Αλέξιος Βανδώρος: Η σημασία της στιγμής για μια μεγάλη απόφαση
Υπάρχει μια στιγμή που προηγείται κάθε επιτυχημένης επένδυσης, κάθε επιχειρηματικής κίνησης, κάθε επαγγελματικής στροφής και κάθε μεγάλης αλλαγής στη ζωή. Δεν είναι η στιγμή του σχεδιασμού, ούτε της στρατηγικής. Είναι η στιγμή της απόφασης.
Και μπορεί να ζούμε σε έναν κόσμο που μετρά τα πάντα με δείκτες απόδοσης, στόχους και αποτελέσματα, ο Αλέξιος Βανδώρος όμως επιλέγει να στρέψει τη συζήτηση αλλού. Ο δημιουργός του Game of Money και συνδιαμορφωτής της εκπαιδευτικής πορείας του ΑποφασίΖΩ, ένας πολυπράγμων επιχειρηματίας που δραστηριοποιείται ταυτόχρονα στον χώρο των επενδύσεων και της εκπαίδευσης, υποστηρίζει ότι οι μεγαλύτερες νίκες κερδίζονται στις εσωτερικές συγκρούσεις που καλούμαστε να ξεπεράσουμε.
Στη συζήτησή μας για το Fortune Greece, δεν αναφέρεται τόσο σε επενδυτικές στρατηγικές ή επιχειρηματικά μοντέλα, όσο στην εσωτερική ανθεκτικότητα, την αυτογνωσία, την αξία που αποδίδουμε στον εαυτό μας και την ικανότητα να επιλέγουμε ποιοι πραγματικά θέλουμε να γίνουμε.
Από τις επενδύσεις και την οικονομική παιδεία μέχρι την ηγεσία, την πατρότητα και την αναζήτηση νοήματος, η συνέντευξη που ακολουθεί φωτίζει μια διαφορετική οπτική για την επιτυχία. Μια οπτική που δεν μετριέται σε χρήματα, τίτλους ή επιτεύγματα, αλλά στις σχέσεις που χτίζουμε και στο αποτύπωμα που αφήνουμε πίσω μας.
Στην επιχειρηματικότητα συχνά λέμε ότι η επιτυχία κρίνεται από τη στρατηγική. Εσείς επιμένετε ότι κρίνεται πολύ νωρίτερα, τη στιγμή της απόφασης. Τι σας έχει διδάξει η δική σας πορεία γι’ αυτή τη διαφορά;
Δεν έχω μετανιώσει ποτέ για μια δύσκολη απόφαση που πήρα. Έχω μετανιώσει, όμως, για εκείνες που άργησα να πάρω. Όταν είσαι νέος πιστεύεις ότι η ζωή αλλάζει όταν βρεις τη σωστή ευκαιρία. Μεγαλώνοντας καταλαβαίνεις ότι η ζωή αλλάζει όταν γίνεις ο άνθρωπος που μπορεί να αναγνωρίσει την ευκαιρία και να τη διεκδικήσει.
Η δική μου διαδρομή, από την αρχιτεκτονική και την επιχειρηματικότητα μέχρι τις επενδύσεις και την εκπαίδευση χιλιάδων ανθρώπων, δεν υπήρξε μια ευθεία γραμμή επιτυχιών. Ήταν μια ακολουθία αποφάσεων. Κάποιες δικαιώθηκαν, κάποιες όχι. Όλες, όμως, με διαμόρφωσαν.
Με τα χρόνια κατάλαβα ότι η μεγαλύτερη απώλεια δεν είναι ένα λάθος βήμα. Είναι να περιορίζεις τις δυνατότητές σου επειδή φοβήθηκες να τολμήσεις. Να συμβιβάζεσαι με μια εκδοχή του εαυτού σου μικρότερη από εκείνη που θα μπορούσες να εξελίξεις.
Αυτό συναντώ συχνά και σε όσους γνωρίζω μέσα από το ΑποφασίΖΩ. Οι περισσότεροι δεν έχουν ανάγκη από περισσότερη γνώση. Έχουν ανάγκη να ξαναβρούν την πίστη στις δυνατότητές τους και να θυμηθούν ότι η δύναμη της αλλαγής δεν βρίσκεται έξω από αυτούς, αλλά μέσα τους.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι η πραγματική επιτυχία δεν γεννιέται τη μέρα που κατακτάς έναν στόχο. Γεννιέται τη στιγμή που αναλαμβάνεις πλήρως την ευθύνη της ζωής σου. Τη στιγμή που σταματάς να περιμένεις να αλλάξουν οι συνθήκες και επιλέγεις να αλλάξεις εσύ. Και όταν συμβεί αυτό, μεταμορφώνονται ταυτόχρονα οι σχέσεις σου, η οικογένειά σου, ο τρόπος που ηγείσαι, δημιουργείς και προσφέρεις.
