Ισραήλ: Γιατί ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μπορεί να μείνει στην εξουσία χωρίς πλειοψηφία

• Με καταμετρημένο σχεδόν το 90% των ψήφων, το μπλοκ Νετανιάχου οδεύει προς 53 έδρες, έναντι 48 του στρατοπέδου Άιζενκοτ και 19 των αραβικών κομμάτων.
• Η πλειοψηφία των 61 εδρών παραμένει ζητούμενο, καθώς οι προεκλογικοί αποκλεισμοί συνεργασιών περιορίζουν τις επιλογές.
• Κυβέρνηση ενότητας, συνεργασία με αραβικά κόμματα, αλλαγή συμμαχιών ή νέες εκλογές είναι οι τέσσερις πιθανές διαδρομές.
• Εάν δεν σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου μπορεί να παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός.

Στο Ισραήλ, η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν σημαίνει απαραίτητα και απώλεια της πρωθυπουργίας. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με αυτό το ενδεχόμενο μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου: το στρατόπεδό του δεν διαθέτει τις έδρες για να κυβερνήσει, αλλά οι αντίπαλοί του δεν έχουν εξασφαλίσει τη συμφωνία που απαιτείται για να τον αντικαταστήσουν.

Με καταμετρημένο το 89,8% των ψηφοδελτίων, οι προσωρινοί συσχετισμοί έδιναν 53 έδρες στον συνασπισμό του, 48 στο μπλοκ του Γκάντι Άιζενκοτ και 19 στα αραβικά κόμματα. Οι δυνάμεις εκτός του στρατοπέδου Νετανιάχου συγκεντρώνουν έτσι αθροιστικά 67 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ. Αυτή η αριθμητική υπεροχή, όμως, δεν μεταφράζεται σε κοινό κυβερνητικό σχέδιο.

Το βασικό εμπόδιο είναι ότι τα περισσότερα κόμματα του μπλοκ Άιζενκοτ έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα. Όπως επισημαίνεται σε ανάλυση του BBC, η έξοδος από το αδιέξοδο ενδέχεται να απαιτήσει την αναθεώρηση κεντρικών προεκλογικών δεσμεύσεων.

1. Κυβέρνηση ενότητας: Συνεργασία με εκείνον που υποσχέθηκε να απομακρύνει

Η πρώτη επιλογή είναι μια συμφωνία ανάμεσα στο Likud του Νετανιάχου και το Yashar του Άιζενκοτ, για κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον απερχόμενο πρωθυπουργό.

Για τον Άιζενκοτ, όμως, μια τέτοια απόφαση θα σήμαινε εγκατάλειψη της βασικής του προεκλογικής θέσης: της απομάκρυνσης του Νετανιάχου. Το βράδυ των εκλογών τον κάλεσε μάλιστα να αποχωρήσει από την πολιτική.

Μια πιθανή βάση συνεννόησης θα ήταν η αποδέσμευση του Νετανιάχου από τους ακροδεξιούς και υπερορθόδοξους εταίρους του. Ο ίδιος, ωστόσο, επέλεξε να ευχαριστήσει τους συμμάχους του και να ζητήσει ισχυρή δεξιά κυβέρνηση.

Η ανάλυση του BBC προσθέτει έναν εξωτερικό παράγοντα: μια νέα σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να αυξήσει τις πιέσεις για εθνική συνεννόηση, μεταβάλλοντας τους πολιτικούς υπολογισμούς.

2. Κυβέρνηση Άιζενκοτ: Το εμπόδιο της αραβικής στήριξης

Η δεύτερη διαδρομή περνά από τα αραβικά κόμματα, των οποίων η ενισχυμένη παρουσία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η Ενωμένη Αραβική Λίστα, Ra’am, εμφανίζεται διατεθειμένη να συμμετάσχει σε κυβέρνηση της αντιπολίτευσης. Η Κοινή Λίστα δηλώνει έτοιμη να προσφέρει κοινοβουλευτική στήριξη χωρίς υπουργικές θέσεις.

