Ορμούζ μετά τον πόλεμο: Το μεγάλο στοίχημα για πετρέλαιο, ναυτιλία και αγορές
- Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν προβλέπει ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ για 60 ημέρες.
- Η Τεχεράνη αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου.
- Η κυβέρνηση Τραμπ απορρίπτει κάθε σενάριο «διοδίων» στη στρατηγική θαλάσσια αρτηρία.
- Εξετάζονται σχέδια συνοδείας πλοίων από αμερικανικά πολεμικά πλοία.
Η ελεύθερη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ διασφαλίζεται μόνο για τις επόμενες 60 ημέρες, σύμφωνα με το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη, αφήνοντας ανοικτό το ερώτημα για το τι θα συμβεί μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.
Το συγκεκριμένο σημείο της συμφωνίας έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία σε ναυτιλιακές εταιρείες, ασφαλιστικούς ομίλους και αγορές ενέργειας, καθώς το Ιράν δεν αποκλείει την επιβολή τελών διέλευσης όταν ολοκληρωθούν οι δίμηνες διαπραγματεύσεις.
Το επίμαχο σημείο της συμφωνίας
Στο κείμενο του μνημονίου αναφέρεται ότι το Ιράν δεσμεύεται να διασφαλίσει την «ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση για 60 ημέρες».
Η αναφορά σε συγκεκριμένο χρονικό όριο θεωρείται κρίσιμη, καθώς υποδηλώνει ότι το καθεστώς που θα ισχύσει μετά το πέρας των δύο μηνών παραμένει ανοιχτό προς διαπραγμάτευση.
Τη θέση αυτή ενίσχυσε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να επιστρέψουν στις προπολεμικές συνθήκες, αφήνοντας σαφείς αιχμές για πιθανή επιβολή χρεώσεων στο μέλλον.
Για την Τεχεράνη, η στρατηγική σημασία που απέκτησε το Ορμούζ κατά τη διάρκεια της κρίσης μπορεί πλέον να μετατραπεί σε διαπραγματευτικό και οικονομικό εργαλείο.
Η Ουάσιγκτον απορρίπτει τα «διόδια»
Στον Λευκό Οίκο η προοπτική επιβολής τελών αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερο προβληματισμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί την επιβολή διοδίων σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη, μέσω της οποίας μεταφέρεται κρίσιμο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής παραγωγής.
Ωστόσο, το ίδιο το κείμενο της συμφωνίας δεν παρέχει μόνιμες εγγυήσεις για το καθεστώς ελεύθερης διέλευσης, γεγονός που σημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις των επόμενων 60 ημερών θα είναι καθοριστικές.
Τα βασικά ανοικτά μέτωπα
- Πιθανή επιβολή τελών διέλευσης από το Ιράν.
- Το μόνιμο καθεστώς λειτουργίας των Στενών μετά τις 60 ημέρες.
- Η ασφάλεια των εμπορικών πλοίων.
- Το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς πετρελαίου.
- Ο ρόλος των ΗΠΑ στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας.
Το σχέδιο συνοδείας πλοίων από τις ΗΠΑ
Παράλληλα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει μέτρα για την ταχύτερη αποκατάσταση της εμπορικής κίνησης στην περιοχή.
Μεταξύ των σεναρίων που συζητούνται βρίσκεται η παροχή συνοδείας σε δεξαμενόπλοια από αμερικανικά πολεμικά πλοία, με στόχο να μειωθεί το ρίσκο για πλοιοκτήτες και ασφαλιστικές εταιρείες.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξετάζεται ακόμη και η δημιουργία ενός συστήματος προτεραιότητας διέλευσης για πλοία που θα συμμετέχουν στο συγκεκριμένο σχήμα ασφαλείας.
Η εικόνα στην περιοχή απέχει πάντως από την κανονικότητα. Περίπου 500 πλοία, ανάμεσά τους σχεδόν 220 δεξαμενόπλοια, παραμένουν στην ευρύτερη περιοχή αναμένοντας περισσότερη σαφήνεια για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας.
Γιατί το Ορμούζ παραμένει το κλειδί της παγκόσμιας οικονομίας
Πριν από τη σύγκρουση, περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ.
Οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς λειτουργίας τους έχει άμεσες επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας, στα ναύλα, στο κόστος ασφάλισης και τελικά στον παγκόσμιο πληθωρισμό.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Maersk, Βίνσεντ Κλερκ, προειδοποίησε ότι η μετατροπή μιας διεθνούς θαλάσσιας αρτηρίας σε μηχανισμό είσπραξης τελών θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο για το παγκόσμιο εμπόριο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Ξέσπασμα Τραμπ: «Ανόητοι αυτοί που νομίζουν ότι δεν ήμουν αρκετά αυστηρός με το Ιράν»
- Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Τι κερδίζει και τι χάνει κάθε πλευρά στο deal των 14 σημείων (vid)
- Νέα εποχή στη Fed: Ο Κέβιν Γουόρς «σβήνει» τη γλώσσα Πάουελ και ανησυχεί τις αγορές
- Χρυσή Βίζα, φορολογικά κίνητρα και lifestyle: Γιατί η Ελλάδα «κερδίζει» τους πλούσιους του κόσμου
