Αποφυλακίστηκε ο Κασιδιάρης: Μπορεί να είναι υποψήφιος στις εκλογές; Τι προβλέπει ο νόμος
Τα νομικά δεδομένα γύρω από μια πιθανή επιστροφή του Ηλία Κασιδιάρη στην κεντρική πολιτική σκηνή ανέλυσε ο συνταγματολόγος και καθηγητής Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Αθηνών Σπύρος Βλαχόπουλος.
Μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews, εξήγησε ότι το σημερινό νομοθετικό πλαίσιο αφήνει ορισμένα περιθώρια συμμετοχής στις εκλογές, αλλά ταυτόχρονα δίνει στον Άρειο Πάγο σημαντικές δυνατότητες να εμποδίσει την κάθοδο ενός κομματικού σχηματισμού υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Σημειώνεται ότι ο Ηλίας Κασιδιάρης έχει καταδικαστεί για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, με ποινή κάθειρξης 13 ετών και αποφυλακίστηκε σήμερα, Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου.
«Αποφυλακίστηκα και επιστρέφω με ένα νέο ισχυρό εθνικό κόμμα», ανακοίνωσε το άλλοτε μέλος της νεοναζιστικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής, εν μέσω πανηγυρισμών έξω από τις φυλακές Δομοκού.
Ειδικότερα, όπως είπε βγαίνοντας από τη φυλακή, «είχα δώσει τον λόγο μου πως μόλις περάσω από αυτή την πόρτα θα επιστρέψω όχι μόνο στην ελευθερία αλλά και στην πρώτη γραμμή των εθνικών αγώνων».
Σύμφωνα με τον ίδιο, θα δημιουργηθεί «ένα νέο εθνικό ισχυρό κόμμα όπως αυτά που κυριαρχούν στην Ευρώπη», ενώ πρόσθεσε: «Βλέπω τους πολιτικούς πώς κλαίγονται, συνωμοτούν και λένε ότι πρέπει να με αφήσουν να επιστρέψω. Δεν αποφασίζουν αυτοί. Στη Δημοκρατία ένας είναι ο κριτής, ο κυρίαρχος λαός».
Έξω από τις φυλακές υπήρχε πλήθος οπαδών του, που κρατούσαν πανό «ο εφιάλτης σας επέστρεψε» και τον χειροκροτούσαν.
Μπορεί να κατέβει ως ανεξάρτητος
Σύμφωνα με τον Σπύρο Βλαχόπουλο, το ισχύον πλαίσιο δεν αποκλείει τον Κασιδιάρη από το να διεκδικήσει την εκλογή του ως ανεξάρτητος υποψήφιος.
Όπως εξήγησε, δεν υπάρχει νομοθετικό κώλυμα που να του απαγορεύει να κατέβει μόνος του σε κάποια εκλογική περιφέρεια.
Ωστόσο, ο ίδιος σημείωσε ότι στην πράξη η εκλογή ανεξάρτητου υποψηφίου είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς ισχύει η προϋπόθεση του 3% των έγκυρων ψηφοδελτίων πανελλαδικά.
Πότε μπορεί να μπλοκαριστεί ένα κόμμα
Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία ο Κασιδιάρης συνδέεται με κομματικό σχηματισμό.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η νομοθεσία επιτρέπει στον Άρειο Πάγο να μην ανακηρύξει έναν συνδυασμό όταν η δηλωμένη ή η πραγματική, «υποκρυπτόμενη» ηγεσία του αποτελείται από πρόσωπο που έχει καταδικαστεί για συγκεκριμένα αδικήματα, μεταξύ των οποίων και η διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.
Επομένως, ακόμη και αν ο Κασιδιάρης δεν εμφανίζεται επισήμως ως αρχηγός, ο Άρειος Πάγος μπορεί να εξετάσει εάν στην πράξη ασκεί την πραγματική ηγεσία του σχηματισμού.
Τι σημαίνει «υποκρυπτόμενη ηγεσία»
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η πραγματική λειτουργία του κόμματος και όχι μόνο η τυπική εικόνα του.
Ο Σπύρος Βλαχόπουλος εξήγησε ότι, αν ένα πρόσωπο εμφανίζεται δημόσια με έντονο αρχηγικό ρόλο, αυτό μπορεί να ενισχύσει την εικόνα ότι αποτελεί την ουσιαστική ηγεσία του σχηματισμού.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, όσο περισσότερο υπάρχει δημόσια παρουσία με «αρχηγικό προφίλ», τόσο ενισχύεται η πιθανότητα να κριθεί ότι υπάρχει υποκρυπτόμενη ηγεσία.
Αν εμφανιστεί μόνο ως υποψήφιος βουλευτής
Ένα ακόμη σενάριο είναι να συμμετάσχει ο Κασιδιάρης στις εκλογές ως απλός υποψήφιος βουλευτής ενός κόμματος.
