Κύπρος: Επενδύσεις δισ. στο φυσικό αέριο – Από το 2028 οι πρώτες εξαγωγές προς την Ευρώπη

• Το πρώτο εξάμηνο του 2028 αναμένεται να ξεκινήσει η παραγωγή φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Κρόνος», σύμφωνα με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.
• Επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ ενεργοποιούν οι συμφωνίες της Eni με οκτώ αναδόχους, για την ανάπτυξη των υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων και των υποδομών μεταφοράς.
• Περίπου 85 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου εκτιμάται ότι περιέχει το κοίτασμα, με την παραγωγή να προορίζεται κυρίως για την ευρωπαϊκή αγορά μέσω της Αιγύπτου.

Στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης φιλοδοξεί να αποκτήσει πιο ενεργό ρόλο η Κύπρος, καθώς η ανάπτυξη του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Κρόνος» εισέρχεται σε φάση υλοποίησης, με στόχο την έναρξη παραγωγής το πρώτο εξάμηνο του 2028.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στο Associated Press, η αξιοποίηση των υπεράκτιων κοιτασμάτων αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο και να διαφοροποιήσει τις πηγές εφοδιασμού της.

«Η Κύπρος αποτελεί μέρος της ενεργειακής εξίσωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κύπριος πρόεδρος, υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη των κοιτασμάτων μπορεί να ενισχύσει την αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες ενεργειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κοίτασμα «Κρόνος»: Παραγωγή φυσικού αερίου από το 2028

Το κοίτασμα «Κρόνος», το οποίο βρίσκεται περίπου 185 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κύπρου, αποτελεί το πρώτο έργο ανάπτυξης φυσικού αερίου που προωθείται προς παραγωγή στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις, περιέχει περίπου 3 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 85 δισ. κυβικά μέτρα.

Το έργο αναπτύσσεται από την ιταλική Eni και τη γαλλική TotalEnergies, οι οποίες συμμετέχουν με ποσοστό 50% η καθεμία στην κοινοπραξία του τεμαχίου 6 της κυπριακής ΑΟΖ.

Η τελική επενδυτική απόφαση για την ανάπτυξη του κοιτάσματος ελήφθη στις 28 Ιουλίου 2026, με τις δύο εταιρείες να θέτουν ως στόχο την έναρξη παραγωγής το 2028.

Στο ανώτατο επίπεδο λειτουργίας του, ο «Κρόνος» εκτιμάται ότι θα μπορεί να παράγει έως 14,16 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ημερησίως.

Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 2,8 εκατ. τόνους υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ετησίως, σύμφωνα με τα στοιχεία της TotalEnergies.

Συμφωνίες δισεκατομμυρίων ευρώ για τις ενεργειακές υποδομές

Καθοριστικό βήμα για την υλοποίηση του έργου αποτέλεσαν οι συμφωνίες που υπέγραψε η Eni τον Οκτώβριο με οκτώ βασικούς αναδόχους, οι οποίες αφορούν τις τεχνικές υποδομές που απαιτούνται για την εξόρυξη και μεταφορά του φυσικού αερίου.

Οι συμβάσεις περιλαμβάνουν την κατασκευή και εγκατάσταση υποθαλάσσιων συστημάτων παραγωγής, αγωγών μεταφοράς, πλωτής μονάδας ελέγχου, καθώς και την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών γεωτρήσεων.

Σύμφωνα με τον Νίκο Χριστοδουλίδη, η ολοκλήρωση των συμφωνιών αυτών ενεργοποιεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ, δημιουργώντας ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την έναρξη της παραγωγής.

Η επίσημη έναρξη της φάσης υλοποίησης πραγματοποιήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2026, σε εκδήλωση στη Λευκωσία, παρουσία εκπροσώπων της κυπριακής κυβέρνησης και των εμπλεκόμενων εταιρειών.

Ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Μιχάλης Δαμιανός, χαρακτήρισε την εξέλιξη σημαντικό βήμα για τη μετάβαση της χώρας από την ανακάλυψη κοιτασμάτων στην εμπορική αξιοποίησή τους.

Η αξιοποίηση ήδη υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών στην περιοχή αναμένεται παράλληλα να περιορίσει την ανάγκη κατασκευής νέων εγκαταστάσεων, διευκολύνοντας την ταχύτερη ανάπτυξη του έργου.

Μέσω Αιγύπτου οι εξαγωγές φυσικού αερίου στην Ευρώπη

Το φυσικό αέριο που θα παράγεται από τον «Κρόνο» δεν θα μεταφέρεται απευθείας στην Ευρώπη, αλλά θα ακολουθεί μια διαδρομή μέσω της Αιγύπτου.

Συγκεκριμένα, το αέριο θα διοχετεύεται μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στις αιγυπτιακές εγκαταστάσεις επεξεργασίας που συνδέονται με το κοίτασμα Zohr.

