Αλλάζουν οι συναλλαγές με το Δημόσιο: Τα 25 δικαιολογητικά που αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση

Η μεταρρύθμιση για την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών (ν. 5293/2026), η οποία προωθήθηκε με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, προβλέπει την αντικατάσταση 25 από τα συνηθέστερα δικαιολογητικά που ζητούν οι δημόσιες υπηρεσίες με υπεύθυνη δήλωση, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η αλλαγή αυτή οδηγεί στην απλοποίηση περισσότερων από 1.000 διοικητικών διαδικασιών και εκτιμάται ότι θα περιορίσει κατά περίπου 42,5 εκατ. τον αριθμό των δικαιολογητικών που υποβάλλονται κάθε χρόνο από πολίτες και επιχειρήσεις. Τα στοιχεία προκύπτουν από την επεξεργασία των διαδικασιών που περιλαμβάνονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ΜΙΤΟΣ, στο πλαίσιο της διυπουργικής πρωτοβουλίας για την απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών, τον συντονισμό της οποίας έχει αναλάβει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Με βάση τα στοιχεία του ΜΙΤΟΣ, η συγκεκριμένη παρέμβαση επηρεάζει 1.007 από τις περίπου 2.500 διοικητικές διαδικασίες που απαιτούν την υποβολή δικαιολογητικών. Από αυτές, οι 622 αφορούν πολίτες και οι 385 επιχειρήσεις, ενώ η εφαρμογή του μέτρου εκτείνεται σε 32 φορείς του Δημοσίου.

Η βασική αλλαγή αφορά δικαιολογητικά που ήδη βρίσκονται στις βάσεις δεδομένων του Δημοσίου. Έτσι, αντί οι πολίτες ή οι επιχειρήσεις να προσκομίζουν εκ νέου έγγραφα, όπως αντίγραφο ποινικού μητρώου, τίτλους σπουδών, φορολογική ή ασφαλιστική ενημερότητα και βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, θα υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση, ενώ η αναζήτηση και η διασταύρωση των στοιχείων θα πραγματοποιείται από τις αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες.

Τα 25 πιο συνηθισμένα δικαιολογητικά

Πρόκειται για τα δικαιολογητικά, που οι πολίτες καλούνται συχνότερα να αναζητήσουν και να προσκομίσουν στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο:

1 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γέννησης

2 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γάμου

3 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης

4 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης θανάτου

5 Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών

6 Πιστοποιητικό εντοπιότητας

7 Πιστοποιητικό ιθαγένειας

8 Πιστοποιητικό εγγραφής στα μητρώα αρρένων

9 Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας

10 Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης

11 Αντίγραφο ποινικού μητρώου

12 Αντίγραφο τίτλου σπουδών

13 Πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ)

14 Βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο / Βεβαίωση σπουδών

15 Αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας

16 Βεβαίωση φορολογικού μητρώου

17 Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας

18 Βεβαίωση προϋπηρεσίας (e-ΕΦΚΑ)

19 Βεβαίωση χρόνου ανεργίας

20 Αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ

21 Ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας

22 Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης

23 Πιστοποιητικό περί αποποίησης ή μη κληρονομιάς

24 Πιστοποιητικό περί αμφισβήτησης- προσβολής ή μη κληρονομικού δικαιώματος

25 Βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ

Τα δικαιολογητικά που χρησιμοποιούνται περισσότερο

• Το αντίγραφο ποινικού μητρώου απαιτείται σε 293 διαφορετικές διαδικασίες,
• το αντίγραφο τίτλου σπουδών σε 275 διαδικασίες,
• το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας σε 158 διαδικασίες,
• το αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας σε 113 διαδικασίες και
• η βεβαίωση φορολογικού μητρώου σε 100 διαδικασίες.

Οι φορείς που επηρεάζονται περισσότερο

Η μεταρρύθμιση έχει οριζόντιο χαρακτήρα και επηρεάζει συνολικά 32 δημόσιους φορείς. Η μεγαλύτερη επίδραση εντοπίζεται:

• Στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, όπου απλοποιούνται 230 περιπτώσεις προσκόμισης δικαιολογητικών,
• στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με 226,
• στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 135,
• στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με 61 και
• στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με 59.

Τι σημαίνει στην πράξη (Παραδείγματα)

Αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Μέχρι σήμερα, ένας πολίτης που υπέβαλλε αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου έπρεπε να αναζητήσει και να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, ληξιαρχική πράξη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, ληξιαρχική πράξη θανάτου και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών.

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Πλέον, τα 3 αυτά δικαιολογητικά, από τα 13 συνολικά που απαιτούνται, αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος δηλαδή στη συγκεκριμένη διαδικασία είναι 23%

Διόρθωση στοιχείων μητρώου της ΔΥΠΑ

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Ο πολίτης που υπέβαλλε αίτηση για διόρθωση στοιχείων στο μητρώο της ΔΥΠΑ έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ, βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, βεβαίωση φορολογικού μητρώου και πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης.

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα τέσσερα αυτά δικαιολογητικά, από τα 10 συνολικά που απαιτούνται, θα καλύπτονται πλέον με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 40%.

Οριστική τοποθέτηση μόνιμου εκπαιδευτικού Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης μετά από μεταθέσεις και μετατάξεις

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Ο εκπαιδευτικός που ολοκλήρωνε τη διαδικασία οριστικής τοποθέτησης μετά από μετάθεση ή μετάταξη έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης, βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο ή βεβαίωση σπουδών, βεβαίωση χρόνου ανεργίας και πιστοποιητικό εντοπιότητας.

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα τέσσερα αυτά δικαιολογητικά, από τα 15 συνολικά που απαιτούνται, θα αντικαθίστανται από μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 27%.

Άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ)

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Για την έκδοση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ), ο ενδιαφερόμενος έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αντίγραφο ποινικού μητρώου, αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας και αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας.

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα τρία αυτά δικαιολογητικά, από τα 16 συνολικά που απαιτούνται, θα καλύπτονται πλέον με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 19%.

Γνωστοποίηση Ίδρυσης και Λειτουργίας Γυμναστηρίου ή Αθλητικής Σχολής

Πριν από τον νόμο Χατζηδάκη

Για τη γνωστοποίηση Ίδρυσης και Λειτουργίας Γυμναστηρίου ή Αθλητικής Σχολής, ο πολίτης έπρεπε να προσκομίσει αντίγραφο τίτλου σπουδών και, σε περίπτωση φοίτησης στο εξωτερικό, πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ), αντίγραφο ποινικού μητρώου, αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας και αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας

Μετά τον νόμο Χατζηδάκη

Τα 5 αυτά πιστοποιητικά, από τα 24 που συνολικά απαιτούνται, θα καλύπτονται με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 21%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΟΠΕΚΑ: Πληρώνονται τα επιδόματα Ιουλίου – Πάνω από 276 εκατ. ευρώ στους δικαιούχους
• Γιατί η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα επιμένει, παρά το μεγάλο απόθεμα κατοικιών
• Νέες ταυτότητες: Τι αλλάζει από τις 3 Αυγούστου σε ταξίδια και συναλλαγές