Σύμφωνα με τον κ. Βλαχόπουλο, σε αυτή την περίπτωση «τυπικά δεν υπάρχει πρόβλημα».
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο κομματικός σχηματισμός είναι αυτομάτως εξασφαλισμένος.
Ο Άρειος Πάγος έχει τη δυνατότητα να εξετάσει αν η δράση και η λειτουργία του συγκεκριμένου κόμματος υπηρετεί πράγματι την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Μπορεί να αποκλειστεί ολόκληρος ο συνδυασμός
Η κρίσιμη διαφορά είναι ότι σε μια τέτοια περίπτωση δεν αποκλείεται απλώς ο συγκεκριμένος υποψήφιος.
Ο Άρειος Πάγος μπορεί, σύμφωνα με την ανάλυση του συνταγματολόγου, να αποφασίσει να μην ανακηρύξει ολόκληρο τον κομματικό συνδυασμό.
Η απόφαση θα εξαρτηθεί από τα πραγματικά δεδομένα που θα υπάρχουν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και από τον τρόπο με τον οποίο θα αξιολογηθούν.
Το προηγούμενο των «Σπαρτιατών»
Στη συζήτηση τέθηκε και το προηγούμενο των «Σπαρτιατών», οι οποίοι είχαν συμμετάσχει στις εκλογές του 2023 παρά τις τότε συζητήσεις γύρω από πιθανή σχέση με τον Κασιδιάρη.
Ο Σπύρος Βλαχόπουλος επισήμανε ότι το ζήτημα συνδέεται και με τα πολύ περιορισμένα χρονικά περιθώρια μέσα στα οποία καλείται ο Άρειος Πάγος να αποφασίσει για την ανακήρυξη των συνδυασμών.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για αποφάσεις με τεράστια θεσμική σημασία, οι οποίες σήμερα πρέπει να λαμβάνονται μέσα σε ελάχιστες ημέρες.
«Δεν μπορείς να το κρίνεις μέσα σε ένα απόγευμα»
Ο καθηγητής τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ειδικής διαδικασίας που θα δίνει περισσότερο χρόνο στα δικαστήρια για την εξέταση τέτοιων υποθέσεων.
Κατά τον ίδιο, είτε ο Άρειος Πάγος είτε το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο θα πρέπει να μπορούν να αξιολογούν τέτοιες περιπτώσεις μέσα σε ένα πλαίσιο με ισχυρότερες δικαιοκρατικές εγγυήσεις.
Όπως σημείωσε, ένα τόσο σοβαρό ζήτημα δεν είναι δυνατό να κρίνεται «σε μία μέρα, σε ένα απόγευμα».
«Πολύ δύσκολη» μια εκλογική επιστροφή
Ερωτηθείς αν θεωρεί πιθανό να δούμε τον Ηλία Κασιδιάρη στις επόμενες εκλογές, ο Σπύρος Βλαχόπουλος απέφυγε να κάνει πρόβλεψη.
«Είναι πολύ δύσκολο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η τελική κρίση θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τα πραγματικά δεδομένα που θα αξιολογήσει ο Άρειος Πάγος όταν έρθει η ώρα.
Ακόμη και αν συμμετάσχει ως απλός υποψήφιος σε κόμμα με τυπικά δημοκρατικό καταστατικό, το δικαστήριο μπορεί να εξετάσει την πραγματική λειτουργία του σχηματισμού.
Η συζήτηση για απαγόρευση πολιτικών κομμάτων
Ο καθηγητής έθεσε τέλος και ένα ευρύτερο θεσμικό ζήτημα: αν η Ελλάδα θα πρέπει στο μέλλον να προβλέψει δυνατότητα απαγόρευσης πολιτικών κομμάτων υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Σήμερα το ελληνικό Σύνταγμα δεν προβλέπει τέτοια διαδικασία.
Ο κ. Βλαχόπουλος υποστήριξε ότι το θέμα θα μπορούσε να συζητηθεί στο πλαίσιο μελλοντικής συνταγματικής αναθεώρησης, με ισχυρές εγγυήσεις και επαρκή χρόνο δικαστικού ελέγχου.
Ως παράδειγμα ανέφερε τη Γερμανία, όπου υπάρχει θεσμική δυνατότητα απαγόρευσης κομμάτων και διαφορετικοί μηχανισμοί συνταγματικού ελέγχου της πολιτικής δραστηριότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Τριπλό σοκ προ των πυλών; Πόσο θα κοστίζουν βενζίνη, θέρμανση και ρεύμα
- Ενεργειακή κρίση: Το νέο ράλι του πετρελαίου φέρνει αυξήσεις σε καύσιμα και ρεύμα
- Τεχνητή Νοημοσύνη: Γιατί οι περισσότερες εταιρείες επενδύουν, αλλά δεν βλέπουν αποτέλεσμα;
