«Κόκκινα δάνεια»: Εξωδικαστικός, συμφωνία με servicer ή δικαστήριο – Ποια λύση συμφέρει κάθε οφειλέτη

• Ο εξωδικαστικός μηχανισμός επιτρέπει ενιαία ρύθμιση οφειλών προς Δημόσιο, ΕΦΚΑ, τράπεζες και servicers, με έως 240 ή 420 δόσεις ανάλογα με τον πιστωτή.
• Η διμερής διαπραγμάτευση παραμένει ενεργή επιλογή και μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικούς όρους αποπληρωμής, χωρίς όμως να ρυθμίζει ταυτόχρονα όλες τις οφειλές.
• Όταν έχει ήδη ξεκινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, ο έλεγχος της υπόθεσης από νομικό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι διαθέσιμες κινήσεις εξαρτώνται από το στάδιο και τις προθεσμίες.

Περισσότερες από μία επιλογές έχουν σήμερα οι δανειολήπτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με «κόκκινα δάνεια», καθώς η κατάλληλη λύση δεν είναι ίδια για όλες τις περιπτώσεις.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός παραμένει ένα από τα βασικότερα εργαλεία συνολικής ρύθμισης οφειλών, την ώρα που εξακολουθούν να πραγματοποιούνται και απευθείας συμφωνίες μεταξύ οφειλετών και τραπεζών ή servicers.

Ωστόσο, παράγοντες όπως το ύψος του χρέους, το εισόδημα, η ακίνητη περιουσία, ο αριθμός των πιστωτών και το αν έχει ξεκινήσει διαδικασία πλειστηριασμού μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την κατάλληλη στρατηγική.

Εξωδικαστικός: Μία αίτηση για πολλές οφειλές

Το βασικό πλεονέκτημα του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι ότι επιτρέπει στον οφειλέτη να αντιμετωπίσει συνολικά διαφορετικές κατηγορίες χρεών.

Μέσω της πλατφόρμας μπορούν να ρυθμιστούν οφειλές προς:

• Δημόσιο
• ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ
• τράπεζες
• εταιρείες διαχείρισης δανείων

Η διαδικασία γίνεται μέσω ενιαίας ηλεκτρονικής αίτησης, χωρίς να απαιτείται δικαστική προσφυγή για τη σύναψη της ρύθμισης.

Έως 420 δόσεις για δάνεια

Για οφειλές προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης προβλέπονται έως 240 δόσεις.

Για τράπεζες και servicers, η διάρκεια μπορεί να φτάσει έως τις 420 δόσεις, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της οφειλής και του οφειλέτη.

Ο μηχανισμός προβλέπει επίσης δυνατότητα μερικής διαγραφής οφειλής, εφόσον αυτή προκύπτει από τον υπολογισμό της προτεινόμενης ρύθμισης.

Με τις νεότερες παρεμβάσεις προβλέπεται, μεταξύ άλλων, δυνατότητα μείωσης έως 28% για συγκεκριμένες οφειλές που καλύπτονται από εμπράγματη ασφάλεια και σταθερό επιτόκιο 3% για τα πρώτα τρία έτη των ρυθμίσεων.

Δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση

Η δυνατότητα συνολικής διευθέτησης δεν σημαίνει ότι ο εξωδικαστικός είναι αυτομάτως η καλύτερη επιλογή σε κάθε περίπτωση.

Ένας δανειολήπτης που έχει, για παράδειγμα, μία μόνο σημαντική οφειλή προς έναν servicer μπορεί να επιτύχει διαφορετικό αποτέλεσμα μέσω απευθείας διαπραγμάτευσης.

Αντίθετα, κάποιος που έχει ταυτόχρονα χρέη προς Δημόσιο, Ταμεία και περισσότερους χρηματοδοτικούς φορείς μπορεί να έχει μεγαλύτερο όφελος από μία συνολική λύση.

Η απευθείας συμφωνία με τράπεζα ή servicer

Παράλληλα με τον εξωδικαστικό συνεχίζονται οι διμερείς ρυθμίσεις.

Μόνο τον Μάιο του 2026, οι τέσσερις μεγαλύτεροι servicers – Intrum, Cepal, doValue και Qquant – πραγματοποίησαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους 399,3 εκατ. ευρώ για 4.821 οφειλέτες, με την πλειονότητα να αφορά στεγαστικά δάνεια.

Σε μια διμερή διαπραγμάτευση μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να εξεταστούν:

• χαμηλότερη μηνιαία δόση
• μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής
• διαφορετικό επιτόκιο
• διαγραφή μέρους της οφειλής
• περίοδος χάριτος
• διαφορετική δομή αποπληρωμής

Η τελική συμφωνία, όμως, εξαρτάται από την αξιολόγηση που θα κάνει ο πιστωτής.

Η βασική διαφορά από τον εξωδικαστικό

Η απευθείας ρύθμιση έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα: αφορά μόνο τον συγκεκριμένο πιστωτή.

Αν ένας οφειλέτης έχει παράλληλα χρέη σε servicer, ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ, θα χρειαστεί να ρυθμίσει ξεχωριστά τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του.

Ο εξωδικαστικός, αντίθετα, επιχειρεί να δημιουργήσει μια συνολική εικόνα της οικονομικής κατάστασης και να προτείνει ενιαία λύση.

Πότε το εφάπαξ ποσό γίνεται διαπραγματευτικό όπλο

Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι δανειολήπτες που έχουν στη διάθεσή τους σημαντικό κεφάλαιο για εφάπαξ εξόφληση.

Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει περιθώριο διαπραγμάτευσης για έκπτωση επί της συνολικής απαίτησης.

