Ενέργεια: Πάνω από 100 δισ. ευρώ επιπλέον κόστισε στην Ευρώπη ο πόλεμος με το Ιράν

• Πάνω από 100 δισ. ευρώ επιπλέον έχει κοστίσει στην Ε.Ε. η αγορά ενέργειας από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με τον επίτροπο Ενέργειας Dan Jørgensen.
• Η αξία των ενεργειακών εισαγωγών της Ε.Ε. αυξήθηκε 39,3% στο β’ τρίμηνο του 2026, ενώ οι εισαγόμενες ποσότητες αυξήθηκαν μόλις 0,4%.
• Νέος πονοκέφαλος είναι το ντίζελ, καθώς περίπου το 57% των εισαγωγών της Ε.Ε. προέρχεται από τις ΗΠΑ, την ώρα που στην Ουάσιγκτον έχει ανοίξει συζήτηση για ενδεχόμενους περιορισμούς στις εξαγωγές.

Περισσότερα από 100 δισ. ευρώ επιπλέον έχει πληρώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για ενεργειακές εισαγωγές από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, χωρίς αντίστοιχη αύξηση στις ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου που εισάγει.

Τον λογαριασμό της νέας ενεργειακής κρίσης παρουσίασε ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Dan Jørgensen, καθώς οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και οι περιορισμένες ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ επαναφέρουν την ενεργειακή ασφάλεια στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Όπως περιέγραψε, η Ευρώπη ουσιαστικά «πλήρωσε περισσότερα για την ίδια ενέργεια», με την αύξηση των τιμών να μεταφράζεται σε έναν λογαριασμό άνω των 100 δισ. ευρώ για την οικονομία της Ε.Ε.

39,3% ακριβότερες οι ενεργειακές εισαγωγές

Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν το μέγεθος της πίεσης.

Στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, η αξία των ενεργειακών εισαγωγών της Ε.Ε. αυξήθηκε κατά 39,3% σε ετήσια βάση, την ώρα που η καθαρή ποσότητα των εισαγωγών ενισχύθηκε μόλις κατά 0,4%.

Η αύξηση προήλθε επομένως κυρίως από τις υψηλότερες τιμές και όχι από μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η πίεση στο πετρέλαιο: η αξία των εισαγωγών αργού αυξήθηκε κατά 55,8%, ενώ ο όγκος παρέμεινε ουσιαστικά σταθερός.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο

Η διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ βρίσκεται στον πυρήνα της ενεργειακής αναστάτωσης.

Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες ενεργειακές αρτηρίες στον κόσμο, μέσω της οποίας πριν από τη σύγκρουση διακινούνταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Η μείωση των διαθέσιμων ροών, σε συνδυασμό με το υψηλότερο κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, έχει αυξήσει το κόστος εφοδιασμού για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με το Associated Press, οι τιμές των καυσίμων έχουν καταγράψει αυξήσεις που πλησιάζουν ακόμη και το 50%.

Ο νέος πονοκέφαλος είναι το ντίζελ

Η προσοχή των Ευρωπαίων υπουργών Ενέργειας στρέφεται πλέον στην επάρκεια ντίζελ ενόψει του χειμώνα.

Η Ευρώπη έχει περιορίσει δραστικά την εξάρτησή της από τα ρωσικά καύσιμα μετά το 2022, αλλά στη θέση τους έχει δημιουργηθεί μια νέα, ιδιαίτερα σημαντική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο, περίπου 57% των εισαγωγών ντίζελ της Ε.Ε. προέρχεται σήμερα από τις ΗΠΑ.

Η εξάρτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς και η αμερικανική αγορά αντιμετωπίζει περιορισμένη προσφορά και υψηλές τιμές.

Η συζήτηση στις ΗΠΑ για περιορισμό των εξαγωγών

Στις ΗΠΑ έχει ανοίξει δημόσια συζήτηση για το κατά πόσο θα πρέπει να περιοριστούν οι εξαγωγές ντίζελ, ώστε να αυξηθούν οι διαθέσιμες ποσότητες στην εγχώρια αγορά.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αναφερθεί δημόσια στην ιδέα ενός περιορισμού, ενώ στελέχη της κυβέρνησης είχαν δηλώσει ότι εξετάζονται διαφορετικές επιλογές. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος έχει στη συνέχεια διαψεύσει ότι βρίσκεται υπό εξέταση συγκεκριμένη 90ήμερη απαγόρευση εξαγωγών, ενώ ο υπουργός Ενέργειας Chris Wright έχει εκφράσει αμφιβολίες για το κατά πόσο ένα πλήρες ban θα ήταν αποτελεσματικό.

