Βρετανία: Το παράδοξο της απασχόλησης – Συνταξιούχοι «στις επάλξεις», πτυχιούχοι στο περιθώριο
- Μόλις το 50% των νέων 16-24 ετών εργάζεται, με σχεδόν ένα εκατομμύριο να βρίσκονται πλήρως εκτός εκπαίδευσης και απασχόλησης, θυμίζοντας εποχές της κρίσης του 2008.
- Η ακρίβεια και η ευέλικτη εργασία κρατούν πάνω από 1,7 εκατ. άτομα άνω των 65 ετών στην αγορά, καταλαμβάνοντας συχνά θέσεις που παλαιότερα προορίζονταν για νέους.
- Οι εταιρείες προτιμούν την τεχνητή νοημοσύνη για τα βασικά καθήκοντα και διστάζουν να εκπαιδεύσουν junior στελέχη εξ αποστάσεως, γιγαντώνοντας το παράδοξο των «αρχικών θέσεων με απαίτηση προϋπηρεσίας».
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η βρετανική οικονομία αντιστοιχούσε δέκα νέους εργαζόμενους για κάθε έναν απασχολούμενο άνω των 65 ετών. Σήμερα, η αναλογία αυτή έχει καταρρεύσει στο δύο προς ένα. Σε έναν ιδανικό κόσμο, αυτό θα δημιουργούσε ένα εργασιακό περιβάλλον στα πρότυπα της «παραδοσιακής ιταλικής οικογένειας», όπου πολλαπλές γενιές συνυπάρχουν και ανταλλάσσουν ελεύθερα δεξιότητες.
Στην πραγματικότητα, όμως, το Ηνωμένο Βασίλειο βιώνει αυτό που η Τράπεζα της Αγγλίας ονομάζει αγορά «low hire, low fire» (χαμηλές προσλήψεις, λίγες απολύσεις). Αυτή η στασιμότητα κρατά τους νέους εγκλωβισμένους εκτός αγοράς, με τις θέσεις για νέους αποφοίτους να έχουν μειωθεί στο μισό από το 2022.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Οικονομικών Μελετών (IFS), μόλις οι μισοί νέοι ηλικίας 16 έως 24 ετών εργάζονται σήμερα. Η πτώση αυτή είναι συγκρίσιμη σε μέγεθος με το σοκ της πανδημίας αλλά και της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008. Αντιμέτωποι με αυτό το αδιέξοδο, πολλοί νέοι καταφεύγουν σε «πτυχία έκτακτης ανάγκης», συνεχίζοντας τις σπουδές τους απλώς για να καθυστερήσουν την είσοδό τους σε μια αφιλόξενη αγορά.
Η μεγάλη επιστροφή (και παραμονή) των Baby Boomers
Στον αντίποδα, το εργατικό δυναμικό των μεγαλύτερων ηλικιών ανθεί. Σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, οι εργαζόμενοι άνω των 65 ετών ξεπέρασαν τα 1,7 εκατομμύρια στις αρχές του 2026.
Ενώ κατά τη διάρκεια της πανδημίας υπήρξε ένα κύμα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, η κρίση του κόστους διαβίωσης ανέτρεψε τα δεδομένα. Έρευνα της Standard Life δείχνει ότι περίπου ένας στους έξι συνταξιούχους είτε έχει επιστρέψει στην εργασία είτε το σκέφτεται σοβαρά. Όπως εξηγεί η Μπρούνα Σκάρικα, επικεφαλής οικονομολόγος της Morgan Stanley: «Στα μισά του δρόμου» το επενδυτικό story της Ελλάδας – OW σε τράπεζες, ΔΕΗ, Metlen για το Ηνωμένο Βασίλειο: «Βλέπουμε μεγαλύτερους ανθρώπους να συμπληρώνουν το εισόδημά τους δουλεύοντας μερική απασχόληση σε τομείς χαμηλότερων δεξιοτήτων, καταλαμβάνοντας δουλειές που στο παρελθόν θα πήγαιναν σε νέους».
Παράλληλα, μεγάλες εταιρείες έχουν αρχίσει να στοχεύουν ενεργά σε αυτό το ηλικιακό γκρουπ. Η εταιρεία περιβαλλοντικών υπηρεσιών Veolia διαθέτει ειδική σελίδα καριέρας για άτομα άνω των 50 ετών, προσφέροντας από ευέλικτο ωράριο μέχρι δωρεάν φυσιοθεραπείες. Αντίστοιχα, η ασφαλιστική AXA προσφέρει προγράμματα επανεκπαίδευσης (re-skilling) για τους over-50s, ενώ η διαφημιστική Dentsu ξεκίνησε πρόγραμμα μαθητείας αποκλειστικά για αυτήν την ηλικιακή ομάδα.
Τεχνητή Νοημοσύνη και Τηλεργασία: Τα νέα εμπόδια για τη Gen Z
Η εισβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στο χώρο εργασίας δημιουργεί ξεκάθαρους νικητές και ηττημένους. Αντί να απειλεί τους μεγαλύτερους, το AI τους επιτρέπει να παρατείνουν τον εργασιακό τους βίο, αναλαμβάνοντας τα πρακτικά και χρονοβόρα καθήκοντα που παραδοσιακά ανατίθεντο σε junior υπαλλήλους. Όπως αναφέρουν στελέχη της αγοράς, υπάρχουν πελάτες που ζητούν ανοιχτά να «ξεφορτωθούν το junior προσωπικό και να το αντικαταστήσουν με AI», αυξάνοντας την πίεση για εξάρτηση από πιο έμπειρα στελέχη.
Ακόμη και η τηλεργασία λειτουργεί εις βάρος της νεολαίας. Μελέτη της Federal Reserve Bank της Νέας Υόρκης απέδωσε μεγάλο μέρος της αύξησης της ανεργίας μεταξύ των νέων πτυχιούχων στην τάση της εξ αποστάσεως εργασίας. Οι εταιρείες διστάζουν να προσλάβουν νέους απομακρυσμένα, καθώς η εκπαίδευση και η ανάπτυξή τους είναι πολύ πιο δύσκολη χωρίς φυσική παρουσία.
Το αποτέλεσμα είναι η γιγάντωση του απόλυτου εργασιακού παραδόξου: Αγγελίες για θέσεις «εισαγωγικού επιπέδου» (entry-level) που απαιτούν πέντε χρόνια προϋπηρεσίας.
Πολιτικές πιέσεις για διαγενεακή δικαιοσύνη
Το πρόβλημα βρίσκεται πλέον στην κορυφή της ατζέντας της εργατικής κυβέρνησης του Βρετανού Πρωθυπουργού, Άντι Μπέρναμ. Έχουν ήδη ανακοινωθεί προγράμματα επιδότησης κατώτατου μισθού για νέους και ριζικές αλλαγές στην επαγγελματική εκπαίδευση, όμως στο εσωτερικό του κόμματος υπάρχουν φωνές που ζητούν πιο ριζοσπαστικές λύσεις.
Προοδευτικές δεξαμενές σκέψης, όπως το IPPR, καλούν την κυβέρνηση να αποκαταστήσει τη διαγενεακή αδικία, προτείνοντας τη μετατόπιση των φορολογικών βαρών. Ζητούν, πρακτικά, να μειωθεί η φορολογία στα εισοδήματα των νέων εργαζομένων και να μεταφερθεί οικιακός και περιουσιακός φόρος προς τους πλουσιότερους συνταξιούχους, σε μια προσπάθεια να εξισορροπηθεί ένα σύστημα που δείχνει να ευνοεί σταθερά το παρελθόν εις βάρος του μέλλοντος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
