Γιατί ο Τραμπ πάτησε «pause» στους δασμούς 50% στον Καναδά

Μια ανάρτηση με κεφαλαία γράμματα ήταν αρκετή για να απομακρύνει —προσωρινά— την απειλή ενός νέου εμπορικού πολέμου ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά.

Λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη επιβολή δασμών 50% σε σειρά καναδικών προϊόντων, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το μέτρο «παγώνει», υποστηρίζοντας ότι Ουάσιγκτον και Οτάβα έχουν καταλήξει σε συμφωνία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν τα σχετικά έγγραφα.

Η αναστολή, ωστόσο, είναι μόλις τριήμερη. Οι δασμοί, που επρόκειτο να τεθούν σε εφαρμογή τα μεσάνυχτα της Τρίτης προς Τετάρτη, μετατέθηκαν έως τις 22 Αυγούστου. Η εξέλιξη αποτρέπει την άμεση κλιμάκωση, αλλά δεν ισοδυναμεί ακόμη με οριστική διευθέτηση.

Αυτό αποτυπώνεται και στις διαφορετικές διατυπώσεις των δύο ηγετών. Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσιάζει τις συνομιλίες ως ολοκληρωμένη διαπραγματευτική επιτυχία. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ αναγνωρίζει ότι σημειώθηκε «σημαντική πρόοδος», επισημαίνει όμως ότι απομένει εξίσου σημαντική δουλειά.

Η απόσταση ανάμεσα στις δύο τοποθετήσεις δείχνει πως η βασική συμφωνία μπορεί να έχει διαμορφωθεί πολιτικά, αλλά οι λεπτομέρειες που θα καθορίσουν ποιος υποχωρεί και σε ποιον βαθμό εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Η προσωρινή αναστολή αφορά καναδικές εξαγωγές αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων.

Τι υποστηρίζει ότι κέρδισε η Ουάσιγκτον

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι οι δασμοί ανεστάλησαν αφού ο Καναδάς δεσμεύτηκε να άρει τη διακριτική μεταχείριση σε βάρος αμερικανικών αυτοκινήτων, γαλακτοκομικών προϊόντων και αλκοολούχων ποτών.

Το γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ έκανε ένα βήμα παραπέρα, περιγράφοντας ένα ευρύτερο πλαίσιο που φέρεται να περιλαμβάνει:

• πλήρη πρόσβαση στην καναδική αγορά για αμερικανικά προϊόντα,
• δεσμεύσεις οικονομικής ασφάλειας,
• εναρμόνιση των κανόνων για το ψηφιακό εμπόριο.

Δεν έδωσε, όμως, αριθμούς, χρονοδιαγράμματα ή συγκεκριμένους όρους εφαρμογής. Δεν έχει διευκρινιστεί, για παράδειγμα, εάν οι καναδικές επαρχίες θα άρουν την απαγόρευση πώλησης αμερικανικών ποτών, ούτε ποια μορφή θα λάβει η πρόσβαση των αμερικανικών γαλακτοκομικών προϊόντων στην προστατευμένη καναδική αγορά.

Η επιφυλακτικότερη στάση της Οτάβα δείχνει ότι η καναδική κυβέρνηση δεν θέλει να εμφανιστεί πως αποδέχθηκε το σύνολο των αμερικανικών απαιτήσεων πριν ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση.

Ο εμπορικός όγκος των 900 δισ. δολαρίων

Η αποκλιμάκωση έχει ιδιαίτερη σημασία για δύο οικονομίες με βαθιά αλληλεξάρτηση. Η αξία των μεταξύ τους εμπορικών συναλλαγών πλησίασε τα 900 δισ. δολάρια την περασμένη χρονιά, ενώ οι αλυσίδες παραγωγής —ιδιαίτερα στην αυτοκινητοβιομηχανία— διασχίζουν τα σύνορα επανειλημμένα πριν ολοκληρωθεί ένα προϊόν.

Οι δασμοί 50% θα κάλυπταν προϊόντα όπως μπύρα, κρασί, γαλακτοκομικά, εξοπλισμό χόκεϊ, τσιμέντο, ξυλεία και κόντρα πλακέ. Αντίθετα, θα εξαιρούνταν οι βασικότερες αμερικανικές εισαγωγές από τον Καναδά, όπως το πετρέλαιο, η ποτάσα και ορισμένα κρίσιμα ορυκτά. Το μέτρο είχε στηριχθεί στο σπάνια χρησιμοποιούμενο Άρθρο 338 του αμερικανικού νόμου περί δασμών.

Η συγκεκριμένη διάταξη δίνει στον πρόεδρο τη δυνατότητα να επιβάλλει δασμούς έως 50% σε εισαγωγές από χώρες που θεωρεί ότι εφαρμόζουν διακρίσεις σε βάρος αμερικανικών επιχειρήσεων. Σε αντίθεση με άλλα εμπορικά εργαλεία, δεν απαιτεί την ολοκλήρωση μακράς έρευνας πριν ενεργοποιηθεί.