Στη συνέχεια θα μεταφέρεται στη μονάδα υγροποίησης Νταμιέτα (Damietta), όπου θα μετατρέπεται σε LNG, ώστε να μπορεί να αποθηκευτεί και να μεταφερθεί με ειδικά πλοία στις διεθνείς αγορές.

Κύριος προορισμός των εξαγωγών θα είναι η Ευρώπη, η οποία αναζητεί πρόσθετες πηγές φυσικού αερίου στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της ενεργειακής της ασφάλειας.

Η αξιοποίηση των αιγυπτιακών εγκαταστάσεων αποτελεί βασικό στοιχείο της οικονομικής βιωσιμότητας του έργου, καθώς επιτρέπει τη χρήση υφιστάμενων υποδομών αντί της κατασκευής νέας μονάδας υγροποίησης στην Κύπρο.

Η TotalEnergies έχει ανακοινώσει ότι θα αναλάβει την εμπορική διάθεση του 50% της παραγωγής LNG, που αντιστοιχεί σε περίπου 1,4 εκατ. τόνους ετησίως όταν το κοίτασμα φτάσει στο προβλεπόμενο επίπεδο παραγωγής.

Με βάση το σημερινό χρονοδιάγραμμα, η πρώτη παραγωγή αναμένεται μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2028, με τις εξαγωγές να ακολουθούν μέσω των εγκαταστάσεων της Αιγύπτου.

ExxonMobil: Στο επίκεντρο και τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος»

Πέρα από τον «Κρόνο», η Κύπρος διαθέτει σημαντικές προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης του τομέα φυσικού αερίου.

Στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη έχουν εντοπιστεί έξι ακόμη κοιτάσματα, τα οποία εξετάζονται για πιθανή εμπορική αξιοποίηση.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος», στα οποία δραστηριοποιείται η αμερικανική ExxonMobil.

Ο αντιπρόεδρος παγκόσμιων ερευνών της εταιρείας, Τζον Άρντιλ (John Ardill), είχε δηλώσει τον Ιούνιο ότι η παραγωγή φυσικού αερίου από τα δύο κοιτάσματα θα μπορούσε να ξεκινήσει έως το 2033.

Και σε αυτή την περίπτωση, το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει τη μεταφορά του φυσικού αερίου στην Αίγυπτο, όπου θα υγροποιείται προτού εξαχθεί στις διεθνείς αγορές.

Η ανάπτυξη πρόσθετων κοιτασμάτων θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της Κύπρου ως παραγωγού φυσικού αερίου, δημιουργώντας παράλληλα νέες δυνατότητες επενδύσεων και συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο ρόλος της Κύπρου στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης

Η ανάπτυξη των κυπριακών κοιτασμάτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας ενέργειας και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του ενεργειακού της συστήματος.

Η σταδιακή απομάκρυνση από το ρωσικό φυσικό αέριο, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, έχει ενισχύσει το ενδιαφέρον για νέους προμηθευτές και εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ανατολική Μεσόγειος αναδεικνύεται σε περιοχή με αυξανόμενη ενεργειακή σημασία, με την Κύπρο και την Αίγυπτο να διαδραματίζουν συμπληρωματικούς ρόλους στην παραγωγή, επεξεργασία και εξαγωγή φυσικού αερίου.

Για την Κύπρο, η έναρξη παραγωγής από τον «Κρόνο» θα σηματοδοτήσει τη μετάβαση από τις έρευνες και τις ανακαλύψεις κοιτασμάτων στην πραγματική εμπορική τους αξιοποίηση.

Παράλληλα, οι επενδύσεις των Eni και TotalEnergies ενισχύουν τη διεθνή παρουσία της χώρας στον ενεργειακό τομέα και δημιουργούν προοπτικές για πρόσθετες οικονομικές δραστηριότητες.

Όπως επισήμανε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, η ανάπτυξη του κοιτάσματος αποτελεί ουσιαστικό βήμα προς την πρώτη παραγωγή κυπριακού φυσικού αερίου, συνδέοντας τις ενεργειακές φιλοδοξίες της χώρας με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μεγαλύτερη αυτονομία και ασφάλεια εφοδιασμού.

Με ορίζοντα το 2028, η Κύπρος επιχειρεί πλέον να μετατρέψει τον υποθαλάσσιο ενεργειακό της πλούτο σε παραγωγική και εξαγωγική δραστηριότητα, διεκδικώντας έναν ισχυρότερο ρόλο στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Δημογραφικό: Η Ελλάδα γερνά και μικραίνει – Πληθυσμό 7,6 εκατ. έως το 2080 βλέπει η Κομισιόν
• Η Ελλάδα κερδίζει έδαφος στη φορολογική ανταγωνιστικότητα – Η εικόνα των φόρων και των δημόσιων δαπανών
• Συντάξεις: Στο τραπέζι μειώσεις στις κρατήσεις της εισφοράς αλληλεγγύης – Πώς επηρεάζονται έως 480.000 συνταξιούχοι