AI και εργασία: Γιατί ο φόβος της απόλυσης μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε κλοπές στο γραφείο
- Οι εργαζόμενοι που ανησυχούν ότι η AI απειλεί το επάγγελμά τους είναι πιθανότερο να δικαιολογούν μέσα τους αντιπαραγωγικές συμπεριφορές, σύμφωνα με τη μελέτη.
- Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη σε κλάδους με μεγαλύτερη έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως τα χρηματοοικονομικά και η λογιστική.
- Η σαφής ενημέρωση, η εκπαίδευση και ο σχεδιασμός της μετάβασης σε νέους ρόλους μπορούν να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να περιορίσουν την ανασφάλεια των εργαζομένων.
Η ταχεία εξάπλωση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία αυτοματοποιούν ολοένα και περισσότερα εργασιακά καθήκοντα, δεν έχει προκαλέσει μόνο ανησυχία στους εργαζομένους για το μέλλον της δουλειάς τους. Φαίνεται πως έχει οδηγήσει και ορισμένους από αυτούς να υιοθετούν προβληματικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας.
Η εργασιακή αποκάλυψη που προέβλεπαν οι πιο επιφυλακτικοί απέναντι στη μαζική υιοθέτηση της AI δεν έχει ακόμη επαληθευτεί. Οι εργαζόμενοι, ωστόσο, εξακολουθούν να ανησυχούν ότι η τεχνολογία μπορεί τελικά να αντικαταστήσει εκατομμύρια ανθρώπους.
Νέα μελέτη ερευνητών του Washington State University (WSU) δείχνει πώς αυτοί οι φόβοι συνδέονται με τη συμπεριφορά όσων αισθάνονται ότι απειλούνται. Σύμφωνα με δημοσίευμα στον ενημερωτικό ιστότοπο του πανεπιστημίου, οι εργαζόμενοι αυτοί είναι «πιθανότερο να τεμπελιάζουν στη δουλειά, να κλέβουν το μεσημεριανό ενός συναδέλφου ή να εμπλέκονται σε άλλες αντιπαραγωγικές συμπεριφορές στον εργασιακό χώρο».
Τι είναι όμως αυτό που οδηγεί έναν εργαζόμενο να μειώσει την προσπάθειά του, να δηλώσει ασθενής ή ακόμη και να βάλει χέρι στο σάντουιτς του συναδέλφου του;
Η «ηθική απεμπλοκή» πίσω από τις αντιπαραγωγικές συμπεριφορές
Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Occupational Health Science, η ανασφάλεια για το μέλλον του επαγγέλματος συνδέεται με αυξημένη «ηθική απεμπλοκή» και, στη συνέχεια, με αντιπαραγωγικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτή η έμμεση συσχέτιση ήταν ισχυρότερη όσο μεγαλύτερη ήταν η έκθεση ενός κλάδου στην τεχνητή νοημοσύνη.
Με άλλα λόγια, εργαζόμενοι σε τομείς όπως τα χρηματοοικονομικά ή η λογιστική, όπου η αυτοματοποίηση επηρεάζει περισσότερο τα καθήκοντα σε σχέση με τη γεωργία ή τη δασοκομία, ήταν πιθανότερο να αφήσουν τον φόβο για το μέλλον της δουλειάς τους να επηρεάσει τη συμπεριφορά τους.
Η τάση αυτή ήταν εντονότερη όταν η απειλή της AI δεν αφορούσε μόνο τη συγκεκριμένη θέση εργασίας, αλλά φαινόταν να θέτει σε κίνδυνο ολόκληρο το επάγγελμα.
«Αν είσαι μπάρμαν και το μπαρ στο οποίο εργάζεσαι κλείσει, μπορείς να βρεις δουλειά ως μπάρμαν κάπου αλλού. Το επάγγελμα αυτό δεν εξαφανίζεται», εξηγεί η επικεφαλής της μελέτης και καθηγήτρια Ψυχολογίας στο WSU Vancouver, Tahira M. Probst.
«Αυτό δεν ισχύει απαραίτητα για τα επαγγέλματα που επηρεάζονται από την AI. Αν, για παράδειγμα, εργάζεσαι στην ιατρική απομαγνητοφώνηση, όπου μεγάλο μέρος της κωδικοποίησης και της απομαγνητοφώνησης μπορεί πλέον να αυτοματοποιηθεί πλήρως, σε περίπτωση που χάσεις τη δουλειά σου δεν μπορείς απλώς να βρεις την ίδια θέση σε έναν άλλο οργανισμό».
Η διαδικασία μέσα από την οποία οι εργαζόμενοι που φοβούνται την AI αρχίζουν να συμπεριφέρονται προβληματικά μοιάζει με εκείνη ανθρώπων που αποστασιοποιούνται ψυχικά από μια δουλειά την οποία ξέρουν ότι πρόκειται να εγκαταλείψουν ή που παύουν να δείχνουν ενδιαφέρον σε μια σχέση η οποία φαίνεται καταδικασμένη.
