Κληρονομιές: Τι αλλάζει από σήμερα σε χρέη, διαθήκες και νόμιμη μοίρα
- Από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 εφαρμόζονται οι νέες διατάξεις του κληρονομικού δικαίου.
- Οι κληρονόμοι δεν θα ευθύνονται καταρχήν με την προσωπική τους περιουσία για τα χρέη του αποβιώσαντος.
- Η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται από εμπράγματη συμμετοχή στην περιουσία σε χρηματική αξίωση.
Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο τίθενται σε εφαρμογή από σήμερα, 16 Σεπτεμβρίου, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα χρέη, οι διαθήκες και η νόμιμη μοίρα.
Η μεταρρύθμιση αποτελεί αποτέλεσμα περίπου ενάμιση χρόνου επεξεργασίας και διαβούλευσης και επιχειρεί να αντιμετωπίσει προβλήματα που είχαν γίνει ιδιαίτερα έντονα τα προηγούμενα χρόνια.
Όπως εξήγησε στην εκπομπή «Συνδέσεις» ο Αντώνης Καραμπατζός, καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ, οι αλλαγές επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο μεταβιβάζεται η περιουσία αλλά και τις υποχρεώσεις που μπορεί να συνοδεύουν μια κληρονομιά.
Προστασία της προσωπικής περιουσίας των κληρονόμων
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τα χρέη του αποβιώσαντος.
Με το νέο πλαίσιο, ο κληρονόμος δεν θα ευθύνεται καταρχήν με την προσωπική του περιουσία για τις υποχρεώσεις που συνοδεύουν την κληρονομιά.
Η ευθύνη του θα περιορίζεται στην ίδια την κληρονομιαία περιουσία, εκτός από ειδικές περιπτώσεις που μπορεί να προβλέπονται.
Η αλλαγή αυτή επιχειρεί να αντιμετωπίσει περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας κληρονόμος μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με σημαντικές οφειλές προς τράπεζες ή το Δημόσιο.
Από πότε εφαρμόζονται οι νέοι κανόνες
Οι νέες διατάξεις αφορούν κληρονομικές σχέσεις που προκύπτουν από θανάτους από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά.
Αυτό σημαίνει ότι το νέο πλαίσιο θα εφαρμόζεται στις νέες υποθέσεις κληρονομικής διαδοχής από τη συγκεκριμένη ημερομηνία.
Τι είναι οι κληρονομικές συμβάσεις
Παράλληλα, εισάγεται στο ελληνικό δίκαιο ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων.
Πρόκειται ουσιαστικά για συμφωνίες που επιτρέπουν σε κάποιον να οργανώσει εν ζωή την κληρονομική διαδοχή του και να προσδιορίσει ποιοι θα είναι οι κληρονόμοι του, μαζί με τυχόν επιμέρους ρυθμίσεις.
Η δυνατότητα αυτή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε πιο σύνθετες οικογενειακές καταστάσεις, όπως όταν υπάρχουν παιδιά από διαφορετικούς γάμους ή προηγούμενες σχέσεις.
Νέες δυνατότητες και για οικογενειακές επιχειρήσεις
Οι κληρονομικές συμβάσεις μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη διαδοχή σε οικογενειακές επιχειρήσεις.
Έτσι, η μετάβαση της επιχείρησης στην επόμενη γενιά μπορεί να οργανώνεται νωρίτερα, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές δυνατότητες, προτιμήσεις και ρόλους των παιδιών.
Στόχος είναι να μειώνονται οι συγκρούσεις και η αβεβαιότητα γύρω από τη διαχείριση της περιουσίας μετά τον θάνατο.
Η νόμιμη μοίρα αλλάζει ριζικά
Σημαντική μεταβολή επέρχεται και στη νόμιμη μοίρα.
Μέχρι σήμερα, η νόμιμη μοίρα λειτουργούσε ως εμπράγματη συμμετοχή του δικαιούχου πάνω στην κληρονομιαία περιουσία.
Με το νέο πλαίσιο, μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση.
Αυτό σημαίνει ότι ο δικαιούχος δεν αποκτά αυτομάτως ποσοστό πάνω σε κάθε κινητό ή ακίνητο περιουσιακό στοιχείο, αλλά αποκτά αξίωση για συγκεκριμένη χρηματική αξία.
Η αλλαγή μπορεί να διευκολύνει σημαντικά τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων, ακινήτων και επιχειρήσεων, περιορίζοντας τον κατακερματισμό της ιδιοκτησίας.
Ένα νέο πλαίσιο για την κληρονομική διαδοχή
Οι αλλαγές επιχειρούν συνολικά να κάνουν το σύστημα πιο ευέλικτο και να περιορίσουν τις περιπτώσεις στις οποίες η αποδοχή μιας κληρονομιάς μπορεί να δημιουργήσει δυσανάλογα οικονομικά βάρη ή σύνθετες ιδιοκτησιακές σχέσεις.
Το νέο καθεστώς για τα χρέη, οι κληρονομικές συμβάσεις και η μετατροπή της νόμιμης μοίρας σε χρηματική αξίωση αποτελούν τις βασικότερες παρεμβάσεις της μεταρρύθμισης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Το μεγάλο στοίχημα για τα 10 τρισ. ευρώ των Ευρωπαίων που μένουν στις τράπεζες
- Ευρωπαϊκά ομόλογα: Οι νέοι «πρωταγωνιστές» της αγοράς – Στο κάδρο και η Ελλάδα
- ΕΕ: Πρωτοβουλία για παγκόσμιο πλαίσιο ασφάλειας στην AI
- ΗΠΑ: Για πρώτη φορά παραδέχονται ότι διαθέτουν όπλα σε τροχιά
