Πόσο ψηλά μπορεί να φτάσουν οι τιμές του φυσικού αερίου;

Ο Σεπτέμβριος έφερε μια ξαφνική και απότομη άνοδο στις διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου. Ενώ οι τίτλοι των ειδήσεων επικεντρώνονται στο αργό πετρέλαιο που ξεπερνά το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξάνονται ταχύτερα και διαπραγματεύονται κοντά στο ισοδύναμο των 150 δολαρίων ανά βαρέλι σε όρους τιμής πετρελαίου.

Το ράλι των τιμών του φυσικού αερίου δεν θα πρέπει να αποτελεί έκπληξη. Οι αναλυτές ανησυχούν εδώ και μήνες για τα χαμηλά επίπεδα των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Τα αποθέματα αυτά πρέπει να αυξηθούν, εάν η Ευρώπη θέλει να είναι έτοιμη για την περίοδο θέρμανσης του χειμώνα — και, για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό της, η Ευρώπη θα πρέπει να ανταγωνιστεί άμεσα τους Ασιάτες αγοραστές.

Όμως οι προειδοποιήσεις έπεσαν στο κενό. Οι «προθεσμιακές» τιμές του φυσικού αερίου για τον φετινό χειμώνα παρέμεναν επίμονα σταθερές σε σχέση με τις καλοκαιρινές τιμές. Επομένως, δεν υπήρχε κίνητρο για τους traders να αγοράσουν φυσικό αέριο και να πληρώσουν για την αποθήκευσή του επί μήνες, περιμένοντας τον χειμώνα. Οι κυβερνήσεις ήθελαν να διατηρήσουν ένα κλίμα ηρεμίας.

Τι άλλαξε λοιπόν; Η έλευση του χειμώνα έχει πλέον βρεθεί στο επίκεντρο. Αλλά ίσως ακόμη σημαντικότερο είναι ότι αυξάνεται η επίγνωση πως το εμπόριο LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ δεν έχει κάποια προφανή λύση και ότι ο αποκλεισμός θα μπορούσε να συνεχιστεί επ’ αόριστον. Και οι προοπτικές για το LNG φαίνονται πιο δυσοίωνες από εκείνες για το πετρέλαιο. Η επενδυτική ψυχολογία έχει μετατοπιστεί από την προσδοκία επιστροφής στην αγορά στην ανησυχία για παρατεταμένη διακοπή του εφοδιασμού.

Από όλα τα πολλά εμπορεύματα που έχουν επηρεαστεί από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, το LNG είναι μεταξύ εκείνων που έχουν πληγεί περισσότερο. Λιγότερο από το 10% της προπολεμικής διακίνησης καταφέρνει να διέρχεται. Το τεράστιο μέγεθος των πλοίων LNG, η αξία των φορτίων τους και οι συνέπειες μιας επίθεσης συνιστούν υπερβολικά υψηλό κίνδυνο.

Συγκρίνετέ το αυτό με το πετρέλαιο. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει επιδείξει, καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου, αποφασιστικότητα να επαναφέρει το πετρέλαιο στην αγορά. Αν και ο ακριβής όγκος των ροών αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή αυτή τη στιγμή δεν είναι σαφής, οι ροές έχουν αυξηθεί σημαντικά, προφανώς λόγω των επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης και της συνοδείας από τις ΗΠΑ. Είναι προς το συμφέρον της κυβέρνησης Τραμπ να απελευθερώσει αυτό το πετρέλαιο στην αγορά, καθώς προσπαθεί να συγκρατήσει τις τιμές της βενζίνης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η τρέχουσα ανταλλαγή πυρών μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών αποτελεί έναν αγώνα μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ για το ποιος ελέγχει τις ροές πετρελαίου. Το LNG, ειλικρινά, βρίσκεται στο περιθώριο.

Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, δεν αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ να επαναφέρουν το LNG της Μέσης Ανατολής στην αγορά, καθώς αυτό απλώς θα ανταγωνιζόταν τις δικές τους εξαγωγές. Μάλιστα, η απουσία LNG από τη Μέση Ανατολή αυτό το καλοκαίρι ενδέχεται να απέτρεψε μια κατάρρευση των τιμών, καθώς οι εξαγωγές LNG των ΗΠΑ φτάνουν σε ολοένα υψηλότερα επίπεδα και πρέπει να βρουν αγοραστές. Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο: οι υψηλές διεθνείς τιμές του φυσικού αερίου είναι απίθανο να γίνουν αισθητές στους καταναλωτές. Οι τιμές του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ παραμένουν κάτω από τα 4 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu), δηλαδή λιγότερο από το ένα πέμπτο των διεθνών τιμών LNG. Με λίγα λόγια, οι ΗΠΑ είναι εκτεθειμένες σε διαταραχές του πετρελαίου, αλλά όχι σε διαταραχές του LNG.