Ίσως αυτή να είναι η πιο σημαντική ανακάλυψη της δικής μου πορείας: η επιτυχία δεν είναι ένας προορισμός. Είναι η φυσική συνέπεια της απόφασης να γίνεις κάθε μέρα λίγο καλύτερος από αυτόν που ήσουν χθες.
Μέσα από το Game of Money και το ΑποφασίΖΩ έχετε έρθει σε επαφή με χιλιάδες ανθρώπους. Υπάρχει κάποιο κοινό μοτίβο αποφάσεων ή συμπεριφορών που βλέπετε να επαναλαμβάνεται και τελικά να κοστίζει ακριβά σε καριέρα, σχέσεις και προσωπική εξέλιξη;
Όσο περνούν τα χρόνια, συνειδητοποιώ ότι οι άνθρωποι σπάνια καταστρέφουν τη ζωή τους από μία λάθος απόφαση. Τη μικραίνουν από τις αποφάσεις που δεν παίρνουν ποτέ.
Έχω γνωρίσει άτομα με εξαιρετικές ικανότητες που δεν πίστεψαν ποτέ πραγματικά στις δυνάμεις τους, που έμειναν σε δουλειές που δεν τους εξέφραζαν, σε σχέσεις που είχαν τελειώσει μέσα τους, σε όνειρα που τα ανέβαλλαν διαρκώς περιμένοντας την «κατάλληλη στιγμή». Και ξέρετε κάτι; Η κατάλληλη στιγμή σχεδόν ποτέ δεν έρχεται. Τη δημιουργούμε εμείς, όταν αποφασίζουμε να πάψουμε να ζούμε με φόβο.
Αυτό που με συγκλονίζει περισσότερο είναι ότι σχεδόν κανείς δεν έρχεται στα σεμινάριά μας ζητώντας απλώς περισσότερα χρήματα ή μεγαλύτερη επιτυχία. Πίσω από κάθε στόχο κρύβεται η βαθύτερη ανάγκη να νιώσει «αρκετός». Να αγαπήσει ξανά τον εαυτό του. Να πάψει να ζει τη ζωή που περίμεναν οι άλλοι από εκείνον και να αρχίσει να ζει όπως ο ίδιος ονειρεύεται.
Έχω δει ανθρώπους να δακρύζουν, όχι επειδή άκουσαν μια σπουδαία θεωρία, αλλά επειδή, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, ένιωσαν ότι τους «είδαν» πραγματικά. Εκείνες τις στιγμές δεν αλλάζουν μόνο εκείνοι, αλλά κι εγώ μαζί τους. Μου θυμίζουν ότι πίσω από κάθε επαγγελματικό τίτλο, κάθε οικονομικό στόχο και κάθε κοινωνική επιτυχία υπάρχει ένας άνθρωπος που θέλει να νιώσει ότι αξίζει.
Αυτός είναι ο λόγος που υπάρχουμε στο ΑποφασίΖΩ. Δεν πιστεύουμε ότι ο άνθρωπος αλλάζει επειδή μαθαίνει κάτι καινούριο, αλλά όταν αρχίζει να βλέπει διαφορετικά τον εαυτό του. Από εκείνη τη στιγμή αλλάζουν οι αποφάσεις του, οι σχέσεις του και ολόκληρη η ζωή του. Για μένα, αυτή είναι η μεγαλύτερη μορφή επιτυχίας: να βοηθήσεις έναν άνθρωπο να θυμηθεί ότι ήταν πάντα πολύ περισσότερος απ’ όσο πίστευε.
Βρισκόμαστε στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, της υπερπληροφόρησης και της διαρκούς αλλαγής. Ποιες θεωρείτε ότι θα είναι οι ανθρώπινες δεξιότητες που δεν θα μπορούν εύκολα να αντιγραφούν από μια μηχανή και θα καθορίσουν τους ηγέτες της επόμενης δεκαετίας;
Δεν φοβάμαι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα γίνει πιο ανθρώπινη. Φοβάμαι μήπως ο άνθρωπος γίνει πιο μηχανικός.
Ζούμε σε μια εποχή όπου η πληροφορία είναι άφθονη, οι απαντήσεις βρίσκονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και η τεχνολογία εξελίσσεται με ρυθμούς που πριν από λίγα χρόνια έμοιαζαν αδιανόητοι. Όμως όσο περισσότερο εξελίσσονται οι μηχανές, τόσο περισσότερο πιστεύω ότι θα αναδεικνύεται η αξία εκείνων που παραμένουν βαθιά άνθρωποι.
