Big Tech: Πώς τα ομόλογα AI πιέζουν το ευρωπαϊκό δημόσιο χρέος 

Τον Αύγουστο, τέσσερις οικονομολόγοι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δημοσίευσαν ένα άρθρο που τότε πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Κι όμως, πραγματευόταν ένα ζήτημα που επρόκειτο να αποκτήσει καθοριστική σημασία, μεταξύ άλλων και για την Ιταλία και τη Γαλλία. Ο τίτλος του ήταν: «Big Tech, μεγάλα χρέη: όταν οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί στρέφονται στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων».

Η ανάλυση εγείρει έναν προβληματισμό: το τεράστιο κύμα εκδόσεων ομολόγων τύπου «reverse Yankees» από τους καλιφορνέζικους κολοσσούς της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να περιπλέξει τη διαχείριση του δημόσιου χρέους ορισμένων από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Τα «reverse Yankees» («αντίστροφα Yankee») είναι ομόλογα που εκδίδονται σε ευρώ από αμερικανικούς ομίλους, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και όλο και συχνότερα οι κολοσσοί της Silicon Valley, οι οποίοι επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, καταφεύγουν σε αυτή τη στρατηγική: διαθέτουν ομόλογα σε επενδυτές που επιθυμούν να διακρατούν περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ.

Έως το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, είχαν ήδη εκδώσει «reverse Yankees» συνολικής αξίας 40 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο ένα δέκατο όλων των νέων ομολόγων που εκδόθηκαν στην ευρωζώνη. Η Amazon κατέρριψε κάθε προηγούμενο ρεκόρ, με έκδοση ομολόγων ύψους 14 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ο κίνδυνος είναι σαφής: «Οι αμερικανικές Big Tech ενδέχεται να αυξήσουν το κόστος χρηματοδότησης για όλους τους κλάδους, καθώς συσσωρεύουν χρέος και καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο των αγορών ομολόγων», γράφουν οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ, επισημαίνοντας ότι αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις και στα κρατικά ομόλογα.

Ο κίνδυνος

Με άλλα λόγια, το δεκαπλάσιο κύμα εκδόσεων ομολόγων σε ευρώ από τις Big Tech μπορεί να καταστήσει ακριβότερη για όλους την έκδοση κρατικών τίτλων. Αυτό ισχύει και για τη Γαλλία και την Ιταλία, οι οποίες κατά το τελευταίο έτος είδαν το κόστος του νέου δεκαετούς δανεισμού τους να αυξάνεται κατά πολύ περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα ετησίως.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει ήδη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι νέες εκδόσεις χρέους σε δολάρια από τον αμερικανικό τεχνολογικό κλάδο, με στόχο τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης, αναμένεται να κυμανθούν μεταξύ 350 και 550 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους.

Αυτό σημαίνει ότι για κάθε τέσσερα δολάρια νέου χρέους της αμερικανικής κυβέρνησης αντιστοιχεί ένα δολάριο νέου χρέους των Big Tech. Επομένως, προκειμένου να προσελκύσει αγοραστές, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών πρέπει να ανταγωνιστεί τις Big Tech, προσφέροντας ολοένα υψηλότερες αποδόσεις.

Ωστόσο, επειδή τα ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου αποτελούν σημείο αναφοράς για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναγκάζονται να προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις, με αποτέλεσμα να υφίστανται σημαντική αύξηση του κόστους δανεισμού τους.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα

Φυσικά, οι Big Tech δεν είναι οι μόνες υπεύθυνες. Ειδικά στην περίπτωση της Γαλλίας, οι επενδυτές εκφράζουν ολοένα μεγαλύτερες αμφιβολίες, εξαιτίας των χρόνιων υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων, ενός μη βιώσιμου συνταξιοδοτικού συστήματος που δεν έχει ποτέ μεταρρυθμιστεί, του κινδύνου βίαιων διαδηλώσεων σε περίπτωση περικοπών των δημόσιων δαπανών, καθώς και της ανόδου του λαϊκισμού τόσο στη δεξιά όσο και στην αριστερά, ενόψει των προεδρικών εκλογών της άνοιξης.

Το κόστος ασφάλισης έναντι του κινδύνου αθέτησης του γαλλικού χρέους έχει εκτοξευθεί, γεγονός που δείχνει ότι η αγορά δεν θεωρεί πλέον μια χρεοκοπία αδιανόητο ενδεχόμενο.

Μια παρέμβαση της ΕΚΤ θα μπορούσε να σταθεροποιήσει την κατάσταση, αλλά προϋποθέτει πρώτα περικοπές δαπανών στο Παρίσι — κάτι που φαίνεται σχεδόν αδύνατο έως το τέλος του εκλογικού κύκλου, τον προσεχή Ιούνιο.

Σε κάθε περίπτωση, η ίδια η ΕΚΤ θα μπορούσε να αναβάλει νέες αυξήσεις επιτοκίων, αν και τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης δείχνουν ότι τέτοιες αυξήσεις ενδέχεται να ακολουθήσουν σε μεταγενέστερο χρόνο.

Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά ασταθές περιβάλλον, αυξάνεται ο εκνευρισμός για την αβεβαιότητα που προκαλεί η Κριστίν Λαγκάρντ σχετικά με το ενδεχόμενο να αποχωρήσει πρόωρα από τη θέση της.

Ο Τζανκάρλο Τζορτζέτι δεν εκφράζεται δημοσίως, ωστόσο θεωρείται εξαιρετικά πιθανό ότι ο υπουργός Οικονομίας της Ιταλίας ζήτησε τις τελευταίες ημέρες από την πρόεδρο της ΕΚΤ να ξεκαθαρίσει οριστικά το χρονοδιάγραμμα της αποχώρησής της.

Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται εν μέσω μιας καταιγίδας στην αγορά κρατικού χρέους, εκτιμά ο Τζορτζέτι, είναι μια κεντρική τράπεζα που να βρίσκεται εγκλωβισμένη στη μέση της διαδρομής, ανίκανη να προχωρήσει προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ενεργειακή κρίση: Η Κομισιόν επιστρέφει στα μέτρα του 2022 – Τι ζητά η Αθήνα
• Χρειάζεται τελικά διεθνή εποπτεία η τεχνητή νοημοσύνη;
• Η AI μπαίνει στα stress tests της οικονομίας – Τι φοβούνται οι κεντρικοί τραπεζίτες
• Το γνώριμο «φάντασμα» και η Ευρώπη που συνηθίζει την ακροδεξιά