Μελέτη για τη Δήλο: Το νησί βυθίζεται κατά 1 εκατοστό τον χρόνο – Πώς απειλείται ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Μεσογείου
- Η Δήλος βυθίζεται κατά περίπου 1 εκατοστό ετησίως, σύμφωνα με τα ευρήματα του «Κλιματικού Παρατηρητηρίου».
- Η σχετική στάθμη της θάλασσας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί έως και 87 εκατοστά μέχρι το 2100 στο δυσμενές σενάριο.
- Αρχαίες λιμενικές εγκαταστάσεις, η ακτογραμμή και τμήματα του αρχαιολογικού χώρου κινδυνεύουν από μόνιμες ή εποχικές πλημμύρες.
Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Μεσογείου βρίσκεται αντιμέτωπο με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με τα ευρήματα του προγράμματος «Δίκτυο Παρακολούθησης των Θαλασσίων Παραμέτρων στη Δήλο», το νησί βυθίζεται κατά περίπου ένα εκατοστό τον χρόνο, εξέλιξη που εντείνει τους κινδύνους για τον αρχαιολογικό χώρο και το φυσικό του περιβάλλον.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στην Ακαδημία Αθηνών από τους επιστημονικούς φορείς που συμμετέχουν στο «Κλιματικό Παρατηρητήριο», μια πρωτοβουλία που υλοποιείται τα τελευταία δύο χρόνια με τη συνεργασία της Ακαδημίας Αθηνών, του Εθνικού Αστεροσκοπείου και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.
Όπως εξήγησε ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας, Κωνσταντίνος Συνολάκης, το φαινόμενο αποδίδεται στον συνδυασμό της ανόδου της στάθμης της θάλασσας λόγω της κλιματικής αλλαγής και των γεωλογικών διεργασιών που επηρεάζουν την κατακόρυφη κίνηση των ακτών.
Τα δύο σενάρια έως το 2100
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η σχετική στάθμη της θάλασσας στη Δήλο θα συνεχίσει να αυξάνεται τις επόμενες δεκαετίες.
Στο αισιόδοξο σενάριο, η άνοδος αναμένεται να φτάσει τα 48 εκατοστά έως το 2100, ενώ στο δυσμενές σενάριο μπορεί να αγγίξει τα 87 εκατοστά. Οι προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες δείχνουν ότι η διαδικασία έχει ήδη δρομολογηθεί, καθώς η μεγάλη θερμοχωρητικότητα των ωκεανών διατηρεί την τάση ανόδου της στάθμης της θάλασσας ακόμη και σε περίπτωση άμεσης μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Οι επιπτώσεις στον αρχαιολογικό χώρο
Η μακροχρόνια παρακολούθηση του νησιού καταγράφει μια σειρά από επιπτώσεις που αναμένεται να επηρεάσουν τόσο το φυσικό τοπίο όσο και τα μνημεία της Δήλου.
Μεταξύ άλλων, οι επιστήμονες προβλέπουν:
- Υποχώρηση της ακτογραμμής μπροστά από την αρχαία πόλη προς την ενδοχώρα.
- Επέκταση του υγροτόπου που βρίσκεται πίσω από το λιμάνι.
- Πλήρη βύθιση αρχαίων λιμενικών κατασκευών που σήμερα παραμένουν μερικώς ορατές.
- Συχνότερες εποχικές ή και μόνιμες πλημμύρες σε τμήματα του αρχαιολογικού χώρου που είναι σήμερα προσβάσιμα στους επισκέπτες.
Τα μέτρα προσαρμογής που εξετάζονται
Οι επιστήμονες και οι αρμόδιοι φορείς εξετάζουν ήδη πιθανές παρεμβάσεις για τον περιορισμό των επιπτώσεων.
Ο προϊστάμενος της Εφορίας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Δημήτρης Αθανασούλης, πρότεινε την εκπόνηση εξειδικευμένων ακτομηχανικών μελετών, τη δημιουργία τεχνητών υφάλων και την ενίσχυση των λιβαδιών ποσειδωνίας, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικά αναχώματα έναντι του κυματισμού.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Συνολάκη, εξετάζεται και η δυνατότητα κατασκευής προστατευτικών τοιχίων σε επιλεγμένα σημεία της ακτογραμμής, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Η περίπτωση της Δήλου αναδεικνύει με ιδιαίτερα συμβολικό τρόπο το αυξανόμενο κόστος της κλιματικής κρίσης για την πολιτιστική κληρονομιά, καθώς η προστασία ιστορικών μνημείων μετατρέπεται πλέον σε ζήτημα όχι μόνο αρχαιολογικής διαχείρισης, αλλά και κλιματικής ανθεκτικότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- To ΑΙ ίσως είναι έτοιμο να διαχειριστεί τα χρήματά σας – Πρέπει να το επιτρέψετε;
- Μουλάς (LAMDA Development): To The Ellinikon επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο που ζούμε στις πόλεις του μέλλοντος
- Leadership in Motion: Νέο τεύχος Fortune με τις πιο Ισχυρές Γυναίκες στις Επιχειρήσεις
- Panathēnea Festival 2026: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη «χτίζει» ξανά το μέλλον του Finance
