Παγκόσμια ναυτιλία: Σήμα κινδύνου από 18 χώρες – Τα 1.500 «σκιώδη» τάνκερ που ξηλώνουν τους κανόνες

• Δεκαοκτώ μεγάλες ναυτιλιακές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, προειδοποιούν για δομική αλλαγή στο παγκόσμιο εμπόριο.
• Ο «σκιώδης στόλος» ξεπερνά τα 1.500 δεξαμενόπλοια, σχεδόν το 20% του παγκόσμιου στόλου τάνκερ.
• Πιθανά τέλη διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να δημιουργήσουν επικίνδυνο διεθνές προηγούμενο.

Οι βασικοί κανόνες πάνω στους οποίους στηρίχθηκε επί δεκαετίες το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο αρχίζουν να καταρρέουν, προειδοποιούν 18 από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές χώρες του κόσμου.

Η Consultative Shipping Group (CSG), στην οποία συμμετέχουν μεταξύ άλλων η Ελλάδα, η Δανία, η Σιγκαπούρη, η Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νότια Κορέα, εκτιμά ότι οι πόλεμοι και η εξάπλωση των «σκιωδών» στόλων υπονομεύουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και την ουδετερότητα των εμπορικών πλοίων.

Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς είναι η πρώτη δημόσια ανακοίνωση της ομάδας στα περισσότερα από 60 χρόνια λειτουργίας της. Τα μέλη της αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου σε όρους χωρητικότητας.

Οι θαλάσσιες οδοί γίνονται όπλο

Περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται διά θαλάσσης. Το σύστημα λειτουργεί χάρη σε κοινά πρότυπα για την ασφάλεια, την ασφάλιση, την προστασία του περιβάλλοντος και την ελεύθερη διέλευση των πλοίων.

Αυτή η ισορροπία βρίσκεται πλέον υπό πίεση. Ρωσία, Ουκρανία, ΗΠΑ και Ιράν έχουν πλήξει εμπορικά πλοία, ενώ κρίσιμες θαλάσσιες δίοδοι μετατρέπονται σε εργαλεία γεωπολιτικής επιρροής.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα επιβολής τελών στα Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ομάν για νέο πλαίσιο διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, χωρίς να έχει ξεκαθαριστεί εάν θα καθιερωθεί χρέωση για τη διέλευση.

Οι πλοιοκτήτες φοβούνται ότι ένα τέτοιο μοντέλο μπορεί να ενθαρρύνει και άλλες χώρες που ελέγχουν στρατηγικά περάσματα να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο.

Τα 1.500 πλοία εκτός του παραδοσιακού συστήματος

Την ίδια στιγμή, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και του Ιράν έχουν οδηγήσει στη δημιουργία ενός τεράστιου παράλληλου στόλου δεξαμενόπλοιων.

Σύμφωνα με το TankerTrackers.com, περισσότερα από 1.500 πλοία μεταφέρουν πετρέλαιο έξω από το παραδοσιακό δυτικό σύστημα εποπτείας. Ο αριθμός αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου στόλου τάνκερ, ενώ τα περισσότερα δεν διαθέτουν τη συνήθη ασφαλιστική κάλυψη.

Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση ατυχήματος ή πετρελαιοκηλίδας ενδέχεται να μην υπάρχει ασφαλιστική εταιρεία ικανή να καλύψει τις ζημιές, αφήνοντας το κόστος στις παράκτιες χώρες.

Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό του Caroline Bezengi, το οποίο μετέφερε περίπου 800.000 βαρέλια ρωσικού πετρελαίου και υπέστη σοβαρό πλήγμα ανοικτά του Ομάν. Η απουσία παραδοσιακής ασφάλισης μπορεί να αφήσει τις αρχές της χώρας αντιμέτωπες με κόστος εκατομμυρίων για την αντιμετώπιση της ρύπανσης.

Ο κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία

Η CSG τονίζει ότι οι εξελίξεις δεν αποτελούν μεμονωμένες κρίσεις, αλλά σημάδια μιας μόνιμης μεταβολής στον τρόπο λειτουργίας του παγκόσμιου εμπορίου.

Η διάσπαση των κοινών κανόνων μπορεί να αυξήσει τα ασφάλιστρα, να επιμηκύνει τις διαδρομές, να ανεβάσει το κόστος μεταφοράς και τελικά να περάσει στις τιμές της ενέργειας, των τροφίμων και των καταναλωτικών προϊόντων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΔΕΘ: Ο «χάρτης» των μέτρων έως το 2030 – Ποιοι κερδίζουν, πόσα και πότε
• Το ελληνικό σχέδιο για την ψηφιακή κυριαρχία
• Τελείωσε η εποχή του φθηνού χρήματος; Γιατί τα υψηλά επιτόκια μπορεί να ήρθαν για να μείνουν
• Επενδυτικός Λογαριασμός για παιδιά: Πώς θα λειτουργεί – Έως 77.000 ευρώ στα 18