Υπάρχει στα αλήθεια σενάριο πρόωρων εκλογών;
Τις τελευταίες ημέρες επανέρχεται με ένταση στη δημόσια συζήτηση το σενάριο των πρόωρων εκλογών. Σύμφωνα με την επικρατούσα δημοσιογραφική ανάγνωση, η ελαφρά άνοδος της Νέας Δημοκρατίας στις δημοσκοπήσεις, αποδιδόμενη στο λεγόμενο “rally around the flag effect”, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για μια αιφνιδιαστική προσφυγή στις κάλπες αμέσως μετά το Πάσχα. Σε αυτή την εκτίμηση προστίθεται και η ανησυχία για τις εκκρεμείς υποθέσεις: τη δεύτερη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, γύρω από την οποία κυκλοφορούν υπερβολές και φήμες, καθώς και την αναθέρμανση της υπόθεσης των υποκλοπών. Άρα, λένε ορισμένοι, «καλύτερα τώρα, πριν να είναι αργά».
Η συλλογιστική αυτή, ωστόσο, εμπεριέχει σοβαρά άλματα λογικής. Αν μια κυβέρνηση φοβάται το εκλογικό αποτύπωμα τέτοιων υποθέσεων, δεν επιλέγει να επισπεύσει τις εκλογές. Αντιθέτως, αναμένει να αποτυπωθεί ο πραγματικός τους αντίκτυπος στη δημοσκοπική της δυναμική. Στο Μέγαρο Μαξίμου έχει ήδη χαραχθεί γραμμή άμυνας και για τις δύο υποθέσεις, με την εκτίμηση ότι, παρότι υπάρχει φθορά, αυτή δεν είναι τέτοια που να απειλεί ούτε την πρωτιά ούτε τη διαφορά από το δεύτερο κόμμα. Με τα σημερινά δεδομένα, δεν διαφαίνεται άμεση ανησυχία για τις επιπτώσεις των ανοιχτών μετώπων με τη Δικαιοσύνη.
Μια δεύτερη γραμμή σκέψης υποστηρίζει ότι μια αιφνιδιαστική εκλογική αναμέτρηση θα έβρισκε απροετοίμαστους εν δυνάμει αντιπάλους, όπως τον Αλέξη Τσίπρα ή τη Μαρία Καρυστιανού, που δεν έχουν ακόμη συγκροτήσει εκλογικούς μηχανισμούς. Και αυτή η προσέγγιση, όμως, παραγνωρίζει μια κρίσιμη παράμετρο: ότι και οι δύο ποντάρουν πρωτίστως στην προσωπική τους απήχηση και όχι σε παραδοσιακές κομματικές δομές. Ο ψηφοφόρος που θα τους επιλέξει θα ψηφίσει «Τσίπρα» ή «Καρυστιανού», ανεξαρτήτως των προσώπων που θα στελεχώσουν τα ψηφοδέλτια. Και αυτό το γνωρίζουν καλά.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο πρωθυπουργός δεν φαίνεται να εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, παρά τις εισηγήσεις που ενδεχομένως δέχεται. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα ταχθεί υπέρ της θεσμικής σταθερότητας και δεν προσεγγίζει τέτοιες αποφάσεις με όρους πολιτικού τζόγου. Το πραγματικά κρίσιμο ερώτημα βρίσκεται αλλού: τι θα συμβεί αν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή διαμορφώσουν ένα ριζικά διαφορετικό δημοσιονομικό περιβάλλον από αυτό που σήμερα προεξοφλεί η κυβέρνηση; Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στην οικονομία ενός σεναρίου με το πετρέλαιο στα 150 δολάρια το βαρέλι, με αναζωπύρωση του πληθωρισμού και με μια τουριστική χρονιά που θα επηρεαστεί αρνητικά από τη γεωπολιτική αστάθεια; Πώς θα μπορέσει τότε η κυβέρνηση να υλοποιήσει τις εξαγγελίες της ενόψει ΔΕΘ, που υποτίθεται ότι θα περιλάμβαναν μέτρα ευρείας εμβέλειας; Και, τελικά, πόσο αναπόφευκτες θα γίνονταν οι πρόωρες εκλογές εάν το νέο περιβάλλον καθιστούσε ακόμη και την κατάρτιση του προϋπολογισμού για το 2027 εξαιρετικά δύσκολη;
Ένα τέτοιο σενάριο —το οποίο στο Μαξίμου απεύχονται— ίσως αποτελεί τη μοναδική ρεαλιστική εκδοχή πρόωρης προσφυγής στις κάλπες. Μόνο που, σε μια τέτοια συγκυρία, οι εκλογές δύσκολα θα είναι το βασικό μας πρόβλημα.