Υπάρχει μια φράση του Αντρέ Μπρετόν που αγαπώ ιδιαίτερα: «Ο άνθρωπος είναι η απάντηση, όποια κι αν είναι η ερώτηση». Και πιστεύω ότι ποτέ άλλοτε αυτή η φράση δεν ήταν τόσο επίκαιρη.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αναλύσει δεδομένα, να γράψει κείμενα και να πάρει αποφάσεις με βάση αλγορίθμους. Δεν θα μπορέσει όμως ποτέ να αγαπήσει, να εμπνεύσει έναν άνθρωπο να πιστέψει ξανά στον εαυτό του. Δεν θα μπορέσει να προσφέρει ελπίδα, να συγχωρήσει, να αγκαλιάσει κάποιον που πονά ή να δημιουργήσει εκείνο το ασφαλές περιβάλλον μέσα στο οποίο ένας άνθρωπος τολμά να ανθίσει.
Αυτός είναι και ο λόγος που στο ΑποφασίΖΩ επιμένουμε ότι κάθε άνθρωπος έχει ανάγκη από περισσότερη σύνδεση. Με τον εαυτό του, με τις αξίες του, με εκείνους που αγαπά, με τον σκοπό της ζωής του. Γιατί όταν υπάρχει αυτή η σύνδεση, οι αποφάσεις αποκτούν καθαρότητα, οι σχέσεις αποκτούν βάθος και η επιτυχία αποκτά νόημα. Πιστεύω ότι οι ηγέτες της επόμενης δεκαετίας δεν θα είναι όσοι γνωρίζουν περισσότερα από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά όσοι θα αγαπούν περισσότερο.
Έχοντας εκπαιδεύσει χιλιάδες ανθρώπους γύρω από το χρήμα και τις επενδύσεις, ποια χαρακτηριστικά βλέπετε να ξεχωρίζουν εκείνους που χτίζουν μακροπρόθεσμο πλούτο από εκείνους που, παρά τις ευκαιρίες που έχουν μπροστά τους, μένουν στάσιμοι;
Έχω καταλήξει να πιστεύω ότι ο μεγαλύτερος πλούτος ενός ανθρώπου δεν είναι ο τραπεζικός του λογαριασμός. Είναι η εικόνα που έχει για την αξία του.
Τα τελευταία χρόνια είχα την ευλογία να συναντήσω χιλιάδες κόσμο. Κάποιοι ξεκινούσαν με σημαντικά εφόδια, άλλοι σχεδόν από το μηδέν. Εκείνο όμως που τελικά καθόριζε την πορεία τους ήταν το κατά πόσο πίστευαν ότι δικαιούνται να διεκδικήσουν μια μεγαλύτερη εκδοχή της ζωής τους.
Τα χρήματα λειτουργούν σαν μεγεθυντικός φακός. Δεν σε μεταμορφώνουν· φανερώνουν αυτό που ήδη υπάρχει μέσα σου. Αν υπάρχει φόβος, τον ενισχύουν. Αν υπάρχει ανασφάλεια, την κάνουν πιο έντονη. Αν όμως υπάρχουν γενναιοδωρία, αίσθημα προσφοράς και διάθεση για πρόοδο, τότε μετατρέπονται σε εργαλείο με ουσιαστικό θετικό αντίκτυπο.
Μέσα από το Game of Money μιλάμε για οικονομικό αλφαβητισμό, επενδύσεις και ευημερία. Μέσα από το ΑποφασίΖΩ, αγγίζουμε κάτι ακόμη βαθύτερο: την ανθρώπινη αξία.
Επειδή αν ένας άνθρωπος δεν αναγνωρίσει πρώτα την αξία που ήδη κρύβει μέσα του, δύσκολα θα μπορέσει να δημιουργήσει διαχρονική αξία και για τους άλλους.
Η εμπειρία μου έχει δείξει ότι οι άνθρωποι που χτίζουν πραγματικό, μακροπρόθεσμο πλούτο έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό. Δεν κυνηγούν τα χρήματα ως αυτοσκοπό. Δημιουργούν αξία. Λύνουν προβλήματα. Χτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης. Σκέφτονται μακροπρόθεσμα. Και κυρίως, συνεχίζουν να εξελίσσονται ως άνθρωποι. Γιατί γνωρίζουν ότι η μεγαλύτερη επένδυση δεν είναι ποτέ αυτή που κάνεις σε μια επιχείρηση ή σε ένα ακίνητο. Είναι αυτή που κάνεις στον εαυτό σου. Στο τέλος της ημέρας, ο πλούτος δεν μετριέται μόνο από όσα έχεις αποκτήσει. Μετριέται από τις ζωές που άγγιξες, την αξία που δημιούργησες και την αγάπη που άφησες πίσω σου. Γιατί αυτά είναι τα μόνα που δεν χάνουν ποτέ την αξία τους.
