Στεγαστική κρίση: Tι αλλάζει για Airbnb και κενές κατοικίες

Από τη Μαδρίτη και το Ζάγκρεμπ έως την Αθήνα, οι ευρωπαϊκές πόλεις αναζητούν τρόπους αντιμετώπισης μιας κοινής «πίεσης»: Όλο και περισσότερα νοικοκυριά δυσκολεύονται να βρουν κατοικία σε προσιτή τιμή, την ώρα που μέρος του στεγαστικού αποθέματος κατευθύνεται σε βραχυχρόνιες μισθώσεις και δεύτερες κατοικίες ή παραμένει κενό.

Ύστερα από την περυσινή δέσμευση της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για αντιμετώπιση του προβλήματος και μετά από μήνες διαβουλεύσεων με εθνικές και τοπικές αρχές, αλλά και εκπροσώπους του τουριστικού κλάδου, η Κομισιόν παρουσίασε χθες νομοθετική πρωτοβουλία για την προσιτή στέγη (Affordable Housing Act).

«Όχι» σε πλαφόν για το Airbnb

Η πρόταση δεν επιβάλλει ενιαίο ευρωπαϊκό πλαφόν στα Airbnb, ούτε απαγορεύει την αγορά δεύτερης κατοικίας. Δίνει, όμως, στις εθνικές και τοπικές αρχές κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για να επιβάλλουν περιορισμούς σε περιοχές με στεγαστική «πίεση», εφόσον διαθέτουν σχετική αρμοδιότητα βάσει του εθνικού δικαίου.

Τα προβλήματα στις ευρωπαϊκές πόλεις είναι παρόμοια, αλλά όχι ίδια για όλους. Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, στο κέντρο της Μαδρίτης αντιστοιχούν περίπου 40 βραχυχρόνιες μισθώσεις για κάθε 100 κατοικίες στη μακροχρόνια αγορά, ενώ στο Ζάγκρεμπ πάνω από το 19% των κατοικιών είναι κενές.

Οι πόλεις έχουν ήδη πειραματιστεί με διαφορετικές λύσεις, από όρια στον αριθμό ημερών βραχυχρόνιας μίσθωσης μέχρι περιορισμούς στη μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά καταλύματα.

Το πρόβλημα για πολλές τοπικές αρχές ήταν μέχρι σήμερα η νομική αβεβαιότητα: οι περιορισμοί πρέπει να συμβιβάζονται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες της εσωτερικής αγοράς και συχνά δοκιμάζονται στα δικαστήρια.

Ο νέος Κανονισμός επιχειρεί να προσφέρει ακριβώς αυτή τη νομική «ασπίδα». Μια τοπική αρχή θα μπορεί, για παράδειγμα, να περιορίσει βραχυχρόνιες μισθώσεις, εφόσον αποδεικνύει ότι έχουν επιβαρύνει σημαντικά τη διαθεσιμότητα κατοικιών επί τουλάχιστον τρία χρόνια. Τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα και αναλογικά και μπορούν να αφορούν ακόμη και συγκεκριμένη συνοικία, αντί για ολόκληρη πόλη.

Η νομοθετική πρόταση καλύπτει, παράλληλα, υπό προϋποθέσεις, και κατοικίες που δεν χρησιμοποιούνται ως κύρια, συμπεριλαμβανομένων δεύτερων κατοικιών και ακινήτων, που παραμένουν κενά.

Η ιδιαιτερότητα της Αθήνας

Στην Αθήνα καταγράφονται 117.137 κενές κατοικίες, που αντιστοιχούν στο 26,8% του συνολικού στεγαστικού αποθέματος – περισσότερο από μία στις τέσσερις κατοικίες.

Παράλληλα, έχουν «παγώσει» νέες εγγραφές ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση στα τρία πρώτα δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας, όπου η συγκέντρωση τουριστικών καταλυμάτων και η πίεση στη μακροχρόνια κατοικία είναι εντονότερες.

Οι υφιστάμενοι αυτοί περιορισμοί δεν επηρεάζονται άμεσα από τη νέα νομοθεσία. Δημιουργείται, όμως, κοινή ευρωπαϊκή βάση πάνω στην οποία πόλεις, όπως η Αθήνα, μπορούν να στηρίξουν νέες, στοχευμένες παρεμβάσεις. Με την προϋπόθεση ότι αποδεικνύεται πραγματική στεγαστική πίεση και ότι το μέτρο που επιλέγεται είναι αναγκαίο και αναλογικό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Εσωστρεφής ή εξωστρεφής; Η προσωπικότητά σας καθορίζει πώς πρέπει να χρησιμοποιείτε την AI
• Όσλο: Απαγορεύει τα «έξυπνα» γυαλιά στα σχολεία – «Δεν θα γίνουν τα παιδιά εργαλεία συλλογής δεδομένων της Meta»
• Λαγκάρντ: «Δεν προδεσμευόμαστε» για την επόμενη κίνηση – Αύξηση επιτοκίων στο 2,5% από την ΕΚΤ