Ποια είναι τα 3 σενάρια της Morgan Stanley για τις αγορές
Ακόμη και μετά την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός στη σύγκρουση στο Ιράν, η αβεβαιότητα γύρω από τις τιμές ενέργειας, την παγκόσμια οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές παραμένει αυξημένη, επηρεάζοντας το επενδυτικό, επιχειρηματικό και καταναλωτικό κλίμα.
Οι διαταραχές στις αγορές ενέργειας που αρχικά προκλήθηκαν από τη διακοπή των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ επεκτείνονται πλέον και στην παραγωγή. Παραγωγοί πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο αναγκάζονται να διακόψουν την παραγωγή καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι φτάνουν σε πλήρη χωρητικότητα και οι εξαγωγικές διαδρομές περιορίζονται. Διυλιστήρια και πετροχημικές μονάδες παγκοσμίως, ιδιαίτερα στην Ασία, αρχίζουν να αισθάνονται τις επιπτώσεις της μειωμένης προσφοράς.
Η Morgan Stanley Research αναμένει πλέον ότι το πετρέλαιο θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο μεταξύ 80 και 90 δολαρίων το βαρέλι το 2026, ακόμη και αν οι εντάσεις αποκλιμακωθούν τις επόμενες εβδομάδες. Τον Νοέμβριο του 2025, όταν η εταιρεία δημοσίευσε τις επενδυτικές της προβλέψεις για το 2026, η εκτίμηση ήταν ότι το Brent θα κινείται περίπου στα 60 δολάρια το βαρέλι φέτος.
Ως αποτέλεσμα, οι προβλέψεις για την ανάπτυξη αναθεωρούνται προς τα κάτω, ενώ οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξάνονται. Οι κεντρικές τράπεζες προσαρμόζουν τη στάση της πολιτικής τους ως απάντηση στις ανανεωμένες πληθωριστικές πιέσεις. «Αυτό που ήταν ένα σενάριο επιστροφής του πετρελαίου στα 65 δολάρια γίνεται λιγότερο πιθανό, ακόμη και σε περίπτωση επίλυσης, επειδή η διαταραχή έχει περάσει από τη φάση της εφοδιαστικής στην παραγωγή», λέει ο Martijn Rats, επικεφαλής έρευνας εμπορευμάτων της Morgan Stanley. «Ακόμη και αν τα Στενά ανοίξουν σύντομα, μπορεί να χρειαστούν μήνες για να ομαλοποιηθεί η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου δημιουργώντας ένα πιο παρατεταμένο σοκ προσφοράς και υψηλότερες τιμές».
Η Morgan Stanley Research περιγράφει τρία πιθανά σενάρια, με βάση τη διάρκεια της σύγκρουσης και τις προοπτικές για τις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Σενάριο 1: Αποκλιμάκωση
Σε αυτό το σενάριο, οι μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ ομαλοποιούνται μέσα σε έναν μήνα και οι τιμές του πετρελαίου σταθεροποιούνται μεταξύ 80 και 90 δολαρίων το βαρέλι.
Τα ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία πιθανότατα θα υπεραποδώσουν, με τους κυκλικούς κλάδους όπως τα καταναλωτικά αγαθά διακριτικής δαπάνης, τα χρηματοοικονομικά και η βιομηχανία να ηγούνται των κερδών, ενώ οι αμυντικοί κλάδοι ενδέχεται να υστερήσουν. «Σε αυτή την περίπτωση, οι αγορές ουσιαστικά ανακουφίζονται», λέει η Serena Tang, επικεφαλής στρατηγικής πολλαπλών περιουσιακών στοιχείων της Morgan Stanley. «Οι επενδυτές θα επαναστρέψουν την προσοχή τους σε κινητήριους μοχλούς ανάπτυξης όπως η ανθεκτικότητα των κερδών και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Με απλά λόγια, πρόκειται για ένα κλασικό περιβάλλον “risk-on”». Ωστόσο, η μεταβλητότητα μπορεί να παραμείνει αυξημένη, καθώς οι αγορές συνεχίζουν να αξιολογούν τον κίνδυνο περαιτέρω γεωπολιτικών εντάσεων. Στα ομόλογα, η καμπύλη αποδόσεων γίνεται πιο απότομη καθώς βελτιώνονται οι προσδοκίες ανάπτυξης, ενώ το ευρώ θα μπορούσε να ενισχυθεί έναντι του δολαρίου ΗΠΑ λόγω βελτιωμένου κλίματος.
Σενάριο 2: Συνεχιζόμενοι περιορισμοί
Σε αυτό το σενάριο, περίπου το 80% της διέλευσης δεξαμενόπλοιων επανέρχεται μέσα σε έναν μήνα, αλλά απαιτείται έως ένα τρίμηνο για πλήρη ομαλοποίηση. Το Ιράν διατηρεί επιρροή στην κυκλοφορία μέσω των Στενών, διατηρώντας αυξημένους τους κινδύνους προσφοράς. Οι τιμές του πετρελαίου θα διαμορφωθούν περίπου στα 100 έως 110 δολάρια το βαρέλι για το 2026. «Είναι ένα πιο σύνθετο σενάριο», λέει η Tang. «Οι αγορές μπορούν να απορροφήσουν υψηλότερες τιμές πετρελαίου, αλλά αυτό δημιουργεί τριβές».
Σε οικονομικό επίπεδο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πιθανότατα θα επικεντρωθούν στην αποτροπή αύξησης των πληθωριστικών προσδοκιών. Πολλές κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να υποδείξουν καθυστερήσεις στις μειώσεις επιτοκίων, ενώ ορισμένες μπορεί να σηματοδοτήσουν πιθανές αυξήσεις. Οι αγορές μετοχών θα μπορούσαν ακόμη να καταγράψουν κέρδη, αλλά με μεγαλύτερη μεταβλητότητα και λιγότερη βεβαιότητα. Τα κέρδη θα καθοδηγηθούν από εταιρείες υψηλότερης ποιότητας εκείνες με πιο σταθερά κέρδη και ισχυρότερους ισολογισμούς μαζί με επιλεγμένους αμυντικούς κλάδους, όπως η υγεία.
Σενάριο 3: Κλείσιμο
Σε ένα πιο σοβαρό σενάριο, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για αρκετούς μήνες, ωθώντας τις τιμές του πετρελαίου στα 150 έως 180 δολάρια το βαρέλι. Ένα τέτοιο σοκ θα επιβαρύνει σημαντικά τη παγκόσμια ζήτηση, οδηγώντας τους υπεύθυνους πολιτικής να μετατοπίσουν την προσοχή τους από τον έλεγχο του πληθωρισμού στην αποτροπή ύφεσης. Τα επιτόκια θα μπορούσαν να μειωθούν σημαντικά για να στηρίξουν την ανάπτυξη και την απασχόληση. «Οι επενδυτές θα στραφούν σε αυτό που περιγράφουμε ως «playbook ύφεσης», μειώνοντας την έκθεση σε μετοχές και αυξάνοντας τις τοποθετήσεις σε κρατικά ομόλογα και μετρητά», λέει η Tang.
Στις μετοχές, οι ενεργειακοί και αμυντικοί κλάδοι, όπως οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και οι τηλεπικοινωνίες, πιθανότατα θα υπεραποδώσουν καθώς αυξάνονται οι κίνδυνοι για τα κέρδη. Το δολάριο ΗΠΑ πιθανότατα θα ενισχυθεί έναντι του ευρώ, ενώ παραδοσιακά νομίσματα ασφαλούς καταφυγίου, όπως το ελβετικό φράγκο, θα μπορούσαν επίσης να υπεραποδώσουν.
