Νέο χωροταξικό για τον τουρισμό: «Κόφτης» σε Airbnb και αυστηρότεροι όροι δόμησης στα νησιά

• Το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό ανοίγει τον δρόμο για γεωγραφικούς περιορισμούς ή ακόμη και απαγόρευση των Airbnb σε κορεσμένες περιοχές.
• Προβλέπεται δυνατότητα αναστολής έκδοσης νέων ΑΜΑ για νεόδμητα ακίνητα στα νησιά μέσω της ΑΑΔΕ.
• Αυξάνονται οι αρτιότητες για νέες τουριστικές επενδύσεις από 8 έως 16 στρέμματα ανάλογα με την τουριστική πίεση κάθε περιοχής.
• Εισάγονται όρια κλινών σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς και αυστηρότεροι κανόνες για την παράκτια δόμηση.

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ανάπτυξης του ελληνικού τουρισμού φέρνει το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο που παρουσίασαν τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού, επιχειρώντας για πρώτη φορά να συνδέσουν άμεσα τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb με τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής. Το νέο σχέδιο προβλέπει δυνατότητα επιβολής περιορισμών, ακόμη και πλήρους απαγόρευσης της δραστηριότητας, σε περιοχές που θεωρούνται τουριστικά κορεσμένες, ενώ παράλληλα αυστηροποιεί τους όρους για νέες τουριστικές αναπτύξεις, κυρίως στα νησιά.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα «παγώματος» νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων σε νεόδμητες κατοικίες, κυρίως σε νησιωτικούς προορισμούς υψηλής πίεσης. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προβλέπει ότι θα μπορεί να αναστέλλεται η έκδοση και καταχώριση νέων αριθμών μητρώου ακινήτων (ΑΜΑ) στις πλατφόρμες της ΑΑΔΕ, ανοίγοντας τον δρόμο για έλεγχο της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης των Airbnb.

Παράλληλα, οι διαθέσιμες κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης θα συνυπολογίζονται για πρώτη φορά στην εκτίμηση της τουριστικής φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής. Πρόκειται για κρίσιμη αλλαγή, καθώς μέχρι σήμερα η πίεση που δημιουργούν οι πλατφόρμες δεν αποτυπωνόταν επίσημα στους δείκτες τουριστικής επιβάρυνσης.

Το νέο πλαίσιο δεν επιβάλλει άμεσα καθολικές απαγορεύσεις, αλλά δημιουργεί τη νομική βάση ώστε να μπορούν να θεσπίζονται γεωγραφικά διαφοροποιημένοι περιορισμοί ανάλογα με τον βαθμό τουριστικής ανάπτυξης. Στα μέτρα που προβλέπονται περιλαμβάνονται χρονικά όρια λειτουργίας ανά έτος, ειδικοί όροι χρήσης ακινήτων, ζώνες περιορισμού ή πλήρους απαγόρευσης και έλεγχος στη νέα προσφορά καταλυμάτων.

Την ίδια στιγμή, αυστηροποιούνται οι κανόνες για τη δημιουργία νέων τουριστικών μονάδων. Η χώρα χωρίζεται σε πέντε κατηγορίες περιοχών, ανάλογα με τη σχέση τουριστικών κλινών και μόνιμου πληθυσμού. Στις «περιοχές ελεγχόμενης ανάπτυξης», όπου περιλαμβάνονται η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Σκιάθος αλλά και δημοτικές ενότητες σε Κέρκυρα, Ζάκυνθο, Ρόδο και Κρήτη, η ελάχιστη αρτιότητα για νέες τουριστικές εγκαταστάσεις αυξάνεται στα 16 στρέμματα, ενώ στα νησιά τίθεται πλαφόν 100 κλινών ανά νέα μονάδα.

Στις «ανεπτυγμένες περιοχές», όπου εντάσσονται μεταξύ άλλων η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάρος, η Αντίπαρος, η Σίφνος και περιοχές της Χαλκιδικής, η αρτιότητα αυξάνεται στα 12 στρέμματα, ενώ το όριο δυναμικότητας στα νησιά φτάνει τις 350 κλίνες. Στις «αναπτυσσόμενες περιοχές», όπως η Μήλος, το Πήλιο και τμήματα της Πελοποννήσου, η αρτιότητα ορίζεται στα 8 στρέμματα χωρίς περιορισμό κλινών.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα κατηγοριοποίηση των νησιών. Για τα νησιά μεσαίου μεγέθους — όπως η Μύκονος, η Πάρος, η Σαντορίνη, η Μήλος και η Σίφνος — δεν θα επιτρέπεται η δημιουργία νέων ξενοδοχείων κάτω των τριών αστέρων, ενώ οι νέες μονάδες δεν θα μπορούν να ξεπερνούν τις 100 κλίνες.

Το νέο χωροταξικό φέρνει αλλαγές και στην παράκτια δόμηση, καθώς προβλέπεται πλήρης απαγόρευση κατασκευών σε απόσταση μικρότερη των 25 μέτρων από τον αιγιαλό, περιορίζοντας πρακτικές που είχαν επιτρέψει την ανάπτυξη εγκαταστάσεων πολύ κοντά στη θάλασσα τα προηγούμενα χρόνια.

Παρά τους νέους περιορισμούς, το πλαίσιο διατηρεί ευνοϊκό καθεστώς για μεγάλες οργανωμένες τουριστικές επενδύσεις, όπως τα ΕΣΧΑΣΕ, οι ΠΟΤΑ και τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα. Οι αναπτύξεις αυτές θα συνεχίσουν να επιτρέπονται σε όλες τις κατηγορίες περιοχών, αν και στα περισσότερα νησιά προβλέπεται μείωση κατά 50% του συντελεστή δόμησης.

Η κυβέρνηση επιχείρησε να διασκεδάσει τις ανησυχίες της αγοράς, υπογραμμίζοντας ότι τα ώριμα επενδυτικά σχέδια δεν θα επηρεαστούν. Ο υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε ότι το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει «κανόνες και οργάνωση» στον τουρισμό, ενώ η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη ανέφερε ότι το ζήτημα των βραχυχρόνιων μισθώσεων απαιτεί συνολική αντιμετώπιση και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις.

Το σχέδιο θα παραμείνει σε διαβούλευση έως τα τέλη Μαΐου, με στόχο η τελική Κοινή Υπουργική Απόφαση να εκδοθεί μέχρι το τέλος Ιουνίου. Μέχρι τότε, η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών και βελτιώσεων, σε μια προσπάθεια να ισορροπήσει ανάμεσα στις ανάγκες της αγοράς, τις τοπικές κοινωνίες και τις αυξανόμενες πιέσεις του υπερτουρισμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Τραμπ: Στο τραπέζι νέα στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν
• Ο κολοσσός Blackstone εξαγοράζει τη Skroutz από το CVC – Το deal και η επόμενη μέρα
• ΑΑΔΕ: «Ψηφιακό φακέλωμα» με AI και big data για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής
• Στο κόκκινο η Μέση Ανατολή: «Απαράδεκτη» η πρόταση του Ιράν, λέει ο Τραμπ – Νέο άλμα στο πετρέλαιο
• Ενοίκια: Νέο άλμα άνω του 7% – Πώς το «Ανακαινίζω» επιχειρεί να φέρει 20.000 σπίτια στην αγορά