Διοικείτε επιχειρήσεις σε διαφορετικούς κλάδους και παράλληλα εκπαιδεύετε ανθρώπους στη λήψη αποφάσεων. Υπήρξε κάποια στιγμή στην επαγγελματική σας πορεία όπου χρειάστηκε να εφαρμόσετε τις αρχές του ΑποφασίΖΩ στον ίδιο σας τον εαυτό, παίρνοντας μια δύσκολη ή αντιδημοφιλή απόφαση;
Αν υπάρχει κάτι που έχω μάθει όλα αυτά τα χρόνια είναι ότι δεν μπορείς να διδάσκεις το θάρρος και οτιδήποτε άλλο, αν δεν είσαι διατεθειμένος να το εφαρμόζεις πρώτος. Υπήρξαν αρκετές στιγμές στην πορεία μου που χρειάστηκε να πάρω αποφάσεις οι οποίες δεν ήταν δημοφιλείς. Επιλογές που δεν εξυπηρετούσαν το πρόσκαιρο κέρδος, αλλά ήταν απόλυτα ευθυγραμμισμένες με τις αρχές μου. Και κάθε φορά υπήρχε τίμημα. Κανείς όμως δεν μας μιλά για το κόστος τού να προδώσεις τον εαυτό σου.
Το πιο δύσκολο δεν ήταν να αλλάξω στρατηγική, αλλά να αποδεχτώ ότι όσο εξελίσσεσαι, μεταβάλλονται και οι σχέσεις γύρω σου. Κάποιοι θα κατανοήσουν το όραμά σου, κάποιοι θα απομακρυνθούν και άλλοι θα σε κρίνουν. Είναι το αναπόφευκτο τίμημα κάθε ουσιαστικής αλλαγής.
Μία από τις ερωτήσεις που δέχομαι συχνότερα είναι αν πιστεύω πραγματικά στη μέθοδο του ΑποφασίΖΩ. Η αλήθεια είναι ότι η ζωή δεν μου άφησε ποτέ περιθώριο να μην πιστέψω.
Στις πιο απαιτητικές περιόδους μου δεν λειτούργησε ως θεωρία ή εκπαιδευτικό εργαλείο. Ήταν η πυξίδα που με βοήθησε να σταθώ όρθιος, να ξαναβρώ την ισορροπία μου, να αναλάβω την ευθύνη των επιλογών μου χωρίς να αναζητώ ενόχους στις συνθήκες και, κυρίως, να διατηρήσω τον σεβασμό προς τον άνθρωπο που έβλεπα κάθε πρωί στον καθρέφτη.
Κοιτάζοντας πίσω, δεν νιώθω ευγνωμοσύνη για τις εύκολες επιλογές, αλλά για εκείνες που με δοκίμασαν. Αυτές ήταν που με ωρίμασαν. Με δίδαξαν ότι η αγάπη είναι και ευθύνη· είναι η ικανότητα να θέτεις όρια, να υπερασπίζεσαι όσα έχουν πραγματική σημασία για σένα και να βρίσκεις το θάρρος να λες «όχι» σε οτιδήποτε σε απομακρύνει από τον άνθρωπο που θέλεις να γίνεις.
Τα χρήματα είναι ένας μεγεθυντικός φακός. Δεν αλλάζουν τον άνθρωπο· αποκαλύπτουν αυτό που ήδη υπάρχει μέσα του.
Βλέπουμε συχνά ανθρώπους να πετυχαίνουν όλους τους επαγγελματικούς τους στόχους και παρ’ όλα αυτά να νιώθουν ένα επίμονο κενό. Γιατί πιστεύετε ότι η εξωτερική επιτυχία αποτυγχάνει τόσο συχνά να μεταφραστεί σε εσωτερική πληρότητα;
Δεν πιστεύω ότι οι άνθρωποι υποφέρουν επειδή δεν έχουν αρκετή επιτυχία, αλλά όταν αυτή γίνεται υποκατάστατο της αγάπης.