Όταν κάτι μοιάζει να φτάνει στο τέλος του –στη συγκεκριμένη περίπτωση, μια θέση εργασίας ή ακόμη και ένα ολόκληρο επάγγελμα που οι εργαζόμενοι βλέπουν να απειλείται από την αυτοματοποίηση– μπορεί να αναπτυχθεί ένας μηχανισμός ηθικής εκλογίκευσης. Μέσα από αυτόν, δικαιολογούν συμπεριφορές που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα τολμούσαν να υιοθετήσουν. Άλλωστε, όλα σύντομα θα τελειώσουν, έτσι δεν είναι;
«Η ηθική απεμπλοκή είναι ουσιαστικά ένας τρόπος να δικαιολογούμε την κακή συμπεριφορά», λέει η Probst. «Γνωρίζουμε τι είναι σωστό και τι λάθος. Γνωρίζουμε τι μας επιτρέπουν και τι δεν μας επιτρέπουν οι πολιτικές ενός οργανισμού. Η ηθική απεμπλοκή είναι ένας τρόπος να επαναπροσδιορίζουμε μια συμπεριφορά ώστε να τη θεωρούμε αποδεκτή».
Οι επιπτώσεις σε συναδέλφους και επιχειρήσεις
Οι αντιδράσεις των εργαζομένων που φοβούνται ότι πρόκειται να βρεθούν εκτός ενός επαγγέλματος στο οποίο θέλουν να παραμείνουν μπορούν να επηρεάσουν τόσο τους συναδέλφους τους όσο και τον οργανισμό συνολικά.
«Οι αντιπαραγωγικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας βλάπτουν τις διαπροσωπικές σχέσεις μέσα σε έναν οργανισμό», επισημαίνει η Probst.
«Αν δεν εμφανίζεσαι στη δουλειά, αυτό σημαίνει περισσότερο φόρτο για τους συναδέλφους σου. Αν κάνεις πράγματα που επηρεάζουν τη δική σου ικανότητα ή την ικανότητα των συναδέλφων σου να ολοκληρώσουν σωστά τη δουλειά τους, ή αν σπαταλάς πόρους του οργανισμού, η πιθανή ζημιά είναι μεγάλη. Και δεν αφορά μόνο τα οικονομικά αποτελέσματα, αλλά και την αποτελεσματική λειτουργία του οργανισμού».
Τι μπορούν να κάνουν οι εργοδότες
Πώς μπορούν, λοιπόν, οι επιχειρήσεις να αποτρέψουν ή να περιορίσουν την ηθική απεμπλοκή που συνδέεται με τα εργαλεία AI, τα οποία οι ίδιες υιοθετούν με ολοένα ταχύτερους ρυθμούς;
Ένα πρώτο βήμα είναι η σαφής, ανοιχτή και συστηματική επικοινωνία σχετικά με τον τρόπο που η τεχνολογία εισάγεται στον χώρο εργασίας και τα οφέλη που αναμένεται να προσφέρει τόσο στους εργαζομένους όσο και στην επιχείρηση.
Η πληρέστερη δυνατή ενημέρωση για το πώς τα εργαλεία AI προορίζονται να βελτιώσουν την εργασία, αντί να την υποκαταστήσουν, αφήνει λιγότερο χώρο για εικασίες και φόβους.
Ένα ακόμη προληπτικό μέτρο είναι η εκπαίδευση του προσωπικού στη χρήση των εργαλείων που υιοθετεί η επιχείρηση. Η απόκτηση αυτών των δεξιοτήτων μπορεί να βοηθήσει τους εργαζομένους να αισθανθούν ότι αξιοποιούν τις δυνατότητες της τεχνολογίας, αντί να βρίσκονται στο έλεός της.
Παράλληλα, οι εργοδότες και τα στελέχη διοίκησης μπορούν να καταρτίσουν σχέδια που θα καθοδηγούν τους εργαζομένους στη μετάβαση από τα καθήκοντα που έχουν συνηθίσει σε νέους ρόλους και αρμοδιότητες, καθώς οι πιο επαναλαμβανόμενες και συνηθισμένες εργασίες τους αυτοματοποιούνται.
Ο στόχος δεν είναι μόνο να βοηθηθούν οι εργαζόμενοι να παραμείνουν παραγωγικοί με νέους τρόπους, καθώς η AI αλλάζει την καθημερινή τους εργασία. Είναι επίσης να ενισχυθούν η αυτοπεποίθηση και η δέσμευσή τους και, μαζί με αυτές, να αποφευχθεί ένα κύμα κλοπών… σάντουιτς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
- Paul Wesley: Ο Stefan Salvatore του Vampire Diaries εξηγεί γιατί «δεν μπορείς να χτίσεις μια εταιρεία μόνο πάνω στην αναγνωρισιμότητα»
- Candace Bushnell: Η δημιουργός του «Sex and the City» αποκαλύπτει στο Fortune Greece τι κάνει μια γυναίκα πραγματικά ισχυρή σήμερα
- Jimmy Wales στο Fortune Greece: «Δεν μπορεί να υπάρξει επιχείρηση χωρίς εμπιστοσύνη» – Το μάθημα ηγεσίας της Wikipedia
