά που αλλιώς θα αποχωρούσαν.
Περισσότερη ζωή, λιγότερες ώρες
Στον πυρήνα της ολλανδικής επιλογής βρίσκεται μια απλή αλλά ριζοσπαστική παραδοχή: η οικονομική επιτυχία δεν μετριέται μόνο σε ώρες εργασίας, αλλά και σε ποιότητα ζωής. Για τους Ολλανδούς, το στοίχημα δεν είναι να δουλεύουν περισσότερο – αλλά να ζουν καλύτερα.
