Ακρίβεια: Τα νοικοκυριά περιορίζουν αγορές και περιμένουν δυσκολότερες μέρες

Η κάλυψη των καθημερινών εξόδων απορροφά τα οικονομικά περιθώρια των περισσότερων ελληνικών νοικοκυριών, αφήνοντας περιορισμένο χώρο για αποταμίευση και μεγάλες αγορές. Αυτή είναι η εικόνα που αποτυπώνει η έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Οκτώβριο, με τις προσδοκίες των καταναλωτών να επιδεινώνονται αισθητά.

Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης έπεσε στις -48,9 μονάδες, από -41,6 τον Σεπτέμβριο, διακόπτοντας τέσσερις μήνες βελτίωσης. Οι Έλληνες καταναλωτές παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Ρουμανία στις -33,2 μονάδες και τη Βουλγαρία στις -29,1 να ακολουθούν.

Από την κάλυψη των εξόδων στην κατανάλωση αποταμιεύσεων

Το ποσοστό των νοικοκυριών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» αυξήθηκε στο 63%, κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν μήνα.

Παράλληλα, το 11% αναφέρει ότι χρησιμοποιεί τις αποταμιεύσεις του για να ανταποκριθεί στις τρέχουσες ανάγκες, ενώ το 5% δηλώνει ότι έχει χρεωθεί. Μόλις το 20% καταφέρνει να βάζει χρήματα στην άκρη, έστω και μικρά ποσά.

Οι εκτιμήσεις για το επόμενο δωδεκάμηνο είναι ακόμη πιο συγκρατημένες: το 85% θεωρεί απίθανη την αποταμίευση, έναντι 13% που εκτιμά ότι θα έχει αυτή τη δυνατότητα.

Η διαφορά ανάμεσα στη σημερινή κατάσταση και στις προσδοκίες έχει σημασία. Το 20% αναφέρει ότι αποταμιεύει τώρα, ενώ το 13% θεωρεί πιθανό να το κάνει μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Σχεδόν δύο στους τρεις περιμένουν χειρότερα οικονομικά

Η επιδείνωση αφορά τόσο την αποτίμηση του προηγούμενου έτους όσο και τις προβλέψεις για το επόμενο.

Το 68% των νοικοκυριών δηλώνει ότι η οικονομική του κατάσταση χειροτέρεψε τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ μόλις το 2% διαπιστώνει βελτίωση.

Για το επόμενο δωδεκάμηνο, το 63% προβλέπει περαιτέρω επιδείνωση, από 55% τον Σεπτέμβριο. Βελτίωση περιμένει μόλις το 3%.

Ανάλογη είναι η εικόνα για την οικονομία συνολικά: επτά στους δέκα καταναλωτές αναμένουν επιδείνωση της κατάστασης της χώρας, έναντι έξι στους δέκα τον προηγούμενο μήνα. Ταυτόχρονα, το 61,2% δηλώνει ότι δυσκολεύεται να προβλέψει την εξέλιξη των οικονομικών του, από 52,4% τον Σεπτέμβριο.

Οι ανατιμήσεις περιορίζουν τη διάθεση για αγορές

Οι προσδοκίες για τις τιμές επιβαρύνθηκαν επίσης. Το 32% των νοικοκυριών περιμένει επιτάχυνση των ανατιμήσεων και το 36% συνέχισή τους με τον ίδιο ρυθμό. Μόλις το 10% προβλέπει σταθεροποίηση των τιμών.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το 52% σχεδιάζει να μειώσει τις δαπάνες για διαρκή καταναλωτικά αγαθά, όπως έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές, από 46% τον Σεπτέμβριο. Μόλις το 5% προγραμματίζει αύξηση αυτών των αγορών.

Περιορισμένη παραμένει και η πρόθεση για επενδύσεις στην κατοικία. Το 1,5% θεωρεί πιθανό να αγοράσει ή να κατασκευάσει σπίτι το επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ το ποσοστό όσων σχεδιάζουν σημαντικές δαπάνες ανακαίνισης ή βελτίωσης περιορίστηκε στο 5,1%, από 9,9% το προηγούμενο τρίμηνο.

Μικρότερη η υποχώρηση στο επιχειρηματικό κλίμα

Η έντονη απαισιοδοξία των νοικοκυριών συνυπάρχει με μια ηπιότερη επιδείνωση του συνολικού οικονομικού κλίματος. Ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις 106,9 μονάδες, από 107,6 τον Σεπτέμβριο.

Στη βιομηχανία, οι πιέσεις προέρχονται κυρίως από τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση. Στις υπηρεσίες εξασθενεί η αισιοδοξία για τη ζήτηση, ενώ στο λιανεμπόριο υποχωρούν οι εκτιμήσεις για τις τρέχουσες και τις μελλοντικές πωλήσεις.

Ιδιαίτερα μεγάλη πτώση καταγράφεται στα πολυκαταστήματα και στα είδη οικιακού εξοπλισμού. Αντίθετα, βελτίωση παρουσιάζει η ένδυση και υπόδηση, παρότι οι προσδοκίες παραμένουν χαμηλότερες από πέρυσι.

Τα δημόσια έργα στηρίζουν τις κατασκευές

Η άνοδος στις κατασκευές προήλθε αποκλειστικά από τα δημόσια έργα, καθώς στις ιδιωτικές κατασκευές οι προσδοκίες υποχώρησαν.

Παραμένει, ωστόσο, το πρόβλημα στελέχωσης: το 52% των κατασκευαστικών επιχειρήσεων αναφέρει την έλλειψη εργατικού δυναμικού ως βασικό εμπόδιο στη λειτουργία του, με το ποσοστό να φτάνει το 67% στις ιδιωτικές κατασκευές.

Το ΙΟΒΕ συνδέει την επιδείνωση των προσδοκιών με τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις διαταραχές στην ενέργεια και την επιμονή του πληθωρισμού. Η εξέλιξη αυτών των παραγόντων θα επηρεάσει τόσο τις αποφάσεις των επιχειρήσεων όσο και τα περιθώρια κατανάλωσης των νοικοκυριών τους επόμενους μήνες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ενδιάμεσες εκλογές: Τι φοβάται και τι περιμένει από τις κάλπες η Wall Street – Τα τρία σενάρια
• Η ακριβή υπόσχεση της τεχνητής νοημοσύνης
• Business Monitor: Μπορούμε να αποταμιεύουμε σήμερα;
• Ανακαίνιση Κατοικίας: Τα βήματα για επιδότηση έως 36.000 ευρώ – Τι να προσέξουν οι ιδιοκτήτες