Προϋπολογισμός ΕΕ: Ξεκινά η μάχη των 2 τρισ. ευρώ – Οι «φειδωλοί» πιέζουν για περικοπές – Τι προβλέπεται για την Ελλάδα

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματεύεται τον νέο επταετή προϋπολογισμό 2028-2034, με την πρόταση της Κομισιόν να προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ.
• Οι «φειδωλές» χώρες, με επικεφαλής τη Γερμανία, ζητούν σημαντικές περικοπές, ενώ η Κομισιόν επιμένει στην ενίσχυση της άμυνας και της ανταγωνιστικότητας.
• Η Ελλάδα προβλέπεται να λάβει 49,2 δισ. ευρώ στο πλαίσσιο του νέου Εθνικού και Περιφερειακού Σχεδίου Εταιρικής Σχέσης για την περίοδο 2028-2034.

Με την αντίστροφη μέτρηση για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034 να έχει αρχίσει, οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών για το τελικό ύψος των δαπανών παραμένουν σημαντικές.

Η διαπραγμάτευση έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, καθώς η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει χρηματοδότηση ύψους 49,2 δισ. ευρώ για τη χώρα μέσω του νέου Σχεδίου Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης. Ωστόσο, το τελικό ύψος του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, όπως και η οριστική κατανομή των πόρων, θα καθοριστούν μόνο μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων μεταξύ των 27 κρατών-μελών.

Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου, η Ιρλανδία, η οποία ανέλαβε την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ από την 1η Ιουλίου, καλείται να οδηγήσει τις διαπραγματεύσεις σε συμφωνία έως το τέλος του 2026, ώστε οι απαραίτητες νομοθετικές διαδικασίες να ολοκληρωθούν μέσα στο 2027 και οι νέες χρηματοδοτήσεις να ξεκινήσουν από τον Ιανουάριο του 2028.

Στο τραπέζι βρίσκεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για έναν προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ, έναντι περίπου 1,2-1,3 τρισ. ευρώ της τρέχουσας δημοσιονομικής περιόδου.

Οι «φειδωλές» χώρες ζητούν βαθύτερες περικοπές

Σε μια προσπάθεια συμβιβασμού, η απερχόμενη Κυπριακή Προεδρία πρότεινε περικοπή των συνολικών δαπανών κατά 32,8 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 2% σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν.

Η πρόταση, ωστόσο, δεν έπεισε τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες – Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Φινλανδία, Δανία και Σουηδία – οι οποίες επιμένουν σε πολύ μεγαλύτερη περιστολή των δαπανών.

Η Γερμανία, ως ο μεγαλύτερος καθαρός συνεισφέρων στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, φέρεται να ζητά περικοπές ύψους περίπου 400 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με έγγραφο της γερμανικής κυβέρνησης που επικαλείται το Reuters, η αρχική πρόταση της Κομισιόν θα οδηγούσε την ετήσια γερμανική εισφορά σε περισσότερα από 50 δισ. ευρώ, ενώ ακόμη και μετά από περικοπή 400 δισ. ευρώ, ο νέος προϋπολογισμός θα εξακολουθούσε να είναι υψηλότερος κατά περίπου 27% σε σχέση με τον σημερινό.

Οι νέες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σε πραγματικούς όρους, πάντως, η αύξηση του προϋπολογισμού είναι μικρότερη από αυτή που δείχνουν τα ονομαστικά μεγέθη. Σε σταθερές τιμές του 2025, οι δαπάνες για την περίοδο 2028-2034 υπολογίζονται περίπου στα 1,7 τρισ. ευρώ, ποσό που περιλαμβάνει και την αποπληρωμή των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης, τα οποία δεν αφορούν νέες χρηματοδοτήσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η αύξηση των συνολικών πόρων αντανακλά τις νέες προτεραιότητες της Ένωσης, όπως η ενίσχυση της άμυνας, της ενεργειακής ασφάλειας, της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της πράσινης μετάβασης, σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών και εμπορικών πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία.

Ο επίτροπος Προϋπολογισμού Πιοτρ Σεραφίν έχει προειδοποιήσει ότι ένας πιο περιορισμένος προϋπολογισμός δεν συνεπάγεται απαραίτητα έναν πιο σύγχρονο προϋπολογισμό, επισημαίνοντας ότι οι πρώτες περικοπές κινδυνεύουν να πλήξουν ακριβώς τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άμυνα, συνοχή και αγροτική πολιτική στο επίκεντρο

Η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει σημαντική ενίσχυση των κονδυλίων για την ανταγωνιστικότητα, την έρευνα, την άμυνα και τη διαστημική δραστηριότητα, καθώς και πρόσθετους πόρους για τα ερευνητικά προγράμματα μέσω του Horizon Europe και για την πράσινη μετάβαση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Παράλληλα, περίπου 300 δισ. ευρώ προορίζονται για τη στήριξη των αγροτικών εισοδημάτων μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ενώ περίπου 450 δισ. ευρώ προβλέπονται για τις πολιτικές συνοχής, μέσω των αναπτυξιακών ταμείων και του Κοινωνικού Ταμείου.

Το νέο μοντέλο χρηματοδότησης και η Ελλάδα

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφορά την ενοποίηση των χρηματοδοτήσεων για τη συνοχή, τη γεωργία και τη μετανάστευση σε ένα ενιαίο Σχέδιο Εθνικής και Περιφερειακής Εταιρικής Σχέσης για κάθε κράτος-μέλος.

Το νέο μοντέλο ακολουθεί τη φιλοσοφία των εθνικών σχεδίων του Ταμείου Ανάκαμψης, συνδέοντας τις επενδύσεις με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις, με στόχο μεγαλύτερη ευελιξία και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Με βάση την πρόταση της Κομισιόν, η Ελλάδα προβλέπεται να λάβει συνολικά 49,2 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034 μέσω του νέου αυτού μηχανισμού.

Η τελική απόφαση απαιτεί ομοφωνία

Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ενταθούν τους επόμενους μήνες, καθώς η έγκριση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου απαιτεί ομοφωνία των 27 κρατών-μελών και τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Από τη μία πλευρά, οι χώρες του Βορρά επιμένουν σε περιορισμό των δαπανών, ενώ από την άλλη, κράτη-μέλη που δίνουν έμφαση στην πολιτική συνοχής, στην αγροτική ανάπτυξη και στις νέες κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες υποστηρίζουν ότι η Ένωση χρειάζεται έναν προϋπολογισμό που να ανταποκρίνεται στις αυξημένες προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.

Η κρίσιμη πολιτική διαπραγμάτευση αναμένεται να κορυφωθεί στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, όπου η Ιρλανδική Προεδρία θα επιχειρήσει να διαμορφώσει τον συμβιβασμό που θα ανοίξει τον δρόμο για την έγκριση του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ρωσικό πετρέλαιο: Ποιοι Έλληνες εφοπλιστές ήταν οι μεγάλοι κερδισμένοι – Έσοδα 4 δισ. δολαρίων
• Κίνα και ΕΕ ιδρύουν νέο μηχανισμό για εμπόριο και επενδύσεις
• Ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόωρης αποχώρησης από την ΕΚΤ για Λαγκάρντ – Στο τραπέζι η εμπλοκή της στις γαλλικές εκλογές