Το ύψος της πιθανής διαγραφής δεν είναι προκαθορισμένο και εξαρτάται από:

• την αξία των εξασφαλίσεων
• το ύψος και την ηλικία της απαίτησης
• την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη
• το ποσό που μπορεί να καταβληθεί άμεσα
• τη στάση του εκάστοτε fund ή servicer

Ένα διαθέσιμο εφάπαξ ποσό μπορεί επομένως να λειτουργήσει ως ισχυρό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, χωρίς όμως να εγγυάται συγκεκριμένο «κούρεμα».

Τι γίνεται όταν πλησιάζει πλειστηριασμός

Όταν έχει ήδη κινηθεί διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, η υπόθεση γίνεται περισσότερο επείγουσα.

Σε αυτή τη φάση μπορεί να εξετάζονται παράλληλα:

• εξωδικαστικός μηχανισμός
• απευθείας διαπραγμάτευση
• δικαστική προσφυγή, όπου υπάρχουν σχετικές νόμιμες προϋποθέσεις

Η δικαστική οδός μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων, τον έλεγχο της διαταγής πληρωμής, της κατάσχεσης ή άλλων πράξεων της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.

Οι προθεσμίες στις σχετικές διαδικασίες είναι κρίσιμες και για τον λόγο αυτό κάθε υπόθεση απαιτεί εξατομικευμένη νομική αξιολόγηση.

Η παραγραφή δεν κρίνεται αυτόματα

Σε ορισμένες υποθέσεις μπορεί να τεθεί και θέμα παραγραφής της απαίτησης.

Ωστόσο, η παραγραφή δεν εξαρτάται μόνο από το πόσα χρόνια έχουν περάσει.

Πρέπει να εξεταστούν:

• το είδος της απαίτησης
• οι κοινοποιήσεις που έχουν γίνει
• τυχόν διακοπή της παραγραφής
• δικαστικές ενέργειες του πιστωτή
• προηγούμενες αναγνωρίσεις της οφειλής από τον δανειολήπτη

Επομένως, δεν μπορεί να υπάρξει ενιαία απάντηση για όλες τις περιπτώσεις.

Και η τιμή πρώτης προσφοράς μπορεί να ελεγχθεί

Σε περίπτωση πλειστηριασμού μπορεί επίσης να εξεταστεί το ύψος της τιμής πρώτης προσφοράς, εφόσον υπάρχουν συγκεκριμένοι νομικοί λόγοι που επιτρέπουν σχετική ενέργεια.

Και σε αυτή την περίπτωση, η δυνατότητα παρέμβασης εξαρτάται από τα δεδομένα και το στάδιο της συγκεκριμένης διαδικασίας.

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για επαναγορά των δανείων

Στη δημόσια συζήτηση έχει επανέλθει παράλληλα η πρόταση του ΠΑΣΟΚ να δίνεται στον δανειολήπτη δυνατότητα να αγοράζει την απαίτησή του πριν αυτή μεταβιβαστεί σε fund.

Η πρόταση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα της διαφοράς ανάμεσα στην ονομαστική αξία ενός «κόκκινου δανείου» και στο τίμημα με το οποίο μπορεί να μεταβιβαστεί.

Ωστόσο, το βασικό πρακτικό πρόβλημα είναι ότι μεγάλο μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει ήδη τιτλοποιηθεί ή μεταβιβαστεί.

Για αυτά τα χαρτοφυλάκια η εφαρμογή ενός δικαιώματος επαναγοράς είναι σαφώς πιο σύνθετη, καθώς οι απαιτήσεις βρίσκονται ήδη στην κατοχή funds και διαχειρίζονται από servicers.

Στο μικροσκόπιο και η συμπεριφορά των servicers

Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες διαχείρισης επικοινωνούν και διαπραγματεύονται με τους οφειλέτες.

Στη δημόσια συζήτηση τίθεται σταθερά η ανάγκη αποτελεσματικής εποπτείας και κυρώσεων όταν διαπιστώνονται παραβάσεις της νομοθεσίας ή των υποχρεώσεων ενημέρωσης.

Για τον δανειολήπτη, αυτό σημαίνει ότι πέρα από την ίδια τη ρύθμιση, έχει σημασία να υπάρχει πλήρης εικόνα των απαιτήσεων, των χρεώσεων και των προτάσεων που του υποβάλλονται.

Ποια λύση ταιριάζει σε ποιον

Δεν υπάρχει μία λύση που να λειτουργεί για όλους.

Σε γενικές γραμμές:

• Πολλές διαφορετικές οφειλές: ο εξωδικαστικός μπορεί να προσφέρει συνολικότερη λύση.
• Μία βασική οφειλή σε servicer: μπορεί να αξίζει να εξεταστεί και διμερής διαπραγμάτευση.
• Διαθέσιμο μεγάλο εφάπαξ ποσό: μπορεί να ενισχύσει τη θέση του οφειλέτη στη διαπραγμάτευση.
• Πλειστηριασμός ή κατάσχεση σε εξέλιξη: απαιτείται άμεσος έλεγχος των νομικών επιλογών και των σχετικών προθεσμιών.

Το κρίσιμο είναι η επιλογή να γίνεται με βάση τη συνολική οικονομική εικόνα και το ακριβές στάδιο της υπόθεσης, και όχι μόνο με βάση το ποια διαδικασία εμφανίζεται πιο ελκυστική εκ πρώτης όψεως.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Οι χώρες που έγιναν πλουσιότερες μέσα στο 2026
• Ποια είναι τα πιο υψηλόμισθα και περιζήτητα επαγγέλματα της επόμενης δεκαετίας
• Από τη Μύκονο, έως τη Δράμα: Ο νέος χάρτης πλειστηριασμών της ΑΑΔΕ – Τα ακίνητα
• Τα τρία πολιτικά ερωτήματα του Σεπτεμβρίου