Εάν λοιπόν το LNG παραμείνει αποκλεισμένο από την αγορά, πόσο ψηλά μπορεί να φτάσουν οι τιμές; Οι τρέχουσες τιμές βρίσκονται γύρω στα 25 δολάρια ανά MMBtu και υπάρχουν αναφορές για δικαιώματα προαίρεσης αγοράς LNG σε τιμές άνω των 30 δολαρίων ανά MMBtu. Αυτό είναι υψηλό και επώδυνο. Υποδηλώνει ότι τα νοικοκυριά και τα εργοστάσια θα βρεθούν αντιμέτωπα με αυξανόμενους λογαριασμούς. Ωστόσο, απέχει ακόμη πολύ από τα 50 έως 75 δολάρια ανά MMBtu της κρίσης του 2022. Ήταν αυτά τα επίπεδα τιμών, μαζί με την επακόλουθη κρατική επιδότηση για την προστασία των καταναλωτών, που ευθύνονται εν μέρει για τις σημερινές προκλήσεις όσον αφορά το δημόσιο χρέος και τις πιέσεις στα κρατικά ομόλογα.

Η συναίνεση στον κλάδο είναι ότι δεν θα επιστρέψουμε στα στρατοσφαιρικά επίπεδα του 2022. Αυτόν τον χειμώνα θα υπάρξει μια διελκυστίνδα μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για την εξασφάλιση του εφοδιασμού, και η ένταση αυτού του ανταγωνισμού θα εξαρτηθεί εν μέρει από τον καιρό. Ο ψυχρός καιρός — αλλά και ο «άπνοος» καιρός, που μειώνει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά πάρκα — θα αύξανε τη ζήτηση για φυσικό αέριο. Ωστόσο, η αγωνιώδης προσπάθεια των Ευρωπαίων το καλοκαίρι του 2022 να γεμίσουν τις αποθήκες με κάθε κόστος, όταν διακόπηκε η ροή ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, δεν θα επαναληφθεί.

Οι ασιατικές αγορές δεν έχουν την ίδια διάθεση και πιθανότατα δεν θα υποβάλουν επιθετικές προσφορές σε τιμές άνω των 25 δολαρίων ανά MMBtu. Οι πλουσιότερες οικονομίες της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας έχουν λάβει σοβαρά μέτρα για τη διαχείριση της κατανάλωσής τους. Η Κίνα διαθέτει πολλαπλές εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού με φυσικό αέριο. Οι λιγότερο πλούσιες αναδυόμενες οικονομίες δεν διαθέτουν την οικονομική ισχύ για να ανταγωνιστούν την Ευρώπη στην εξασφάλιση εφοδιασμού.

Επιπλέον, άλλοι παράγοντες λειτουργούν ως αντίβαρο. Το σημαντικότερο είναι η ισχυρή αύξηση της εναλλακτικής προσφοράς LNG από τη Βόρεια Αμερική — από τον Καναδά αλλά και τις ΗΠΑ — καθώς και η ανάπτυξη της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας, που συμβάλλουν στον μετριασμό της κατάστασης.

Η αγορά φυσικού αερίου έχει αποδειχθεί αξιοσημείωτα ανθεκτική κατά τους τελευταίους έξι μήνες. Η μεγαλύτερη δοκιμασία της μπορεί ακόμη να βρίσκεται μπροστά μας. Υπάρχουν ελάχιστα περιθώρια εφεδρείας στο σύστημα. Παρ’ όλα αυτά, ο προσεκτικός σχεδιασμός μπορεί να αποτρέψει την επανάληψη των απότομων αυξήσεων των τιμών του 2022.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί οι ισχυροί των hedge funds επιλέγουν τώρα την Αθήνα – Τι μπορεί να κερδίσει η ελληνική οικονομία
• Ενέργεια: Ακριβός χειμώνας προ των πυλών – Πώς θα προστατευθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις
• Τεχνητή νοημοσύνη: Τι φοβούνται τα «κεφάλια» του AI – Γιατί θέλουν να κατεβάσουν ταχύτητα