ΗΠΑ – Ιράν: Υπογράφηκε το πρώτο κείμενο, αλλά τα δύσκολα τώρα αρχίζουν – Τι προβλέπεται

• Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά.
• Η επίσημη τελετή αναμένεται την Παρασκευή στη Γενεύη.
• Το μνημόνιο αποτελεί γενικό πλαίσιο, με τις κρίσιμες λεπτομέρειες να παραπέμπονται σε τεχνικές διαπραγματεύσεις.
• Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
• Το Ισραήλ και οι εξελίξεις στον Λίβανο εξακολουθούν να αποτελούν παράγοντες αβεβαιότητας.

Η Ουάσιγκτον επιβεβαιώνει ότι η προκαταρκτική συμφωνία με την Τεχεράνη αποτελεί πλέον γεγονός, ωστόσο το περιεχόμενό της εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα και διαφορετικές ερμηνείες.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι το αρχικό κείμενο έχει ήδη υπογραφεί ηλεκτρονικά, ενώ η επίσημη τελετή αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στη Γενεύη.

Όπως δήλωσε, πρόκειται για ένα «πολύ ισχυρό έγγραφο», εκφράζοντας παράλληλα την πρόθεση της αμερικανικής κυβέρνησης να δημοσιοποιήσει σύντομα το περιεχόμενό του.

Ηλεκτρονικές υπογραφές και ένα σύντομο μνημόνιο

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, το μνημόνιο έχει ήδη υπογραφεί από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.

Ο Βανς επιχείρησε πάντως να χαμηλώσει τον πήχη των προσδοκιών, εξηγώντας ότι το κείμενο αποτελεί περισσότερο ένα γενικό πλαίσιο αρχών παρά μια ολοκληρωμένη συμφωνία.

Όπως ανέφερε, το μνημόνιο εκτείνεται σε μόλις μιάμιση σελίδα και οι περισσότερες ουσιαστικές πτυχές θα καθοριστούν κατά τη διάρκεια των τεχνικών συνομιλιών που ξεκινούν άμεσα.

Ορμούζ και πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο

Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι το πλαίσιο προβλέπει:

• Τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού ιρανικών λιμένων.
• Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
• Παράταση της εκεχειρίας για επιπλέον 60 ημέρες.
• Έναρξη νέου κύκλου διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Παρόλα αυτά, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να δίνουν διαφορετικές ερμηνείες σε κρίσιμες παραμέτρους της συμφωνίας.

Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα λειτουργήσουν χωρίς περιορισμούς και χωρίς διόδια, ενώ από την Τεχεράνη έχουν διαρρεύσει πληροφορίες που αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο διατήρησης ορισμένων χρεώσεων ή υπηρεσιακών τελών.

Παράλληλα, η άρση κυρώσεων και η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων συνδέονται άμεσα με την τήρηση των δεσμεύσεων που θα αναλάβει η Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Η δυσπιστία της Τεχεράνης

Παρά τη συμφωνία για παύση των εχθροπραξιών, το Ιράν εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στις προθέσεις της Ουάσιγκτον.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί επιβεβαίωσε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις τερματίζονται, αποδίδοντας την εξέλιξη στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Κατάρ.

Την ίδια στιγμή, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών υπογράμμισε ότι εξακολουθεί να υπάρχει βαθιά δυσπιστία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία μόνο ως ένα πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης.

Ο παράγοντας Ισραήλ παραμένει κρίσιμος

Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα αφορά τη στάση του Ισραήλ και τις εξελίξεις στον Λίβανο.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να επιτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν, ανεξαρτήτως της συμφωνίας που θα υπογραφεί.

Παράλληλα, επανέλαβε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα διατηρήσουν την παρουσία τους σε περιοχές ασφαλείας στον Λίβανο, τη Συρία και τη Γάζα όσο αυτό κρίνεται αναγκαίο.

Οι συγκρούσεις στον νότιο Λίβανο συνεχίστηκαν και μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, γεγονός που υπενθυμίζει ότι η αποκλιμάκωση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν αρκεί από μόνη της για να σταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή.

Διεθνής στήριξη με προϋποθέσεις

Η συμφωνία έχει λάβει θετικά σχόλια από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες βλέπουν σε αυτήν μια ευκαιρία αποκλιμάκωσης.

Οι ηγέτες της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας επανέλαβαν ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, αφήνοντας ταυτόχρονα ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης κυρώσεων εφόσον υπάρξει πλήρης συμμόρφωση της Τεχεράνης.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό, καθώς οι τεχνικές διαπραγματεύσεις θα αποκαλύψουν αν η σημερινή συμφωνία αποτελεί την απαρχή μιας πιο μόνιμης διπλωματικής διευθέτησης ή απλώς μια προσωρινή ανακωχή σε μία από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πρόωρη αποπληρωμή 6,9 δισ. ευρώ από τα μνημονιακά δάνεια – Νέο μήνυμα στις αγορές
• ΔΝΤ: Ζοφερή πρόβλεψη για το χρέος της ΕΕ – Πώς «σώζεται» η Ελλάδα 
• UBS: Το Ορμούζ ανοίγει ξανά, ο πληθωρισμός υποχωρεί – Ποιοι κερδίζουν μετά τον πόλεμο