Πόλεμος και καύσιμα «καίνε» τις αερομεταφορές: Ακυρώσεις πτήσεων και ακριβότερα εισιτήρια το καλοκαίρι

•  Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και ο πόλεμος με το Ιράν προκαλούν σοβαρές ελλείψεις σε καύσιμα αεροσκαφών παγκοσμίως.
• Οι τιμές του jet fuel στην Ευρώπη ξεπέρασαν τα 200 δολάρια ανά βαρέλι, πιέζοντας ασφυκτικά τις αεροπορικές εταιρείες.
• Ακυρώσεις πτήσεων, περικοπές δρομολογίων και αυξήσεις εισιτηρίων επηρεάζουν ήδη τη θερινή ταξιδιωτική περίοδο.
• Η Lufthansa, η American Airlines και άλλοι μεγάλοι όμιλοι προειδοποιούν για δισεκατομμύρια επιπλέον κόστους.
• Οι low-cost εταιρείες εμφανίζονται ιδιαίτερα ευάλωτες, ενώ οι επιβάτες στην Ευρώπη ενδέχεται να δικαιούνται αποζημιώσεις σε ορισμένες περιπτώσεις ακυρώσεων.

Σοβαρές αναταράξεις προκαλεί στις παγκόσμιες αερομεταφορές η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν και η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχουν αρχίσει να επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια αγορά καυσίμων αεροσκαφών. Οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν πλέον ανοιχτά για νέο κύμα ακυρώσεων πτήσεων, περιορισμό χωρητικότητας και περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων ενόψει της θερινής περιόδου.

Η κρίση πλήττει καίρια την αγορά jet fuel, καθώς περισσότερα από το 10% των παγκόσμιων ποσοτήτων καυσίμων αεροσκαφών και κηροζίνης παράγονται σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής. Οι δυσκολίες στις εξαγωγές πετρελαίου και στις θαλάσσιες μεταφορές από τον Περσικό Κόλπο έχουν περιορίσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα καυσίμων, δημιουργώντας ασφυκτικές πιέσεις στις αεροπορικές εταιρείες.

Οι τιμές του jet fuel αυξάνονται πλέον ταχύτερα ακόμη και από το ίδιο το αργό πετρέλαιο. Στην Ευρώπη ξεπέρασαν τα 200 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε εκρηκτική αύξηση λειτουργικού κόστους για τις αεροπορικές εταιρείες, καθώς τα καύσιμα αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη δαπάνη μετά το εργατικό κόστος και μπορούν να φτάσουν έως και το 30% των συνολικών εξόδων τους.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές. Πολλές εταιρείες έχουν προχωρήσει σε χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων, καθηλώσεις παλαιότερων και πιο ενεργοβόρων αεροσκαφών και περικοπές θερινών δρομολογίων. Σύμφωνα με την Cirium, η διαθέσιμη θερινή χωρητικότητα έχει ήδη μειωθεί κατά σχεδόν 4%, με 9,3 εκατομμύρια λιγότερες θέσεις σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό.

Η Lufthansa ανακοίνωσε ότι θα καταργήσει περίπου 20.000 μη κερδοφόρες πτήσεις μικρών αποστάσεων στην Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι, ενώ εξετάζει ακόμη και ενδιάμεσους σταθμούς ανεφοδιασμού σε ορισμένες απευθείας διαδρομές προκειμένου να διαχειριστεί καλύτερα την κατανάλωση καυσίμων.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες εμφανίζονται οι low-cost αεροπορικές εταιρείες, καθώς το επιχειρηματικό τους μοντέλο βασίζεται στους χαμηλούς ναύλους και στο περιορισμένο λειτουργικό κόστος. Η Spirit Aviation Holdings στις ΗΠΑ κατέρρευσε στις αρχές Μαΐου, καθώς η εκτόξευση των τιμών καυσίμων δυσχέρανε την προσπάθεια εξόδου της από καθεστώς πτώχευσης.

Οι μεγαλύτεροι αεροπορικοί όμιλοι προειδοποιούν ήδη για τεράστιες οικονομικές επιβαρύνσεις. Η American Airlines εκτιμά ότι το πρόσθετο κόστος καυσίμων θα ξεπεράσει τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος, ενώ η IAG — μητρική της British Airways — προβλέπει επιπλέον επιβάρυνση περίπου 2 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2026.

Η Ασία θεωρείται η περιοχή που δέχεται το μεγαλύτερο πλήγμα, καθώς απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Η παραγωγή jet fuel στα ασιατικά διυλιστήρια μειώθηκε κατά περισσότερο από 500.000 βαρέλια ημερησίως μέσα σε δύο μήνες, σύμφωνα με στοιχεία της OilX της Energy Aspects.

Πίεση δέχεται και η Ευρώπη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές καυσίμων αεροσκαφών. Περίπου το 40% του jet fuel που καταναλώνεται στην ΕΕ εισάγεται, ενώ σχεδόν το μισό περνά συνήθως μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η Shell ανακοίνωσε ότι τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη στο μέγιστο δυνατό επίπεδο παραγωγής jet fuel, ενώ η Ευρώπη αυξάνει εισαγωγές από Βόρεια Αμερική και Αφρική.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι αν δεν αναπληρωθούν γρήγορα οι απώλειες από τη Μέση Ανατολή, τα ευρωπαϊκά αποθέματα jet fuel θα μπορούσαν να βρεθούν σε κρίσιμο επίπεδο ήδη από τον Ιούνιο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, δεν αποκλείονται ακόμη και πραγματικές ελλείψεις καυσίμων σε μεγάλα αεροδρόμια.

Το αυξημένο κόστος μετακυλίεται ήδη στους επιβάτες. Οι αεροπορικές εταιρείες προχωρούν σε αυξήσεις ναύλων, επιπλέον χρεώσεις καυσίμων και ακριβότερα τέλη αποσκευών και επιλογής θέσεων. Η Cathay Pacific ανακοίνωσε νέες χρεώσεις καυσίμων έως και 350 δολάρια για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, ενώ στις ΗΠΑ το μέσο κόστος διεθνούς αεροπορικού ταξιδιού αυξήθηκε κατά 16% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την Kayak.

Παράλληλα, οι επιβάτες που επηρεάζονται από ακυρώσεις πτήσεων ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να δικαιούνται αποζημιώσεις, ιδιαίτερα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να επικαλεστούν «έκτακτες περιστάσεις» σε περιπτώσεις που οι ακυρώσεις σχετίζονται άμεσα με τον πόλεμο ή με πραγματικές ελλείψεις καυσίμων.

Το βασικό ερώτημα πλέον για την αγορά είναι αν η κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα αποκλιμακωθεί εγκαίρως ώστε να αποφευχθεί ένα παρατεταμένο σοκ στις αερομεταφορές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Μέχρι τότε, αεροπορικές εταιρείες και ταξιδιώτες προετοιμάζονται για μια περίοδο αυξημένου κόστους, μειωμένων επιλογών και έντονης αβεβαιότητας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τραμπ: Στο τραπέζι νέα στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν
• Ο κολοσσός Blackstone εξαγοράζει τη Skroutz από το CVC – Το deal και η επόμενη μέρα
• ΑΑΔΕ: «Ψηφιακό φακέλωμα» με AI και big data για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής
• Στο κόκκινο η Μέση Ανατολή: «Απαράδεκτη» η πρόταση του Ιράν, λέει ο Τραμπ – Νέο άλμα στο πετρέλαιο
• Ενοίκια: Νέο άλμα άνω του 7% – Πώς το «Ανακαινίζω» επιχειρεί να φέρει 20.000 σπίτια στην αγορά