Ευρωπαϊκές αγορές: Οι καθυστερήσεις στις συναλλαγές απειλούν με επιπλέον ποινές εκατομμυρίων
- 21/10/2026, 19:05
- SHARE
- Οι αποτυχίες διακανονισμού αυξήθηκαν με διπλάσιο ρυθμό από τις συναλλαγές στην Ευρώπη την περίοδο Ιανουαρίου 2024–Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με DTCC και ValueExchange.
- Επιπλέον ημερήσιες ποινές 17 εκατ. ευρώ θα διακινδύνευαν οι ευρωπαϊκές εταιρείες εάν το T+1 εφαρμοζόταν σήμερα, πέραν του υφιστάμενου ημερήσιου κόστους των 47 εκατ. ευρώ από αποτυχημένους ή εκπρόθεσμους διακανονισμούς.
- Το 68% των εταιρειών εξακολουθεί να χρησιμοποιεί χειροκίνητες διαδικασίες σε κάποιο στάδιο της αντιστοίχισης συναλλαγών, καθιστώντας την αυτοματοποίηση κρίσιμη ενόψει της μετάβασης στις 11 Οκτωβρίου 2027.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις αγορές τίτλων κινδυνεύουν να επιβαρυνθούν με πρόσθετες χρηματικές ποινές εκατομμυρίων ευρώ καθημερινά, εάν δεν αντιμετωπίσουν τις αδυναμίες στις διαδικασίες διακανονισμού πριν τεθούν σε ισχύ οι συντομότερες προθεσμίες ολοκλήρωσης των συναλλαγών.
Σύμφωνα με έκθεση της Depository Trust & Clearing Corporation (DTCC) και της εταιρείας ερευνών ValueExchange, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, ο αριθμός των συναλλαγών που δεν διακανονίστηκαν εγκαίρως στην Ευρώπη αυξήθηκε με διπλάσιο ρυθμό από τον συνολικό αριθμό συναλλαγών την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Δεκέμβριο του 2025.
Μια αποτυχία διακανονισμού προκύπτει όταν η μία πλευρά δεν παραδίδει εγκαίρως τους τίτλους ή δεν καταβάλλει το αντίστοιχο τίμημα στην άλλη.
Τι αλλάζει με το T+1
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελβετία θα μειώσουν τον συνήθη κύκλο διακανονισμού για μετοχές και ομόλογα από δύο εργάσιμες ημέρες σε μία, στις 11 Οκτωβρίου 2027. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη περάσει στο λεγόμενο T+1 από τον Μάιο του 2024.
Πρακτικά, το T+1 σημαίνει ότι η παράδοση των τίτλων και η πληρωμή θα πρέπει να ολοκληρώνονται την επόμενη εργάσιμη ημέρα μετά τη συναλλαγή. Η ημερομηνία μετάβασης της ΕΕ έχει επιβεβαιωθεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών, ESMA.
Η πρόκληση είναι ιδιαίτερα μεγάλη στην Ευρώπη, όπου το σύστημα διακανονισμού θυμίζει, σύμφωνα με την έκθεση, έναν «περίπλοκο ιστό αράχνης», με 19 κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και 40 κεντρικά αποθετήρια τίτλων σε 31 αγορές.
Ο κίνδυνος πρόσθετων ποινών
Η έκθεση εκτιμά ότι, εάν το νέο καθεστώς εφαρμοζόταν σήμερα, οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα κινδύνευαν να επιβαρυνθούν με επιπλέον χρηματικές ποινές 17 εκατ. ευρώ ημερησίως. Το ποσό αυτό θα προστίθετο στο υφιστάμενο ημερήσιο κόστος των 47 εκατ. ευρώ από αποτυχημένους ή εκπρόθεσμους διακανονισμούς.
Οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις διαδικασίες μετά τη συναλλαγή προβλέπουν πιο άμεσες χρηματικές κυρώσεις σε σύγκριση με το αμερικανικό σύστημα. Επιβάλλουν ημερήσιες χρηματικές ποινές στους συμμετέχοντες που ευθύνονται για την αποτυχία ή την καθυστέρηση του διακανονισμού.
Στις ΗΠΑ, οι εταιρείες εκκαθάρισης υποχρεούνται να κλείνουν γρήγορα ορισμένες θέσεις σε μετοχές για τις οποίες δεν έχει ολοκληρωθεί η παράδοση, ενώ μπορούν επίσης να επιβάλλονται χρηματοοικονομικές χρεώσεις μέσω του συστήματος εκκαθάρισης.
Το εμπόδιο των χειροκίνητων διαδικασιών
Περίπου το 68% των εταιρειών εξακολουθεί να βασίζεται, σε κάποιο βαθμό, σε χειροκίνητη αντιστοίχιση των στοιχείων των συναλλαγών, σύμφωνα με την έρευνα. Πολλές επιχειρήσεις θεωρούν ότι η μεγαλύτερη αυτοματοποίηση αποτελεί προϋπόθεση για να ανταποκριθούν στη συντομότερη προθεσμία.
«Οι δυσλειτουργίες των χειροκίνητων διαδικασιών και οι διαδικασίες υπό πίεση δεν θα μπορούν πλέον να συνεχιστούν», δήλωσε ο Σάμιουελ Τσάουντχρι, επικεφαλής υπηρεσιών συναλλαγών στη Helaba Invest, σε κλαδικό συνέδριο στην Αντίμπ την περασμένη εβδομάδα.
«Εάν δεν τηρηθεί το T+1, υπάρχει άμεσο χρηματικό κόστος. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα κέρδη που μπορεί να εξασφαλίσει ένας καλός trader μπορούν να εξανεμιστούν από τις λειτουργίες υποστήριξης και ελέγχου των συναλλαγών», πρόσθεσε.
Η ετοιμότητα μιας εταιρείας επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εποπτική αρχή Financial Conduct Authority (FCA) έχει προειδοποιήσει τις εταιρείες που εξακολουθούν να υστερούν στην προετοιμασία τους ότι θα αντιμετωπίσουν αυστηρό εποπτικό έλεγχο και ενδεχόμενες παρεμβάσεις.
Επειδή ο διακανονισμός στηρίζεται σε ένα δίκτυο αλληλεξαρτώμενων συναλλαγών, ένας αδύναμος κρίκος μπορεί να υπονομεύσει ολόκληρη τη διαδικασία, προκαλώντας νέες αποτυχίες και πιέσεις ρευστότητας σε άλλα σημεία της αλυσίδας.
«Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στις υποδομές των αγορών του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ εδώ και μία γενιά», δήλωσε η Λούσι Ρίγκμπι, αρμόδια υφυπουργός του βρετανικού υπουργείου Οικονομικών, σε εκδήλωση την περασμένη εβδομάδα για την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης ενός έτους.
«Η επιτυχία εξαρτάται από τη συλλογική ετοιμότητα».