Αυξήσεις επιτοκίων και αποδόσεων ομολόγων: Οι προκλήσεις για τις κυβερνήσεις εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας
- Ο πληθωρισμός αυξάνεται λόγω των ανατιμήσεων ενέργειας, πιέζοντας τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια.
- Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Ασία παρουσιάζουν σημαντική άνοδο, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για τα κράτη.
- Η ΕΕ καλεί σε προσεκτικό σχεδιασμό δημοσιονομικών μέτρων, στοχευμένα και προσωρινά, για τη διατήρηση της αξιοπιστίας των δημόσιων οικονομικών.
Ο παρατεταμένος πόλεμος στο Ιράν προκαλεί σημαντικές παράπλευρες απώλειες στην παγκόσμια οικονομία, ιδιαίτερα στις χώρες που εισάγουν ενέργεια. Η εκτίναξη των τιμών ενέργειας οδηγεί σε αυξημένο πληθωρισμό, επιβαρύνοντας τους καταναλωτές και περιορίζοντας την ανάπτυξη.
Οι υψηλές πληθωριστικές πιέσεις αναγκάζουν τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τους δανειολήπτες και έμμεσα το συνολικό κόστος δανεισμού για τις κυβερνήσεις. Η προοπτική αυτή συνδέεται με την άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά.
Μετά την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν παγκοσμίως, με έντονες διακυμάνσεις ανάλογα με τις προσδοκίες για τη διάρκεια της σύγκρουσης. Στην Ευρωζώνη, οι αποδόσεις στις 2 Απριλίου αυξήθηκαν κατά περίπου 30 μονάδες βάσης για τους γερμανικούς 10ετείς τίτλους και 50 μονάδες βάσης για τους ιταλικούς. Στο τέλος Μαρτίου, η άνοδος έφτασε τις 75 μονάδες βάσης για την Ιταλία, μετά την παρέλευση άπρακτης προθεσμίας για συμφωνία τερματισμού του πολέμου από τις ΗΠΑ.
Στην Ελλάδα, η απόδοση των 10ετών ομολόγων διαμορφωνόταν στο 3,79% την προηγούμενη Πέμπτη, από 3,35% στις 2 Μαρτίου, καταγράφοντας αύξηση 44 μονάδων βάσης σε ένα μήνα. Παρά την άνοδο, η Ελλάδα παραμένει πιο φθηνή σε σχέση με το κόστος δανεισμού της Βρετανίας (4,83%), των ΗΠΑ (4,30%) και της Ιταλίας (3,85%), δείχνοντας τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στη δημοσιονομική της πορεία.
Οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Στην εισήγησή της προς το Eurogroup στις 27 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνέστησε προσοχή στον σχεδιασμό μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που πλήττονται από τις επιπτώσεις του πολέμου. Τα μέτρα πρέπει να είναι:
- Στοχευμένα και προσωρινά,
- Στο πλαίσιο της μεσοπρόθεσμης πορείας των καθαρών δαπανών κάθε χώρας,
- Με στόχο τη διατήρηση της αξιοπιστίας των δημόσιων οικονομικών και τον περιορισμό του κόστους δανεισμού.
Η Κομισιόν τόνισε ότι η πρόσφατη αβεβαιότητα έχει αυξήσει τις διακυμάνσεις των αποδόσεων ομολόγων και ότι οι πληθωριστικές πιέσεις από τις τιμές ενέργειας θα μπορούσαν να διατηρήσουν υψηλό το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η εφαρμογή του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ λειτουργεί ως βασική άγκυρα για τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών.