Ο πόλεμος για αυτοκίνητα και αλκοολούχα ποτά

Στην καρδιά της αντιπαράθεσης βρίσκεται η αλυσίδα αντιποίνων που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στις δύο χώρες.

Οι περισσότερες καναδικές επαρχίες, μεταξύ των οποίων το Οντάριο και το Κεμπέκ, απέσυραν τα αμερικανικά αλκοολούχα ποτά από τα κρατικά δίκτυα λιανικής, στερώντας από τους παραγωγούς των ΗΠΑ μια σημαντική εξαγωγική αγορά.

Ο Καναδάς απάντησε επίσης στους αμερικανικούς δασμούς αυτοκινήτων με αντίστοιχες επιβαρύνσεις σε οχήματα αμερικανικής κατασκευής. Δημιούργησε, πάντως, μηχανισμό επιστροφών για ομίλους όπως η Honda, οι οποίοι διατηρούν παραγωγική δραστηριότητα εντός της χώρας.

Οι δασμοί δεν λειτουργούν, επομένως, μόνο ως μέσο προστασίας της εγχώριας παραγωγής. Χρησιμοποιούνται ως διαπραγματευτικός μοχλός για να αποσπάσει κάθε πλευρά πρόσβαση στην αγορά της άλλης.

Τα μεγάλα αγκάθια παραμένουν

Παρά το προσωρινό «πάγωμα», δεν έχει γίνει γνωστό εάν υπάρχει σύγκλιση στα δυσκολότερα μέτωπα.

Ο Καναδάς επιδιώκει τη μείωση των αμερικανικών τομεακών δασμών στον χάλυβα, στο αλουμίνιο και στα αυτοκίνητα. Οι επιβαρύνσεις έχουν αυξήσει δραστικά την αβεβαιότητα για τη μεταποιητική βιομηχανία του και έχουν ήδη οδηγήσει σε αναστολές επενδύσεων και απολύσεις.

Ανοιχτό παραμένει και το θέμα της ξυλείας, ένα από τα μακροβιότερα εμπορικά σημεία τριβής μεταξύ των δύο χωρών. Διαφωνίες εξακολουθούν να υπάρχουν και για τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται το ποσοστό βορειοαμερικανικής προέλευσης στα αυτοκίνητα, στοιχείο που καθορίζει εάν ένα όχημα δικαιούται προνομιακή μεταχείριση.

Η προσωρινή συνεννόηση μπορεί να αποτελέσει, πάντως, το πρώτο βήμα για την ευρύτερη αναθεώρηση της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά. Η διαδικασία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς θα καθορίσει τους κανόνες παραγωγής και εμπορίου στη Βόρεια Αμερική για τα επόμενα χρόνια.

Στο τραπέζι επιστρέφει ο Keystone XL

Ο Τραμπ πρόσθεσε στην ανακοίνωσή του ακόμη ένα θέμα με σημαντικό οικονομικό και πολιτικό βάρος: την επαναφορά του αγωγού Keystone XL.

Το αρχικό έργο προοριζόταν να μεταφέρει καναδικό αργό πετρέλαιο προς τις ΗΠΑ, αλλά ουσιαστικά ακυρώθηκε το 2021, όταν ο Τζο Μπάιντεν ανακάλεσε την προεδρική άδεια κατασκευής του.

Η σημερινή κυβέρνηση έχει εγκρίνει ήδη την επέκταση του αγωγού Bridger προς το Ουαϊόμινγκ, ένα σχέδιο που θεωρείται μερική αναβίωση του Keystone XL. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν ο Τραμπ αναφέρεται σε αυτή την επέκταση ή σε μια πληρέστερη επιστροφή του αρχικού project.

Η ενέργεια αποτελεί τη μεγαλύτερη κατηγορία αμερικανικών εισαγωγών από τον Καναδά. Οι ΗΠΑ αγοράζουν καθημερινά περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια καναδικού αργού και πετρελαϊκών προϊόντων, γεγονός που εξηγεί γιατί ο ενεργειακός εφοδιασμός έμεινε έξω από τη νέα δασμολογική απειλή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΕΘ: Το νέο φορολογικό «deal» με τις επιχειρήσεις – Τι αλλάζει σε τεκμήρια και προκαταβολή φόρου
• Γιατί η απόλυτη αισιοδοξία είναι… ανησυχητική – Η Wall Street ποντάρει στο τέλειο σενάριο
• ΕΚΤ: Το βασικό σενάριο για τα επιτόκια και το «φάντασμα» του 2011 που επιστρέφει
• Ευρωπαϊκές μετοχές: Τέλος στις «εύκολες» αποδόσεις – Πού βλέπει ευκαιρίες η JPMorgan