Ωστόσο, ο Άιζενκοτ και τα περισσότερα εβραϊκά κόμματα του στρατοπέδου του έχουν αποκλείσει αυτή τη συνεργασία. Εξαίρεση αποτελεί ο Γιαΐρ Γκολάν, επικεφαλής των Δημοκρατών.

Η εμπειρία του 2021, όταν η Ra’am συμμετείχε σε κυβερνητικό συνασπισμό, προσφέρει προηγούμενο. Οι διαφωνίες για τη Γάζα και την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, όμως, θα αποτελούσαν σοβαρή δοκιμασία για τη συνοχή ενός νέου σχήματος.

3. Νέοι σύμμαχοι από τη Δεξιά της αντιπολίτευσης

Ο Νετανιάχου θα μπορούσε επίσης να αναζητήσει στήριξη από τον Ναφτάλι Μπένετ, συμπρόεδρο της συμμαχίας Beyachad, και τον Αβίγκντορ Λίμπερμαν, επικεφαλής του Yisrael Beiteinu.

Οι δύο πολιτικοί έχουν σημεία σύγκλισης με το Likud, κυρίως στην ασφάλεια και την άμυνα. Έχουν, όμως, δεσμευτεί να απομακρύνουν τον Νετανιάχου από την πρωθυπουργία.

Παράλληλα, υποστηρίζουν την επέκταση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στους υπερορθόδοξους Εβραίους, συγκρουόμενοι με βασικούς εταίρους του σημερινού κυβερνητικού συνασπισμού.

Ακόμη και η αντικατάσταση των υπερορθόδοξων κομμάτων από τις δυνάμεις Μπένετ και Λίμπερμαν δεν φαίνεται, με τους προσωρινούς συσχετισμούς, να λύνει αυτομάτως το πρόβλημα της πλειοψηφίας.

4. Νέες εκλογές: Γιατί το αδιέξοδο μπορεί να ευνοεί τον Νετανιάχου

Εάν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις, η χώρα μπορεί να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες, με τον Νετανιάχου να παραμένει στο μεταξύ υπηρεσιακός πρωθυπουργός.

Μια δεύτερη αναμέτρηση θα του έδινε επιπλέον την ευκαιρία να διεκδικήσει ευνοϊκότερους συσχετισμούς. Η εκτίμηση ορισμένων αναλυτών είναι ότι η υψηλή συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων ενδέχεται να μην επαναληφθεί, ιδιαίτερα εάν η αυξημένη εκπροσώπησή τους δεν οδηγήσει σε κυβερνητική αλλαγή. Πρόκειται, πάντως, για ενδεχόμενο και όχι για δεδομένη εξέλιξη.

Παράλληλα, μικρά δεξιά κόμματα που έμειναν κάτω από το εκλογικό όριο του 3,25% θα μπορούσαν να χάσουν ψηφοφόρους προς το Likud και τους συμμάχους του ή να μη συμμετάσχουν σε νέα αναμέτρηση.

Το προηγούμενο υπάρχει: από το 2019 έως το 2022, το Ισραήλ πραγματοποίησε πέντε εκλογικές αναμετρήσεις. Η σημερινή διαπραγμάτευση θα κρίνει εάν η χώρα μπορεί να αποφύγει έναν νέο κύκλο εκλογών — και εάν οι αντίπαλοι του Νετανιάχου μπορούν να μετατρέψουν την κοινή επιδίωξη απομάκρυνσής του σε βιώσιμη κυβερνητική συμφωνία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Χρέη, δάνεια και crypto: Ποιοι προστατεύονται και ποιοι μπαίνουν στο φορολογικό μικροσκόπιο
• Όταν τελειώνει το πάρτυ των μεγάλων
• Οι 10 μήνες που θα αλλάξουν για πάντα το Ελληνικό
• Ποιος θα «φάει» το κομμάτι της Pizza Fan – Η μάχη των μνηστήρων