Ισραήλ – Λίβανος: Νέος γύρος συνομιλιών στη Ρώμη υπό τη σκιά της Χεζμπολάχ

• Εκπρόσωποι του Ισραήλ και του Λιβάνου συναντώνται στη Ρώμη από τις 4 έως τις 6 Αυγούστου, με αμερικανική διαμεσολάβηση.
• Στο επίκεντρο βρίσκονται η επέκταση των λεγόμενων «πιλοτικών ζωνών», οι συνοριακές διαφορές και η εφαρμογή μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.
• Οι συνομιλίες διεξάγονται εν μέσω νέων ισραηλινών επιχειρήσεων εναντίον υποδομών και σηράγγων της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο.

Νέος γύρος απευθείας συνομιλιών μεταξύ εκπροσώπων του Ισραήλ και του Λιβάνου ξεκινά την Τρίτη 4 Αυγούστου στη Ρώμη και αναμένεται να διαρκέσει έως τις 6 Αυγούστου, με στόχο την προώθηση της εφαρμογής της συμφωνίας-πλαισίου που επιτεύχθηκε με αμερικανική διαμεσολάβηση.

Οι τεχνικές αντιπροσωπείες των δύο χωρών αναμένεται να εξετάσουν την επέκταση των λεγόμενων «πιλοτικών ζωνών» στον νότιο Λίβανο, την επίλυση εκκρεμών συνοριακών διαφορών και τα επόμενα βήματα προς μια συνολικότερη συμφωνία ειρήνης και ασφάλειας.

Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιούνται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο περιβάλλον, καθώς συνεχίζονται οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ, η οποία δεν συμμετέχει στις συνομιλίες και αντιτίθεται στον αφοπλισμό της.

Η συμφωνία-πλαίσιο του Ιουνίου

Το Ισραήλ και ο Λίβανος συμφώνησαν στις 26 Ιουνίου σε ένα πλαίσιο που συνδέει τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από περιοχές του νοτίου Λιβάνου με την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού και την επαληθευμένη απομάκρυνση των στρατιωτικών υποδομών της Χεζμπολάχ.

Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε η πρώτη «πιλοτική ζώνη» στη Ζαουτάρ αλ Γαρμπίγια, όπου ο λιβανικός στρατός ανέλαβε τον έλεγχο. Ωστόσο, η εφαρμογή του σχεδίου προχωρά με δυσκολίες, καθώς ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να βρίσκονται σε γειτονικές περιοχές, ενώ μεγάλο μέρος των κατοικιών έχει υποστεί σοβαρές ζημιές.

Η Βηρυτός αναμένεται να ζητήσει την επέκταση του μοντέλου σε επιπλέον περιοχές, ενώ το Ισραήλ δίνει προτεραιότητα στην απομάκρυνση των όπλων και των στρατιωτικών εγκαταστάσεων της Χεζμπολάχ.

Στο επίκεντρο το δίκτυο σηράγγων

Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί το εκτεταμένο υπόγειο δίκτυο της Χεζμπολάχ, το οποίο το Ισραήλ θεωρεί βασικό τμήμα της στρατιωτικής υποδομής της οργάνωσης.

Σύμφωνα με τον απόστρατο Λιβανέζο ταξίαρχο Χάλεντ Χαμάντα, το δίκτυο επεκτάθηκε σημαντικά μετά την αποχώρηση του Ισραήλ από τον νότιο Λίβανο το 2000, καθώς το Ιράν αύξησε τη χρηματοδότηση και την τεχνική υποστήριξη προς τη Χεζμπολάχ.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι υπόγειες εγκαταστάσεις παραβιάζουν το πνεύμα της Απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η οποία προβλέπει ότι στον νότιο Λίβανο δεν θα πρέπει να υπάρχουν ένοπλες οργανώσεις και οπλισμός εκτός του ελέγχου του λιβανικού κράτους.

Το Ισραήλ ισχυρίζεται επίσης ότι ορισμένες από τις σήραγγες κοντά στα σύνορα είχαν σχεδιαστεί για να χρησιμοποιηθούν σε επιχειρήσεις διείσδυσης στο βόρειο Ισραήλ. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα.

Νέες ισραηλινές επιχειρήσεις πριν από τις συνομιλίες

Λίγο πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, ο ισραηλινός στρατός προχώρησε σε εκτεταμένες ελεγχόμενες εκρήξεις στον νότιο Λίβανο, υποστηρίζοντας ότι κατέστρεψε δίκτυο σηράγγων της Χεζμπολάχ κοντά στην περιοχή του Κάστρου Μποφόρ.

Οι εκρήξεις έγιναν αισθητές σε γειτονικές πόλεις και χωριά, προκαλώντας αντιδράσεις από Λιβανέζους αξιωματούχους, οι οποίοι κατηγόρησαν το Ισραήλ ότι υπονομεύει το κλίμα αποκλιμάκωσης που απαιτείται για την πρόοδο των συνομιλιών.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, επιμένει ότι οι επιχειρήσεις είναι αναγκαίες για την εξουδετέρωση στρατιωτικών υποδομών που αποτελούν άμεση απειλή για τις κοινότητες κοντά στα σύνορα.

Η προσπάθεια του λιβανικού στρατού

Ο λιβανικός στρατός έχει εντείνει τις επιχειρήσεις για την εδραίωση της κρατικής εξουσίας στον νότο, αναλαμβάνοντας τον έλεγχο περιοχών και διαλύοντας εγκαταστάσεις οπλισμού σε συνεργασία με διεθνείς εταίρους.

Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Το συνολικό μέγεθος του υπόγειου δικτύου της Χεζμπολάχ δεν είναι γνωστό, ενώ η ανίχνευση και η εξουδετέρωση των εγκαταστάσεων που παραμένουν ενεργές ενδέχεται να απαιτήσουν χρόνια.

Παράλληλα, η Χεζμπολάχ απορρίπτει τις απαιτήσεις για αφοπλισμό χωρίς προηγούμενη πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ από τον λιβανικό έδαφος, περιπλέκοντας την προσπάθεια της κυβέρνησης της Βηρυτού να εφαρμόσει τη συμφωνία χωρίς να προκαλέσει νέα εσωτερική σύγκρουση.

Οι διαφορετικές προτεραιότητες των δύο πλευρών

Ο Λίβανος προσέρχεται στις συνομιλίες επιδιώκοντας την πλήρη ισραηλινή αποχώρηση, την επιστροφή των εκτοπισμένων και την έναρξη της ανοικοδόμησης στον νότο.

Το Ισραήλ θέτει ως βασική προϋπόθεση την εξουδετέρωση της στρατιωτικής απειλής της Χεζμπολάχ και τη δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών επιτήρησης και επαλήθευσης.

Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, η απουσία της Χεζμπολάχ από τις διαπραγματεύσεις, η συνεχιζόμενη στρατιωτική δραστηριότητα και η έλλειψη σαφούς χρονοδιαγράμματος για την αποχώρηση και τον αφοπλισμό εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρά εμπόδια για μια σταθερή συμφωνία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το κόστος της κλιματικής κρίσης: Πάνω από 3 δισ. ευρώ οι ζημιές από τις πυρκαγιές στην Ευρώπη
• Τράπεζες: Οικονομική στήριξη στα θύματα των πυρκαγιών και αναστολή πληρωμών για πυρόπληκτους
• Χάρτης κινδύνου πυρκαγιάς: Πολύ υψηλός κίνδυνος την Τρίτη σε Αττική, Εύβοια και Χίο