Έχω γνωρίσει ανθρώπους που απέκτησαν περισσότερα χρήματα απ’ όσα είχαν ποτέ φανταστεί. Άλλους που έχτισαν σπουδαίες επιχειρήσεις. Άλλους που κατέκτησαν κύρος, αναγνώριση και κοινωνική αποδοχή. Κι όμως, όταν έσβηναν τα φώτα, έμεναν μόνοι με μια βαθιά υπαρξιακή ερώτηση: «Αξίζω, ακόμη κι αν αύριο τα χάσω όλα;»
Η κοινωνία μάς έμαθε να μετράμε την αξία μας μέσα από τα επιτεύγματά μας. Εγώ πιστεύω ότι η αξία του ανθρώπου δεν αυξάνεται όταν πετυχαίνει, ούτε μειώνεται όταν αποτυγχάνει. Είναι έμφυτη. Και όταν κάποιος το συνειδητοποιήσει, σταματά να κυνηγά την επιτυχία ως απόδειξη και αρχίζει να δημιουργεί επειδή έχει κάτι ουσιαστικό να προσφέρει.
Στο ΑποφασίΖΩ λέμε ότι η σημαντικότερη απόφαση που μπορεί να πάρει κανείς είναι να συμφιλιωθεί με το μέσα του. Όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο συνειδητοποιώ ότι οι πιο ευτυχισμένες στιγμές μου δεν συνδέονται με κάποιον μεγάλο επιχειρηματικό στόχο. Συνδέονται με την επαφή με την οικογένειά μου, τους συνεργάτες μου ή με κάποιον που, μετά από ένα σεμινάριο, με αγκάλιασε και μου είπε: «Σήμερα θυμήθηκα ξανά ποιος είμαι». Εκείνες τις στιγμές κατάλαβα ότι κι αν τα επιτεύγματα μπορούν να γεμίσουν το ημερολόγιό σου, μόνο η αγάπη μπορεί να γεμίσει την καρδιά σου.
Εκτός από επιχειρηματίας και εκπαιδευτής, είστε και πατέρας. Αυτός ο ρόλος άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ορίζετε την επιτυχία;
Περισσότερο απ’ όσο θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ.
Για πολλά χρόνια πίστευα ότι επιτυχία σημαίνει να δημιουργείς, να εξελίσσεσαι, να πετυχαίνεις στόχους και να αφήνεις το αποτύπωμά σου στον κόσμο. Και εξακολουθώ να αγαπώ τη δημιουργία· είναι κομμάτι της φύσης μου.
Από τότε όμως που έγινα γονιός, κατάλαβα κάτι που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπω τα πάντα. Τα παιδιά μου δεν χρειάζονται απλώς έναν «επιτυχημένο» πατέρα. Χρειάζονται έναν πατέρα πραγματικά παρόντα, που θα τα ακούει πριν τα συμβουλεύει, θα τα αγκαλιάζει πριν τα διορθώνει και θα τα αγαπά χωρίς να τους ζητά να αποδείξουν οτιδήποτε.
Στην πραγματικότητα, αυτή δεν είναι μόνο ανάγκη των παιδιών, αλλά όλων μας. Να μας δει κάποιος πραγματικά. Να νιώσουμε ότι η αξία μας δεν εξαρτάται από την απόδοσή μας και ότι δεν χρειάζεται να αποδείξουμε πως αξίζουμε να αγαπηθούμε.
Στο ΑποφασίΖΩ πιστεύουμε ότι καθένας από εμάς κρύβει μέσα του μια μοναδική αξία και είμαστε εδώ για να τον βοηθήσουμε να τη θυμηθεί. Γιατί τότε αλλάζει ο τρόπος που αποφασίζει, δημιουργεί, σχετίζεται και τελικά ζει. Αν σήμερα με ρωτούσε κάποιος ποιο θεωρώ το μεγαλύτερο επίτευγμά μου, θα έλεγα ότι θα είναι η μέρα που τα παιδιά μου θα μπορούν να πουν: «Ο πατέρας μας μας έμαθε να αγαπάμε τον εαυτό μας, να αγαπάμε τους άλλους και να μη φοβόμαστε να γίνουμε αυτό που πραγματικά είμαστε». Ίσως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό νόημα της επιτυχίας: να φύγεις από αυτή τη ζωή αφήνοντας περισσότερη αγάπη απ’ όση βρήκες όταν ήρθες.
*Φωτογραφίες: Σύλβια Διαμαντοπούλου
Η συνέντευξη δημοσιεύεται στο νέο τεύχος του Fortune Greece που κυκλοφορεί από την Παρασκευή 17/7 στα περίπτερα.
Δείτε τον χάρτη με τα σημεία πώλησης.
H ON LINE ΕΚΔΟΣΗ TOY FORTUNE GREECE ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ ME ENA ΜΟΝΟ KΛΙΚ ΣΤΟ Fortune Members