Για την Ευρώπη, ακόμη και ένας περιορισμός –και όχι απαραίτητα πλήρης απαγόρευση– θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιέσεις σε μια ήδη σφιχτή παγκόσμια αγορά.

Γιατί το ντίζελ είναι τόσο κρίσιμο για την Ευρώπη

Το ντίζελ αποτελεί ιδιαίτερα ευαίσθητο σημείο για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς η χρήση του δεν περιορίζεται στις ιδιωτικές μετακινήσεις.

Αποτελεί βασικό καύσιμο για τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, τη γεωργία, τις κατασκευές και τμήματα της βιομηχανίας.

Η παγκόσμια αγορά βρίσκεται ήδη υπό πίεση. Οι αμερικανικές εξαγωγές ντίζελ έχουν αυξηθεί σημαντικά μέσα στο 2026, καθώς οι ΗΠΑ καλύπτουν μέρος του κενού που άφησαν οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία. Την ίδια στιγμή, όμως, τα αμερικανικά αποθέματα βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα για την εποχή.

Στο μικροσκόπιο η ενεργειακή συμφωνία Ε.Ε.-ΗΠΑ

Η συζήτηση για πιθανές εξαγωγικές απαγορεύσεις δοκιμάζει παράλληλα τη νέα ενεργειακή σχέση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας που ανακοινώθηκε το 2025, η Ε.Ε. δήλωσε την πρόθεσή της να προμηθευτεί αμερικανικό LNG, πετρέλαιο και προϊόντα πυρηνικής ενέργειας συνολικής αξίας 750 δισ. δολαρίων έως το 2028.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διευκρινίσει ότι πρόκειται για πολιτική συμφωνία και όχι νομικά δεσμευτική υποχρέωση αγοράς, όμως το ποσό αποτυπώνει τη στρατηγική σημασία που έχει αποκτήσει η αμερικανική ενέργεια για τον ευρωπαϊκό εφοδιασμό.

Ενδεχόμενοι περιορισμοί στις αμερικανικές εξαγωγές καυσίμων θα δημιουργούσαν επομένως νέα προβλήματα σε αυτόν τον σχεδιασμό, ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη προσπαθεί να διαφοροποιήσει τις πηγές της.

100 δισ. ευρώ που έφυγαν από την ευρωπαϊκή οικονομία

Για την Ε.Ε., ο λογαριασμός της κρίσης δεν περιορίζεται στις αυξημένες τιμές στις αντλίες.

Τα επιπλέον 100 δισ. ευρώ που δαπανήθηκαν για ενεργειακές εισαγωγές αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερη εκροή κεφαλαίων προς το εξωτερικό, χωρίς αντίστοιχη αύξηση στην ποσότητα διαθέσιμης ενέργειας.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τα επιχειρήματα όσων ζητούν ταχύτερη ανάπτυξη εγχώριων ενεργειακών πηγών, μεγαλύτερο εξηλεκτρισμό και περαιτέρω επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ώστε η Ευρώπη να μειώσει την έκθεσή της σε γεωπολιτικούς κραδασμούς.

Με τον χειμώνα να πλησιάζει, πάντως, το άμεσο τεστ δεν είναι μόνο το κόστος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά η διαθεσιμότητα ντίζελ – και το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να διαχειριστεί μια νέα ενεργειακή εξάρτηση χωρίς να βρεθεί αντιμέτωπη με ακόμη υψηλότερες τιμές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ρωσία: Στον αέρα οι κυρώσεις της ΕΕ – Η μάχη για δύο δισεκατομμυριούχους
• CNN: Γιατί η Ευρώπη προετοιμάζεται για μια ευρύτερη σύγκρουση με τη Ρωσία
• Ρωσία: Στις κάλπες για την τελευταία ημέρα των εκλογών – Τι θα δείξει η συμμετοχή